Moslim kent christendom uit boekjes en films

1995-12-29
  • Jaargang 39
  • nummer 26
Achmed zat drie jaar in een cel. Zijn dagen waren gevuld met videoboodschappen over de islam en met Koranlessen. Resultaat: hij kon de Koran dromen, maar wist nu zeker dat dit niet was wat hij wilde: “Een godsdienst die mij knecht, kan niet de ware godsdienst zijn”. We komen ze steeds meer tegen: vluchtelingen, vreemdelingen en vaak zoekend. Evangelie & Moslims ziet het werk groeien. De oogst is groot, maar het aantal maaiers, mensen met visie om onder moslims te gaan werken, is beperkt.

Het christendom was een mogelijk alternatief, bedacht Achmed. Als 'godsdienst van de liefde'. Misschien was het toch de moeite waard er eens naar te kijken, omdat hij die liefde juist niet had ervaren. Zijn eigen negatieve ervaringen motiveerden deze jongen zich te verdiepen in het christelijk geloof.
Maar de motieven zijn niet altijd zo zuiver en onderbouwd. Niet altijd blijkt de moslim-buurman werkelijk zo geïnteresseerd in het christelijk geloof. "Sommige moslims stellen het christelijk geloof gelijk met het succesvolle westen. Als ik daar sta, sta ik aan de goede kant, denken ze dan. Soms hebben ze ook een totaal verkeerd beeld van het christen-zijn. Een christen mag alcohol drinken, varkensvlees eten en neemt het met vrouwen niet zo nauw. Dat is pas vrijheid, lijken ze te concluderen. We waarschuwen hiervoor, maken mensen hier bewust van. We willen voorkomen dat verkeerde verwachtingen worden gewekt", aldus Herman Takken.

Misverstanden
Takken is full-time medewerker van de stichting Evangelie & Moslims. In het gebouw van de Inwendige Zendings Bond (IZB) heeft hij zijn bureau te midden van een bescheiden bibliotheek met Arabische en Turkse boeken.
John Stotts 'Christus, vast en zeker' ligt naast de Turkse vertaling van het levensverhaal van Joni Earekson.
Daarnaast bijbels, brochures en kinderboeken bedoeld voor Arabisch en Turks-sprekende mensen die geïnteresseerd zijn in het christelijk geloof. Wat hebben christenen de moskeegangereigenlijk te vertellen? Takken: "Het goede nieuws dat God ons in Jezus Christus heeft liefgehad. Dat nieuws is waard verkondigd te worden. En niet alleen aan de jongen in de goot, maar ook aan de moskeeganger. Hij kent Jezus niet als de gekruisigde en opgestane. En het is waar dat de moskeeganger niet zit te wachten op die boodschap. Maar hij spreekt wel graag over het geloof. En in zo'n gesprek kun je heel wat misverstanden uit de weg helpen. Zo geloven christenen niet in drie, maar in een God. En het leven van een christen is geen ongebonden leven. Dat beeld bestaat nog steeds. De moskeeganger kent het christendom vaak alleen maar uit boekjes of uit films."

Bekeerobjecten
Aan het eind van de zeventiger jaren realiseren kerken zich dat het aantal buitenlanders en met hen het aantal moslims groeit in Nederland. Interkerkelijk wordt besloten met hen contacten te leggen en op te bouwen. Daarnaast zal geprobeerd worden om hulp te bieden. 'Dat is onze roeping', zo meent men. Ze zullen niet lastig worden gevallen met evangelieverkondiging. Het zijn geen 'bekeerobjecten'. Een groep christenen dacht er echter toch anders over. Het prediken van het evangelie was óók een bijbelse opdracht; het ging zowel om getuigen als de dienstverlening. In 1978 ontstaat zo de 'Stichting tot verbreiding van het evangelie onder moslims in Nederland'. Tegenwoordig werken ze onder de naam 'Evangelie & Moslims; stichting voor getuiging en dienst onder moslims in Nederland'. Met de toevloed van vluchtelingen is ook het werk onder hen toegenomen. Takken merkt op dat veel vluchtelingen makkelijker een kerk binnen lopen dan migranten.
Ook wordt met hen makkelijker contact gelegd. "De migranten, voormalige gastarbeiders zijn veelal minder opgeleid en leven in een eigen gemeenschap. Vluchtelingen zijn vaak alleenstaand en velen hebben een hoge opleiding. Ze komen vooral uit Irak, Egypte, Somalië en Iran en hebben veel belangstelling voor het christelijk geloof. Vooral de mensen uit Iran. Ze zijn het niet eens met hoe het daar toegaat onder het mom van 'religie' en weten slechts een ding: De Islam niet weer. Zeker niet in die vorm."

Denktank
Kerken doen vooral een beroep op de voorlichtingsmaterialen en activiteiten van de stichting. Evangelie & moslims is zo terug te vinden op ontmoetingsdagen, op regionale cursussen en conferenties en dus ook in het blad dat u nu in handen heeft. Takken benadrukt dat de stichting juist kerken wil stimuleren in het zoeken en onderhouden van contacten met moslims in hun plaatselijke situatie: "De kerken moeten het doen. Niet enkele specialisten. U moet het doen en dat is ook een bijbelse visie. De gemeente is een gezonden gemeente." Evangelie & Moslims staat als een soort denktank klaar om christenen te helpen in het contact met moslims. Takken: "We denken met mensen mee over wat er praktisch gedaan kan worden onder migranten en vluchtelingen. De laatste tien jaar hebben steeds meer vluchtelingen hun heil in ons land gezocht. Iedereen heeft er ondertussen mee te maken en heeft er ook een mening over. En vaak is die niet zo positief. Ik merk ook in contacten met christenen dat er een heel negatief beeld bestaat over de Islam. De taal, de cultuur en gewoonten zijn vreemd en daardoor bedreigend. Maar dat kun je bespreekbaar maken. We moeten ons best doen om over die drempel heen te stappen."

Donkere bril
Takken is echter niet van plan de negatieve dingen te verhullen: "Er gebeuren veel nare dingen in de naam van de Islam, maar je moet dit niet aanduiden als 'het' kenmerk van de Islam. Er is een grote groep die wel goed wil, contacten wil en die wordt op deze manier onrecht aan gedaan. Zo verschillend als christenen zijn, zijn ook de moslims." Ook jongeren hebben vaak een ongenuanceerd beeld van buitenlanders. Met name op scholen waar geen moslims zitten. De hoofddoekenkwestie vinden ze gewoon belachelijk. Takken wil er toch op wijzen dat vanuit het evangelie een appèl wordt gedaan op de liefde; een stimulans om naar de ander toe te gaan en de mensen niet te zien door de bril van de dreiging van de Islam.
Eenmaal bereid die donkere bril af te zetten, doemen er allerlei vragen op. Behalve kerken roepen ook particulieren de hulp in van Takken en zijn twee collega's. De vragen variëren sterk. Van 'Ik heb een relatie met een moslimjongen en zou hem zo graag christen zien worden' en 'we willen met Kerst iets doen voor de buitenlanders in de wijk; hebben jullie een idee of hebben jullie materialen?' tot 'We hebben een asielzoekerscentrum in de buurt met veel moslims; hoe leg ik contact en waar moet ik op letten?'.

Zelfgemaakte cake
Hulpzoekers hoeven echter niet altijd te rekenen op een pasklaar antwoord van de stichting voor hun probleem of vraag. Takken: "We komen niet te snel met een succesformule. Iemand vraagt om materiaal om duidelijk te maken dat Jezus de Zoon van God is. Wij stellen dan voor daar eerst zelf eens over na te denken. Kun je niet iets van je eigen beleving vertellen." Ook op uitnodigingen uit het land om eens te komen vertellen over hun werk, reageert de stichting soms met de wedervraag: "We willen wel komen, maar bent u al eens over die drempel heengestapt naar buitenlanders?" Dan wordt zo'n voorlichtingsbijeenkomst ook veel interessanter. Mensen kunnen vanuit de praktijk van ontmoetingen dan vragen stellen en door ons verder toegerust worden voor de misionaire taak", legt Takken uit.
"Ga naar mensen toe, is het motto van de stichting. Doe je niet anders voor dan je bent, ook als christen. Moslims weten wel ongeveer hoe Nederlanders zijn en ze vinden het jammer dat in Nederland alles zo individualistisch, zo afgemeten verloopt. Alles gaat georganiseerd, er is zo weinig spontaniteit. Breng eens een zelfgemaakte cake. Ze stellen het erg op prijs dat jij bij hen op bezoek komt, dan zij bij jou. Wees niet te bescheiden. Vraag niet of iemand misschien eens zin heeft om mee naar de kerk te gaan, maar dring erop aan en kom er nog eens op terug. Het feit dat je aanhoudt een aandringt komt bij een oosterling heel positief over. In hun ogen meen je het dan dus echt", spoort Takken aan. Kortom: Oprechte aandacht en enthousiasme. Dat ervaren de Achmeds onder ons als bevrijdend.


In de stichting Evangelie & Moslims participeert een vijftal organisaties en kerken: Gereformeerde Zendingsbond, de Hervormde Bond voor Inwendige Zending op G.G, Stichting Morgenlandzending, Christelijke Gereformeerde Kerken in Nederland en de Nederlands Gereformeerde kerken. Momenteel vertegenwoordigen ds. K.B. Holwerda (Ede) en drs. J.M. Mudde (Amsterdam) de Nederlands Gereformeerde kerken in het bestuur. De stichting drijft op financiële ondersteuning van deze vijf participanten. Van dit geld worden de twee fulltimers betaald, materialen in andere talen aangeschaft en voorlichtingsmaterialen ontwikkeld. Voor geïnteresseerden verschijnt vier keer per jaar het gratis informatiebulletin dat aan te vragen is bij: Evangelie & Moslims Johan van Oldenbarneveltlaan 10 3818 HB Amersfoort tel: 033-4611949

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief