Christelijke symboliek van dieren. planten en stenen
1994-11-04
Egels hebben de vorm van een bal en zitten vol stekels. Ze klimmen soms tegen wijnstokken op naar de trossen en gooien dan de druiven op de grond. Dan gaan ze er achterover in liggen en de druiven blijven aan de stekels hangen. Die druiven brengen ze naar hun jongen en de wijnstokken laten ze kaal achter ...- Jaargang 38
- nummer 22
Dat heb ik uit het boek waarvan ik de titel hierboven heb genoemd. Het is waarschijnlijk in de tweede eeuw na Christus geschreven en grijpt terug op bronnen uit veel oudere tijden. De meeste aandacht krijgen de dieren en daar worden vreemde dingen over verteld. Sommige daarvan kennen we uit onze eigen Middelnederlandse letterkunde. Daar is bij voorbeeld het verhaal over de grote zeeschildpad. Die is zó groot dat zeelieden hem soms voor een eiland aanzien, er aan land gaan en er een vuurtje stoken om eten klaar te maken. Maar dan duikt het dier de diepte in met rampzalige gevolgen voor de schepen en de bemanningen We vinden dat in het middeleeuwse verhaal over Sint Brandaan die veel jaren over zee moest zwerven en die ook met zo'n grote vis te maken kreeg. Beroemd was in de Middeleeuwen ook Jacob van Maerlant. In een van zijn boeken, Der Naturen Bloeme, beschrijft hij allerlei verschijnselen uit de natuur en van de olifant vertelt hij onder andere dat die geen gewrichten in zijn poten heeft zodat hij ze niet kan buigen. Als hij uit wil rusten, gaat hij tegen een boom leunen en zijn grote stampapparaten steken dan naar voren. Soms zijn er jagers die hem willen vangen; als de olifant slaapt, zagen ze stiekem de boom door en het dier valt op de grond zonder weer overeind te kunnen komen. Ook dat vinden we terug in dit nieuw uitgegeven boek. Maar aan alles wordt een symbolische waarde toegekend. Je vraagt je daarbij af: "Hoe verzint iemand het?" Zo wordt naar aanleiding van de egel gezegd: "Gij, burger', stel u ten dienste van de geestelijke en ware wijnstok, zodat ge naar de geestelijke persbak gebracht wordt en wordt geborgen in het paleis van de koning en gaat tot de heilige rechterstoel van Christus. Want waarom zoudt gij de egel, de boze geest, laten opklimmen naar uw hart, die u als het ware zonder vrucht achterlaat, zodat ge zelfs geen rank meer over hebt?" Gelukkig staat er nog een toelichting bij: die burger is de gelovige, een burger van het hemels Jeruzalem en de geestelijke persbak is de kerk. U ziet: is het niet leerzaam, dan is het minstens interessant. Als u nog eens een cadeautje voor de dominee zoekt?
Het boek is verzorgd door dr. F. Ledegang. Omvang 139 blz. Uitgever: Kok, Kampen. Prijs: f 29,50.