De waarheid en het kruis
1995-08-25
In het vorige nummer heb ik één van de gevolgen van de secularisatie naar voren gehaald, namelijk het verlies van de macht door de kerk. Ditmaal wil ik opnieuw uw aandacht vragen voor iets dat naar mijn overtuiging samenhangt met de ontwikkelingen in onze tijd, maar dan op een heel ander vlak dan waar het de vorige keer over ging. Vandaag wil ik het hebben over de verschillende manieren waarop wij de Bijbel lezen.- Jaargang 39
- nummer 17
Alle macht
Hierboven staat dat geweldige machtswoord van onze Here Jezus uit Matteüs 28: Hij heeft alle macht in de hemel en op aarde. Maar wat doe je daar nu mee? Hoe reageer je daarop? Nu, ik denk dat je daar twee verschillende typen reacties op kunt tegenkomen. Er zijn mensen die heel rechtstreeks enorm door zo'n woord worden aangesproken. Want hoe ook hun omstandigheden zijn, dit is dan toch maar de waarheid! Jezus zegt het zelf: dat Hij alle macht heeft. En daarom kunnen zij het leven aan; hoe moeilijk het soms ook is. Er zijn ook andere mensen; die om zo te zeggen niet zo'n onmiddellijke toegang hebben tot zo'n Schriftwoord. Zulke mensen zeggen: "Ja, het staat er wel, maar ik merk er zo weinig van. Ik zou het wel graag willen geloven, maar ik vind er zo weinig steun voor in mijn ervaring".
In denk dat vroeger die eerste houding algemeen was: Het staat in de bijbel, dus is het waar. In onze tijd is dat aan het veranderen; met name onder jongeren. En vaker dan vroeger hoor je mensen vragen of de dingen die in de bijbel staan wel echt kloppen. En zo is in onze tijd een houding opgekomen van: Het staat in de bijbel, maar is het ook waar?
Moeten geloven?
Je kunt daarop reageren door te zeggen dat je toch echt wel moet geloven wat er in de bijbel staat. Als Jezus zegt dat Hij alle macht heeft, waar blijf je dan als je dat niet gelooft?! Die manier van reageren is onder ons wel de meest gangbare; is dat in elk geval in het verleden altijd geweest. Wég van de eigen ervaring en van wat jij om je heen ervan ziet, en altijd weer terug naar het onbedrieglijke Woord van God; alleen dát vormt werkelijk een stevig fundament onder je leven.
Nu valt er, stellig veel goeds te zeggen van deze wijze van reageren. Als je immers op zo'n manier, tegen alle uiterlijke schijn in, je weet toe te vertrouwen aan het onwankelbare Woord van God, dan ben je het probleem kwijt en is de aanvechting verdwenen. Maar als dat nou niet lukt? Als je 't wel dolgraag zou willen geloven, maar voor je gevoel kun je het niet - vanwege alles wat je om je heen ziet gebeuren??
Twee woorden
Ik denk wel eens dat God misschien nog veel beter weet dan wij hoe moeilijk geloven soms kan zijn; en dan vooral als die twee werkelijkheden, van boven en van beneden, zo keihard op elkaar botsen. Daarom staan er ook andere dingen in de bijbel. Om er een paar te noemen: Waarom, HERE, staat Gij van verre, verbergt Gij U in tijden van nood?
(Psalm 10:1) Ik wil tot God, mijn rots, zeggen: Waarom vergeet Gij mij? (Psalm 42:10) Ze staan in de bijbel naast elkaar; het geloofswoord Mij is gegeven alle macht in de hemel en op aardemaar tegelijk ervaringswoorden als Waarom bent U zo ver weg, waarom vergeet U mij?
Nee, en ga nu niet die twee tegen elkaar uitspelen: het geloof tegen de zichtbare werkelijkheid. God dwingt ons niet tot een keus: vóór het één, tégen het ander. U kent ze ongetwijfeld: zowel de mensen die het geloof hebben losgelaten vanwege de zichtbare werkelijkheid, als de mensen die juist het gevaar lopen de werkelijkheid van hier beneden op te offeren aan het ten koste van alles vasthouden aan het geloof; of liever: aan hun opvatting van wat geloof is; hun beeld van hoe God is en wat Hij van hen vraagt. Van God mag je ze beide laten staan: het woord dat klinkt van de hoogte van de berg van Matteüs 28, maar ook de woorden die klinken vanuit de diepte van de Psalmen. En beide mogen ze in ons leven hun volle gewicht krijgen. Je hoeft dus niet te zeggen: "Omdat er zoveel ellende in de wereld is kan er geen God zijn", maar je hoeft ook niet te zeggen: "Omdat Jezus alle macht heeft, valt het met die ellende wel mee; 't is eigenlijk helemaal niet zo erg".
Het kruis
Twee werkelijkheden. Alleen wie Hem kent, Jezus Christus onze Here, kan ze beide laten staan. Buiten Hem om raak je altijd weer hopeloos verstrikt in het vaak zo diametraal tegenover elkaar staan van beide. Er is geen plek waar deze twee werkelijkheden, van het geloven en van het zien, zó hard op elkaar botsen als op Golgota, tegen het kruis van de Here Jezus. Hoor ze brullen, de mensenmassa: "Waar blijf je nou met je grote woorden? Kom op: dit is je kans: laat eens zien dat je alle macht hebt in de hemel en op aarde?"
Maar er gebeurt niets. Het blijft doodstil. Hij, die alle macht heeft in de hemel en op aarde, Hij hangt daar zonder Zich te verweren; zonder Zijn macht onweerlegbaar te bewijzen aan al die spotters om Hem heen.
En toch: hier op Golgota bewijst Hij Zijn macht, niet door van het kruis af te komen, maar juist door daar te hangen, en daar ook tot het eind toe te blijven hangen. Dit is nu juist Zijn macht, Zijn onbegrijpelijke, grenzeloze macht: dat Hij aan dit kruis hangt, voor mensen als u en ik. Hier, bij dit kruisen nergens anders! - komen ze bij elkaar: het zien, de ervaring. "Mijn God, Mijn God, waarom hebt Gij Mij verlaten?", en het geloof, dat wat je nfét kunt zien: "Mij is gegeven alle macht in de hemel en op aarde".
Buiten het kruis om valt er geen zinnig woord te zeggen over de macht van Jezus. Maar bij dit kruis ontmoeten mensen elkaar; en voor de één is er geen probleem, want het staat in de bijbel, en dus is het waar; maar de ander vindt het telkens weer zo moeilijk, want het staat wel in de bijbel, maar is het ook waar? Hier ontmoeten zij elkaar, omdat zij hier Hem ontmoeten, die nfét alle vragen beantwoordt, maar die wél met alle macht van Zijn liefde aan dit kruis hangt.