Het lijden en het boek Job
1995-11-17
Na de hier geboden overwegingen inzake de inhoud en strekking van het boek Job trekken we van hieruit een aantal lijnen naar de vragen rondom het lijden van mensen.- Jaargang 39
- nummer 23
1. Het boek Job legt er de vinger bij, dat veel lijden onbegrijpelijk is. Job weet niets omtrent de oorzaak of zin van zijn lijden, want hij weet niet van de twee eraan voorafgaande gesprekken tussen God en de satan. In het verwijzen naar het onbegrijpelijke van veel lijden gaat het boek Job barmhartig te werk in een wereld waarin velen, met name ook in onze tijd, worstelen met de vraag naar het 'waarom' van het lijden en op deze vraag geen antwoord kunnen vinden.
2. Het is onjuist, op de wijze van Jobs vrienden, met hun vele onbarmhartige woorden, alle wederwaardigheden van het leven onder te brengen in het schema van een vergeldingsleer waarin het lijden straf zou zijn en de mens door goed en vroom te leven architect van zijn eigen geluk zou kunnen zijn.
3. Jobs vasthouden aan God, ook in onbegrepen leed, wil de lezers van het boek Job opwekken, zich bij het ondervinden van levensleed tot God te keren. Dat is een boodschap die vooral ook tegen het einde van de twintigste eeuw na Christus van belang is, omdat menigeen in onze tijd God de rug toekeert in verbittering om het verdriet dat zijn of haar leven binnenkwam. Job, die ene mens die veel onbegrepen leed krijgt te dragen, doet het anders!
4. Toekeer tot God in het lijden is niet gelijk aan 'berusten'. Berusten kan trouwens een berusten zonder God zijn.
Job betrekt steeds God in zijn lijden. Hij doet dat niet alleen, wanneer hij in hoofdstuk 1-2 het leed uit Gods hand aanvaardt (1:21; 2:10), maar ook wanneer hij in het geheel van hoofdstuk 3-31 tot God klaagt en Hem aanklaagt. Job 'berust' niet, maar vindt rust in God, door opstandigheid heen.
5. Gods antwoord aan Job in hoofdstuk 38-41 wil zeggen: Job en andere mensen moeten niet menen dat Gods beleid fout is. In zijn majesteitelijk regeren gaat God al het menselijk begrip te boven. Het boek Job doet uitkomen: het komt niet aan op begrijpen, maar op vertrouwen, op het vertrouwen dat God, de Schepper, zorg draagt voor zijn schepselen, in het bijzonder voor de mens.
6. Het boek Job geeft geen antwoord op de vraag naar het 'waarom' van het lijden, maar wil bevrijding brengen uit de kwelling die deze vraag met zich mee kan brengen. Hiertoe wijst dit bijbelboek op de weg die Job ten slotte gaat, wanneer hij komt tot vertrouwen op de majesteitelijke God, die zorg draagt voor zijn schepselen. Deze God heeft zijn bewogenheid om zijn schepping het diepst betoond in de kruisdood van zijn eniggeboren Zoon, Jezus Christus.
7. Het spreken over de hernieuwde zegen die Job uiteindelijk ontvangt, wil zeggen: in donkere dagen leven met God, al komt het daarbij wellicht tot vragen die lijken op Jobs vragen aan God, is niet tevergeefs. Dat is overigens niet een kwestie van verdienste; het is een genadig geschenk van God.
Deze zeven punten vormen het slot van een artikelenserie over: 'Job en het lijden' van de hand van Dr. B. van 't Veld, Ned. Herv. predikant te Hilversum, in 'ECCLESIA', orgaan van de Stichting Vrienden van Dr. H.F. Kohlbrugge. Ze zijn o.i. ten volle overweging waard!