Feedback op de kerk
2010-06-11
Neem een dag je afstand van woon- en werkomgeving en laat je uitdagen om met een frisse blik te kijken naar kerk en gemeente. Dat was de uitnodiging richting voorgangers in de NGK en hun echtgenoten. Wie kwam, hoorde wat Henk van Rhee vanuit het diaconaat van het Amsterdamse Tot heil des volks en Els van Dijk als directeur van de Amersfoortse Evangelische Hogeschool te vertellen hadden. Dat het een inspirerende dag werd in een prachtige omgeving leest u in de hier volgende impressie.- Jaargang 54
- nummer 12
Natuurlijk liet dagvoorzitter Roel Venderbos het lied zingen, dat Andre Troost in 1993 speciaal schreef voor de opening van De Herberg (Dit huis een herberg onderweg). Het was een mooie opmaat voor Henk van Rhee, die met zijn Stichting Tot heil des volks voor veelsoortige opvang zorgt, veelal aan de rand van de samenleving.
Profetisch
Het werk heeft een lange traditie, zo vertelde Van Rhee. Jan de Liefde, een eigenzinnige vertegenwoordiger van het Reveil begon al in 1855 een ‘bewaarschool voor haveloze kinderen’ in het meest criminele gedeelte van de Amsterdamse Jordaan. De Liefde zocht de aparte mix van hulpverlening, evangelisatie en profetische verkondiging. Dat laatste – dat je als christen niet bang bent om, als het moet, stevig tegen de stroom op te roeien - is iets wat Van Rhee ligt, maar wat hij wel eens mist in de NGK. Bijvoorbeeld op het punt van homoseksualiteit, waar volgens Van Rhee meer te zeggen is dan wat je in NGK-kringen gemiddeld te horen krijgt. Different, een van de acht werkstichtingen, die de Koepelorganisatie Tot heil des volks rijk is, biedt hulp aan mensen die zitten met vragen rond seksuele gerichtheid en hun identiteit in Christus.
Op die manier heeft Tot heil des volks wel meer activiteiten die iets tegendraads hebben, zoals de Shelter jeugdhotels, waar jonge toeristen overnachten zonder alcohol en gemengd slapen. Of ook het uitstapprogramma van het Scharlaken Koord, dat vrouwen helpt om weg te komen uit de prostitutie, met tegenwoordig trouwens ook de kant van preventieonderricht.
| De Herberg Jan Venderbos, de broer van de Kamper predikant en werkzaam in De Herberg, vertelde kort iets over de geschiedenis van het landgoed, daterend uit het midden van de 19e eeuw. Vanaf 1993 zijn de gebouwen ze in gebruik van de Stichting Pastoraal Diaconaal Centrum de Herberg. Met een kleine staf van professionals en een groot aantal vrijwilligers wordt al zeventien jaar geestelijke begeleiding geboden aan individuele gemeenteleden, die even afstand willen nemen van hun woon- en werksituatie (zie verder www. pdcdeherberg.nl). De plek heeft een rijke geschiedenis, want de Pietersberg was in de vijftiger en zestiger jaren de plaats, waar de Liedboekdichters elkaar ontmoetten en samenwerkten aan het Liedboek van 1973. Menig lied werd hier geboren. En nog weer verder terug was Oosterbeek het strijdtoneel tussen geallieerden en Duitsers tijdens de operatie Market Garden in september 1944. In die roerige tijd fungeerden de gebouwen op de Pietersberg als opvang voor de door oorlogsgeweld getroffenen. |
Onderhuids
Voor de NGK predikanten was het nuttig om te horen dat mannen, die zich overgeven aan prostitutiebezoek, uit alle lagen van de bevolking komen en dat daaronder ook leden van Nederlands Gereformeerde kerken te vinden zijn.
