Onleefbaar lijden?
1995-06-02
Kan lichamelijk lijden het leven onleefbaar maken?- Jaargang 39
- nummer 11
Als we deze vraag stellen met de gedachte om eventueel 'onleefbaar leven' te beëindigen, dan is mijn antwoord nee. Het leven is gegeven alsook alles (en ik bedoel dit niet fatalistisch en deterministisch) wat op onze levensweg zich voordoet. Inclusief het lijden. Nu weet iedereen dat de vragen aangaande het lijden en de wil van God zeer moeilijk zijn. We zijn niet in staat om God na te rekenen. Dat hoeft gelukkig ook niet. Desondanks kan ernstig lijden nooit een reden zijn om 'uit het leven te stappen' of het leven van een patiënt te beëindigen. In die betekenis is de vraag 'onleefbaar lijden?' zinloos.
Als we hieraan denken dan mogen we van een zegen spreken dat er tegenwoordig zoveel middelen zijn waarmee we lijden kunnen bestrijden. Als we zien op de pijnbestrijding, dan zijn de mogelijkheden zeer groot. Dit geldt eveneens voor andere vormen van lijden. Wat een verschil met enkele decennia geleden. Infektiebestrijding en operatietechnieken zijn pas na de Tweede Wereldoorlog ontwikkeld. Wat een z&gen! Ik kan dat niet genoeg benadrukken. Dagelijks mogen we de vruchten ervan zien.
Onleefbaar lijden? Gelukkig kunnen we veel lichamelijk lijden bestrijden. Ik deel de mening dat goede begeleiding van ernstig zieke patiënten de vraag om euthanasie voorkómt. Helaas kan niet elk lichamelijk lijden bestreden worden. Maar ook in die situaties is het leven altijd nog meer dan het lijden.
Tot slot nog één opmerking.
Bij de vraag omtrent 'onleefbaar lijden' blijken het regelmatig buitenstaanders te zijn die deze vraag stellen.
Familieleden van de patiënt, verzorgenden en verpleegkundigen alsook artsen en ethici. Maar lijdt de patiënt zelf altijd onder zijn ziekte? Is het leven van een demente bejaarde werkelijk zo onleefbaar? Is de situatie van een comateuze patiënt werkelijk zo lijdensvol?
Natuurlijk zien we bij deze ziekten de ernstige vormen van ontluistering.
Zeer zeker. Persoonlijk hoop je ook dat dit niet je persoonlijke levensloop zal zijn. Dergelijke situaties zijn uiterst triest. Maar zijn ze ook onleefbaar?
Misschien is het wel zo dat de confrontatie met deze ontluistering een beroep doet op onze barmhartigheid.
Want ik vrees dat menige opmerking over 'onleefbaar lijden' een symptoom is van de verdwijnende barmhartigheid in onze samenleving.
Dit is het slot van een artikel onder bovengenoemde titel, dat we aantroffen in 'CREDO', Confessioneel Gereformeerd Maandblad. Het is van de hand van de heer A.A. Teeuw. Hij is werkzaam als verpleeghuisarts in het Verpleeghuis 'Salem' te Ridderkerk. In dit stuk wordt een aktueel thema behandeld.
Het laatste woord is daarover niet gezegd. Maar de opmerkingen, die genoemde scribent maakt, bevelen we graag ter overweging aan. Ik ben bang, dat steeds vaker de vraag zal worden gesteld waar de barmhartige Samartitaan in onze samenleving gebleven is. Want de exclusieve betrokkenheid van de mens op zichzelf neemt soms in onze huidige maatschappij schrikbarende vormen aan.