LV rondt twee grote zaken af

2007-06-08
  • Jaargang 51
  • nummer 12
De Landelijke Vergadering, dit keer bijeen in de vrijgemaakte Ichthuskerk te Berkum, heeft in de op een na laatste zittingsdag besluiten kunnen nemen over twee onderwerpen waarover blijkens vorige zittingen nogal wat onenigheid bestond. Het betrof het verzoek om een pastorale handreiking voor de omgang met homoseksuele gemeenteleden en het instellen van een Steunpunt voor zending en hulpverlening. Het eerste besluit werd aangenomen met de grootst mogelijke, het tweede met een redelijke meerderheid.

Over de pastorale handreiking een verrassende eenstemmigheid dus, nadat in een eerdere bespreking veel verschil van mening was gebleken. Toen was de helft van de afgevaardigden vóór en een kleine minderheid tegen. ‘Een patstelling’ volgens voorzitter Ad de Boer aan het begin van de bespreking.
Een situatie van waaruit het moderamen op zoek gegaan is naar een oplossing die meer moest zijn dan een bleek compromis. ‘Je weet dat het om een beladen onderwerp gaat dat veel discussie en tegenstellingen oproept.
Maar wegduiken en de storm over je heen laten gaan kan niet: je homoseksuele broeder en zuster zouden dat ervaren als de zoveelste ontkenning van hun bestaan.
Bovendien: kerken hebben om hulp gevraagd in hun zoeken naar de plaats van homoseksuele broeders en zusters in de gemeente. En als laatste: verschil van inzicht los je niet op met het staken van het gesprek.
De bezwaren tegen een uniforme landelijke gedragslijn zijn begrijpelijk: pastoraat vindt plaats in de plaatselijke
gemeente: daar waar broeders en zusters elkaar in de ogen kijken en in het hart.’


'Ik vind dat we soms een wat ingezakte indruk maken in ons gezang in de kerken.’
Ds. F. Gerkema van commissie Liedboek 2000 denkt dat deelname aan de werkgroep die zich gaat buigen over een nieuw liedboek impulsen kan geven vanuit evangelische en oecumenische hoek waarmee onze kerken hun winst kunnen doen.



Website
Vandaar het gewijzigde voorstel: Geen handreiking met een landelijke gedragslijn, maar een website die toegang geeft tot wat reeds binnen de NGK, CGK en GKV en de buitenlandse zusterkerken aan materiaal verschenen is over de omgang met homoseksuele gemeenteleden.
En er is veel. Bij de eerste gespreksronde bleek al dat de meeste sprekers zich in het nieuwe voorstel wel konden vinden; juist omdat hiermee de vrees weggenomen was dat voorgeschreven zou worden hoe een plaatselijke gemeente moest handelen.

Kritiek
Het meest kritisch is ds. Lakerveld. De achtergrond van het verzoek is niet ‘een behoefte aan materiaal’ (constatering 1), maar een vraag om duidelijkheid. Binnen onze kerken leven twee verschillende overtuigingen. De ene is dat de Schrift homoseksuele daden weegt als zonde en dus vraagt om onthouding; de andere dat er ruimte mag zijn om je homoseksuele oriëntatie te uiten. Er is behoefte aan nadere gedachtevorming over wat de bijbels verantwoorde ruimte is. Het nu voorliggende conceptbesluit komt daarom onvoldoende tegemoet aan het verzoek om een handreiking.

Artikel 31
In zijn beantwoording benadrukt Ad de Boer dat het voorstel niet gezien moet worden als einddoel; het is maar een begin. In artikel 31 (!) van het AKS staat dat de kerken elkaar helpen en dienen. ‘Ze heersen daarbij niet over elkaar, maar hebben geduld met elkaar en verwachten samen de tijd van God waarin Hij de weg duidelijk zal maken.’ In de richting van ds. Lakerveld stelt hij: in feite zijn we het met hem eens.
Een gesprek over de hermeneutische uitgangspunten is zeker noodzakelijk. De website biedt daar een uitstekende gelegenheid voor. Wat de praktische uitwerking betreft voorziet de besluitvorming in de benoeming van een commissie die verantwoordelijk is voor het ontwikkelen en beheren van de website.
Verder zullen de CGK en de GKV gevraagd worden of zij bereid zijn in de ontwikkeling van de website te participeren.

Steunpunt zending
Het andere grote onderwerp dat op de agenda stond was de invoering van een landelijk Steunpunt voor zending en hulpverlening. Ook hierover bleek op de vorige zitting veel verschil van mening te bestaan.
De voorzitter van de commissie, br. Eikelboom, kreeg als eerste het woord. Hij reageerde op de bedenkingen die bij de eerdere bespreking bij diverse afgevaardigden bleken te leven. Ten onrechte leeft er angst dat er te veel centraal geregeld gaat worden. Het steunpunt wil juist ten dienste staan van de plaatselijke gemeente, moet meer gezien worden als een netwerkorganisatie die advies geeft; met een consulent die van het bestuur gerichte opdrachten krijgt en taakgroepen waarvoor deskundige vrijwilligers in aanmerking komen.