De pornoverslaving heeft volgens Van Rhee nog veel breder om zich heen gegrepen. Hij schetste de vicieuze cirkel van fantasieen, het dwangmatige in het seksuele en de gevoelens van schaamte en schuld: ‘Onderschat niet hoeveel schade dat geeft in het relationele en hoe dat vreet aan de eigenwaarde van een mens’. Voor de kerk ziet Van Rhee hier het nodige aan werk liggen: ‘Waarom verkopen dominees zo vaak vage praatjes over seks vanaf de preekstoel. Waarom komen ze niet naar beneden en vragen op de man af of je worstelt met porno of prostitutiebezoek?’ Onderlinge openheid is nodig. Van Rhee: ‘Hoe kan de kerk met gezag spreken en gezegend worden als er onderhuids dit type problemen op deze schaal spelen! Laten we eerlijk erkennen dat dit een grote nood is onder ons. Bekering en verootmoediging zijn noodzakelijk’. (zie voor meer informatie: www.totheildesvolks.nl)
Richtingloos?
Els van Dijk, directeur van de Evangelische Hogeschool trekt dagelijks op met jongvolwassenen, die vaak moeite hebben om de richting te vinden in hun leven. Spanningen zijn er ook al vanaf de kindertijd. Aan de ene kant is de weg naar volwassenheid (werk, eigen gezin) veel langer dan een eeuw geleden, maar tegelijk worden kinderen op heel jonge leeftijd al geconfronteerd met problematiek op wereldschaal. Verder krijgen opgroeiende jongeren niet zelden een ruimte die grenst aan vrijblijvendheid. Identificatiefiguren ontbreken ‘ouders weten het vaak ook niet meer’ en dat maakt jongeren geestelijk richtingloos. De overmaat aan informatie werkt vaak verlammend en maakt dat keuzes vaak meer op gevoel dan op een stevige doordenking worden gemaakt.
Unieke mogelijkheden
Els van Dijk ziet in werk en kerk veel onzekerheid en eenzaamheid onder jongeren, terwijl ze tegelijk hun verlangen naar zin en identiteit proeft. Maar daarvoor zijn relaties nodig, ook met volwassenen, die echt en open zijn. ‘Kinderen hebben leermeesters en inspirerende volwassenen nodig; mensen die met kennis van zaken en met gezag spreken en aandacht hebben voor de persoon van de jongeren’. Kinderen en jongeren willen dat van hen gehouden wordt, dat is het allerbelangrijkste’, zo hield de EH-directeur de predikanten voor. ‘Als we geroepen zijn om jongeren te begeleiden, moeten we dat afstemmen op de unieke mogelijkheden, die God zelf in dit kind, in deze jongere gelegd heeft’.
Werk en gezin?
De hele club genoot vervolgens van een goede lunch, met op een goed moment de verstild-muzikale inbreng van Judith Bouma en haar toekomstige echtgenoot Lieven Cooiman (Arvo Part, Spiegel im Spiegel).
Daarna ging het verder in de zon tussen de bomen en praatte de meerderheid van de predikanten (en partners!) in kleinere groepen verder over de thema’s die in de lezingen waren aangesneden. Onder andere over het profetische spreken van de kerk en de vraag hoe dat moet in een gemeentelijke veelheid aan opvattingen - ook in de omgang met Schriftgegevens.
Een minderheid ging in gesprek over het leven in de pastorie. Daar wordt vaak met vreugde en passie gewerkt, zo bleek, maar voor bijna alle betrokkenen was het lastig om evenwicht te kringen in de verhouding tussen werk en gezin. Daar konden - als geen ander - de partners van predikanten over meepraten!
Kerk en herberg
Sfeervol was de vesper aan het eind van de middag onder leiding van Judith Gerkema. Ze haalde de verscheidenheid aan geloofsbeleving naar voren aan de hand van Jesaja 44 (De een zal zeggen: ‘Ik hoor bij de Heer’, de ander zal Jacobs naam gebruiken, een derde schrijft op zijn hand: ‘Van de Heer’ en tooit zich met de naam Israel). Heerlijk en bijna on-NGK’s om de 65e en 87e Psalm te zingen in zo’n middeleeuwse kerk als die van Oosterbeek. Maar ook het ‘Alles wat wij zijn, gave van God’ uit Hoop van alle volken!
En wat is er mooier (en in de voetsporen van de Heer zelf) om met een goede maaltijd te besluiten. Dat deden weer in het gastvrije Koetshuis van de Herberg.
Drs. Freddy Gerkema is predikant van de NGK van Amersfoort-Noord en lid van de redactie van Opbouw.