Hier en nu bestaat niet (?)
1994-02-25
Wie met meneer van Dam in gesprek raakte, hoorde eigenlijk steeds hetzelfde verhaal. Vroeger: toen was alles ideaal. De zomers waren mooier, de mensen wisten waar ze aan toe waren, iedereen hield zich aan de regels, de mensen hadden tenminste nog oog voor elkaar, je kon zonder risico over straat, iedereen zong dezelfde psalmen, de dominee zorgde dat de kerkdienst volgens vaste regels verliep.- Jaargang 38
- nummer 4
Ook het gesprek met meneer de Boer verliep vaak op één en dezelfde manier.
Alleen sprak hij niet over het verleden, maar over de toekomst.
Volgend jaar maak ik echt mijn geld o.ver voor de zending. Na de zomer zal ik aandacht gaan besteden aan de zieke mensen in de gemeente. Als ik straks een baan heb, dan zal het allemaal goed gaan. Als we een andere dominee hebben, dan kom ik weer vaker in de kerk.
Meneer van Dam praat alleen over het verleden. Het is net of hij geen grip heeft op het heden. Hij lijkt ook de moed op te hebben geven: in het heden valt nu eenmaal niet te genieten en je kunt er niets aan doen, het zijn de omstandigheden. Eigenlijk heeft meneer van Dam zichzelf uitgeschakeld.
..
Meneer de Boer praat alleen over de toekomst. Ook hij lijkt geen grip te hebben op het heden. Dat het nu niet goed gaat ligt niet aan hem, maar aan anderen. Ook meneer de Boer heeft zichzelf in het heden uitgeschakeld.
Een psycholoog die veel ervaring heeft met mensen die in hun leven zijn vastgelopen noemt als één van dè kenmerken van deze mensen dat ze nauwelijks in het heden kunnen leven. Ze grijpen terug naar het verleden, of ze wáchten tot alles anders wordt. Het heden is versmald, ze kunnen niet met het hier en nu uit de voeten. Daarom is het: dromen van een verleden dat beter was óf dromen van een toekomst die beter wordt.
Meneer van Dam en meneer de Boer hebben zichzelf in het heden uitgeschakeld.
Daar kunnen redenen voor zijn, ze kunnen door allerlei ervaringen beschadigd zijn. Toch is het jammer dat ze niet inzien dat ze zelf in het heden nog een inbreng kunnen hebben.
Door hun manier van denken wordt het steeds moeilijker om grip op het heden te krijgen. Meneer van Dam en meneer de Boer zijn mensen uit de kerk. Hun manier van reageren komen we inderdaad (ook) onder kerkmensen tegen. Trouwens: ook een kerkelijke gemeente kan zichzelf als geheel op die manier uitschakelen. Vroeger was alles beter. Of: straks, in de hemel zal alles goed zijn.
Het laatste is ongetwijfeld realiteit en een grote troost voor iedere christen.
I Een kerk die het echter alleen over het verleden of over de toekomst heeft doet zichzelf en de bijbelse boodschap te kort. We zijn immers ook in déze wereld geplaatst? Hier mogen we de gaven die we van God .hebben gekregen dienstbaar maken voor de gemeente en voor de gemeenschap. Op die manier worden we niet uitgeschakeld, maar ingeschakeld.
Was het niet Luther die zei dat hij zelfs vandaag nog een boom zou planten als hij wist dat de Here Jezus morgen terug kwam?