'Het is wonderlijk dat wij als NGK mogen meemaken dat wordt voorgesteld om lettertype en -grootte voor te schrijven. Ik vind dat wel heel vrijgemaakt!'
Ad de Boer in antwoord op de vraag van afgevaardigde S. Kadijk om in de instructie voor commissies over het rapporteren aan de volgende LV ook instructies over lettergrootte en -type mee te nemen.


Betrokkenheid
De LV van Lelystad heeft al geconstateerd, dat de betrokkenheid bij de zending afneemt. Bij de ‘geloofszending’ die van een plaatselijke gemeente uitgaat, is het er meeleven genoeg, maar bij een indirecte relatie, zoals bij de grote projecten is er steeds minder van te merken. En die ontwikkeling wil het steunpunt keren. Door goede communicatielijnen met de gemeenten; en in het bijzonder met jongeren. Het steunpunt is een kerkelijke instelling, wat betekent dat de kerken via de LV de controle houden over zijn doen en laten. Eens per drie jaar moet het bestuur zich verantwoorden en zijn beleidsvoornemens kenbaar maken.

Consulent
In de gespreksronde die volgt komen twee onderwerpen steeds terug, namelijk de betrokkenheid en het aanstellen van een consulent. Sommige afgevaardigden herkennen het afnemen van het meeleven niet, andere zien niet in hoe centralisatie en professionalisering de betrokkenheid zouden kunnen vergroten. Ook over de zinvolheid van een consulent wordt verschillend gedacht. Enkelen houden hun bezwaren (ds. Krol, ds. Dekker, ouderling Aalbers). Ouderling Van Bolhuis verdedigt het voorstel nadrukkelijk. Er zijn zoveel commissies; een steunpunt dat de zaken coördineert is absolute noodzaak. Bovendien: kerken vragen er om – Leerdam, Den Haag, Spakenburg. Als op de vorige zitting wijst hij op de gang van zaken bij de CRC in Amerika. Ze moesten wel. De situatie bij ons is ermee vergelijkbaar. Het steunpunt komt er. De vergadering neemt het voorstel aan met 23 stemmen voor, 12 tegen en zeven onthoudingen. Namens de commissie spreekt ds. Van der Velde nog een dankwoord. ‘Op papier lijkt het misschien alleen maar een technisch verhaal, maar de bijbelse verworteling ligt er onder.’

Singulier is singulier
Artikel 5.4 van het AKS gaat over broeders – in mijn AKS-uitgave 2005 komen nog uitsluitend mannen in aanmerking – die predikant kunnen worden zonder dat ze de lange weg via de Theologische Universiteit hoeven te gaan: ze bezitten namelijk ‘bijzondere gaven voor het predikantsambt’.
De klassieke kerkelijke term hiervoor is ‘singuliere gaven’. Als een broeder zich aanmeldde mocht tot nu toe een regio beoordelen of zijn gaven inderdaad singulier zijn. Maar in het kader van de NGP is het college van docenten aangewezen om dat te constateren.
Op dit punt lagen twee amendementen ter tafel. Een van ds. Muller die de hele examenmaterie betrof en een van ds. Weij die voorstelde de beoordeling van de ‘singulieren’ bij de regio te laten, maar een landelijke commissie in het leven te roepen om criteria op te stellen en de regio’s te adviseren.
Ds. Mudde over het laatste amendement: Van mijn hoogleraar heb ik geleerd: ‘Singulier is singulier’. Met andere woorden: als iemand die gaven heeft, is dat zo duidelijk, daar heb je geen lijstje criteria voor nodig.
Beide amendementen werden met ruime meerderheid verworpen.

Vuurwerk
Vrijdag (1 juni) kwamen er heel wat hamerstukken langs. Een ervan was een staartje van het rapport van de Centrale Diaconale Commissie. Na de vuurwerkramp in Enschede heeft de commissie een Noodfonds gesticht.
Daarvan resteert nog ? 30.000. De LV besloot het noodfonds in tact te laten met de Diaconale Commissie als beheerder. Voor als zich nog eens een grote ramp voordoet.

Jan Lakerveld is neerlandicus en lid van de NGK te Emmeloord.


'Het is een volstrekt onzakelijke vraag, maar vindt u niet dat de overheid zich steeds sterker met de kerken bemoeit. Welke kant gaat dat op?'
Ds. P. van Kampen tegen commissielid R.R. Roukema van de Commissie voor Contact met de Hoge Overheid over de 'Chinese toestanden' die zich in Nederland lijken te gaan voordoen nu elke kerk zich moet registeren in het Basisregister.

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief