David en de enquête
1994-03-11
Ik kan me er eerlijk gezegd flink aan irriteren, aan die onderzoeken over wat mensen wel of niet geloven. Ik heb het over het rapport 'Secularisatie in Nederland', waarover de afgelopen weken zo veel was te lezen. "Kerk en religie verliezen terrein in Nederland. Een ruime meerderheid van de bevolking, 57 procent, is buitenkerkelijk; nog maar de helft van de bevolking gelooft in God.- Jaargang 38
- nummer 5
Daarmee is Nederland een van de meest seculiere landen ter wereld".
Aldus de samenvatting in de NRC.
Ja, eigenlijk is er natuurlijk niets mis aan, dat ze dit onderzoeken. En je moet je kop ook niet in het zand steken en het gaat ook inderdaad niet best met de kerkgang. En dat is nu juist het punt met die cijfers: zodra je begint er iets tegenover te stellen, sta je onder de verdenking datje de feiten niet eerlijk onder ogen durft te zien. En toch, toch vind ik dat je uit moet kijken met statistieken en zeker als ze vergelijkingen met het buitenland maken, en helemaal zeker als ze prognoses geven voor het jaar 2020.
Dat weten we intussen heel goed als het om cijfers over de economie gaat. We hebben pas nog meegemaakt, dat alle - grote partijen hun eigen gelijk wisten af te leiden uit één en hetzelfde onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek.
Meest atheistisch
Het merkwaardigste resultaat van het onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau vind ik nog, dat Nederland een van de meest seculiere landen ter wereld is. Of, zoals ik het op de radio hoorde: "op Oost-Duitsland na is Nederland het meest athe stische land ter wereld". Wel, Oost-Duitsland bestaat niet meer, dus dan staan we nu nummer één. Maar dan vraag ik me af: gaan die mensen nooit met vakantie? Ik ben niet zo'n wereld-reiziger, maar wij bezochten de laatste jaren toch Frankrijk, Luxemburg en Tsjechië. Het viel ons juist op, dat kerkgang dáár iets voor oude vrouwtjes is en je komt altijd terug met het gevoel dat we in Nederland nog dankbaar mogen zijn. Nu is dat k maar selectieve waarneming, maar echt: Nederland als het meest atheïstische land ter wereld, dat wil er bij mij niet in.
En om de lijn dan door te trekken naar 2020, dat is helemaal zo wat. "Begrijpt u iets van kerkelijken, die nu al weten dat ze in 2020 van hun geloof zullen vallen?"
- dat vond ik wel een aardige uit Vrij Nederland. Intussen geeft de vergelijking met sommige buitenlanden wel te denken. Op een of andere manier heeft de volkskerk (heel de kerk voor heel het volk) in Nederland niet zo gewerkt. En als je dan over de Verenigde Staten leest, waar 95% van de mensen zegt in God te geloven, terwijl dat hier maar 50% is, dan zie je dat toch niet met droge ogen aan. Daar weet ik best wat kanttekeningen bij te maken maar toch laat het je niet los. Want dat Woord dat ons werd toevertrouwd, dat is toch gewoon het heil en het leven voor Jan en alleman, voor iedereen?
Blijvende kiemkracht
Heel mooi vond ik een stukje in het Friesch Dagblad van
Jan J. van Capelleveen, de man die zijn sporen verdiende bij het Nederlands Bijbel Genootschap.
Hij heeft heel wat enquêtes zien komen en gaan en hij bevestigt de teneur ervan.
Maar hij stelt er iets naast: in dezelfde periode dat het kerkbezoek afnam tot ongeveer een derde is het aantal jaarlijks verkochte bijbels verdrievoudigd.
En dan niet als presentje van school, maar als persoonlijke aankoop.
Zou dat nou echt zonder gevolgen kunnen blijven? Het Woord van God is toch een zaad met blijvende kiemkracht? Als wij in de kerk dáár uit leven, zonder mitsen en maren, en met innerlijke blijdschap, dan met er gewoon wat gebeuren.
Ik vind dat zo prachtig verwoord in Psalm 138,waarin David zingt over zijn ervaring met God. En daarna zegt hij: "Alle koningen der aarde zullen U, 0 Here, loven, wanneer zij de woorden van uw mond gehoord hebben". Kom nou David, denken wij dan, dat is toch lang niet zeker? Statistisch gezien heb je meer gelovigheid onder laag opgeleiden en eenvoudige mensen. Dan moet het toch al raar lopen, willen alle koningen die erover horen ineens tot geloof komen. Niks ervan, zegt David, "zij zullen zingen van de wegen des Heren, want de heerlijkheid des Heren is groot". En zo is het ook, want waar is nu een God, die z verheven is als de Here, terwijl Hij toch zo heerlijk dichtbij de nederige van hart is? Daar kan niemand omheen. Ik weet het, ik weet het, het kan best zo gaan dat de afval alleen maar toeneemt. En het zou Gods goed recht zijn om de kandelaar hier weg te nemen, na zoveel eeuwen van genade. En je ziet inderdaad tot onze beschaming, dat het christelijk geloof groeit in àlle andere werelddelen. Maar Gods woord is inhoudelijk zó rijk, juist voor ons, dat màg Europa gewoon niet missen. Geve God ons land nog een gemeente, die veel intenser gelooft in Christus' liefde dan in welke enquête ook.
Rectificatie
"Het verlangen mens te zijn", het artikel uit het vorige nummer, was niet van mijn hand maar van Timon Ramaker. Met excuses aan de schrijver, die zijn eerste bijdrage aan Opbouw schreef en aan de lezer, die zou denken dat ik me ook al met films bezig houd..