Normen en waarden en de roeping van de kerk
1994-07-29
Drank maakt meer kapot dan je lief is.- Jaargang 38
- nummer 15
Je bent een rund als je met vuurwerk stunt.
Een goed milieu begint bij jezelf.
Een carpooler spaart meer dan tijd alleen.
Vandalisme is z6 kinderachtig.
Vrij veilig.
Uw auto is geen kantoor.
Zomaar een greep uit het groeiend aantal vermaningen dat ons vanwege de overheid via de media en borden langs de snelwegen bereikt. Moraliseren mag weer.
Nog niet zo lang geleden voerde toen nog missionair minister Ritzen van Onderwijs een pleidooi voor het overbrengen van normen en waarden op de leerlingen. Ze moeten weer weten wat'kan en wat niet kan. Moraliseren mag dus weer. Weer, want er is een tijd geweest dat het not done was om publiek vermaningen uit te delen. Ieder moest voor zich maar uitrnaken wat goed en wat verkeerd is. Dat was bijvoorbeeld de tijd van de vrije opvoeding. Dat je je kinderen niet mocht vertellen over goed en kwaad. Ze moesten dat zelf maar ontdekken. Met vallen en opstaan.
Eigenbelang
De tijd heeft echter geleerd, dat het zo niet werkt. Mensen blijken helaas niet in staat spontaan en op eigen kompas het goede te kiezen, zelfs niet met vallen en opstaan. Als het gaat bijvoorbeeld om het milieu of om de veiligheid, wint het eigenbelang het vaak van het algemene belang. Onlangs nog werd door de verenigde energiebedrijven de verwachting uitgesproken, dat het energiegebruik in ons land de komende jaren weer zal toenemen. Steeds meer mensen schaffen zich een magnetron en vaatwasser aan, gemak dient tenslotte de mens. Dergelijke apparaten worden zelfs aangeprezen als energiezuinig en milieuvriendelijk. Door het massale gebruik worden die voordelen echter weer teniet gedaan. Maar daar lijkt de consument zich geen zorgen over te maken. . De overheid heeft dat blijkbaar ingezien, vandaar al die moralise rende publiekscampagnes om ons op het rechte spoor te krijgen en te houden. De vrijheid-blijheid cultuur moet plaats maken voor een samenleving, waarin mensen zich persoonlijk verantwoordelijk voelen, ook voor het algemene belang, en zich dienovereenkomstig gaan gedragen.
In die ontwikkeling past de oproep VVD-leider Frits Bolkestein tot heroriëntatie van zijn niet-christelijke partij op de christelijke normen en waarden.
Schuld
Je bent als christen geneigd daar van harte mee in te stemmen. Wat zou het goed zijn voor onze samenleving als mensen weer aanspreekbaar worden op goed en kwaad, zeker als de normen daarvoor uit het Woord van God gehaald worden. Kerk en overheid zouden zij aan zij moeten staan in de strijd tegen de verloedering.
Er zit echter ook een keerzijde aan het moderne moralisme. Door duidelijk te zijn over goed en kwaad, kan er weer sprake zijn van schuld. Persoonlijke schuld. Je bent een rund als je met vuurwerk stunt. In een radiospot van de overheid tegen drankmisbruik hoort een jongeman dat hij in een dronken bui heel wat ellende heeft aangericht. Nee he, heb ik dat gedaan?
Hij beseft z'n schuld. Einde spot. De vraag waar deze jongeman met z'n schuld heen moet, blijft onbeantwoord.
Dat kan ook niet anders, want de overheid heeft geen loketten, waar je met je schuld terecht kunt.
Op dat punt heeft de kerk denk ik een roeping, die aan het mee moraliseren vooraf gaat. Een eigen geluid, een eigen verhaal. Het evangelie van Jezus Christus. Over verzoening en vergeving. Ja, ook over de vernieuwing van het leven. De weg van Gods geboden kan, nu de aandacht voor normen en waarden herleeft, in alle duidelijkheid gewezen worden.
Alleen, de aandacht daarvoor mag nooit het evangelie van verzoening en vergeving verduisteren. AI te veel mensen beschouwen de kerk al als plaats waar je alleen hoort hoe je leven moet. Wat wel en niet mag.
Als de kerk nu profetisch inspringt op de behoefte aan duidelijke normen en waarden, mag ze het priesterlijke niet uit het oog verliezen. Als het moraliseren in de samenleving toeneemt, moet de kerk klaar staan met het evangelie van de vergeving van zonden. Om schuldige mensen bij de Here Jezus te brengen. Want bij Hem is een vandaal niet slechts een kinderachtige stommeling. Bij Hem wordt iemand die met vuurwerk stunt niet afgedaan als rund.
In de kerk verkondigen we eerst en vooral Gods genezende liefde in Jezus Christus. In de kerk moet iedereen met z'n zonde en schuld terecht kunnen. Niet om veroordeeld te worden op grond van wat (kerk)mensen vandaag fatsoenlijk vinden, maar om in het reine te komen. Met God, zichzelf en z'n naaste. Op het fundament van onze gekruisigde Heer. Om het met de psalm (51) te zeggen: "Een verbroken en verbrijzeld hart veracht gij niet, O God!’