Achter mensen die mis zijn de mens zien
1994-12-16
Tijdens een les 'geestelijke stromingen' voor leerling-verpleegkundigen kregen we het erover, wat nu het specifieke is van het liefhebben, waar het in het Christelijk geloof om gaat. Is dat niet: liefde voor wie die liefde ónwaardig is?- Jaargang 38
- nummer 25
Liefde - niet alleen voor de vriend, de gelijkgezinde, degene die zich prima gedraagt, maar ook voor de andersdenkende, de onsympathieke, de dwarsligger, zelfs de vijand. Die liefde is het, waarin Jezus ons is voorgegaan en waartoe Hij ook wie Hem navolgen wil bewegen. Goedbeschouwd is dat in de godsdienstige wereld iets heel unieks.
Maar ja, hoe maak je zoiets nu voor mensen zo concreet dat het in hun eigen leven landt? Ter plekke bedacht ik een voorbeeld. Stel, dat mevrouw Rost van Tonningen - "de zwarte weduwe ". over wie in die tijd net zoveel te doen was hier in Utrecht tijdens een vergadering van haar fascistische club een hartaanval zou krijgen en bij ons op de hartbewaking zou worden opgenomen - en jij zou daar als verpleegkundige werken, hoe zou je er dan tegenover staan?Zou je haar de rug toekeren en weigeren haar te behandelen? Oei, moeilijke vraag! De meesten voelden toch wel aan dat het te ver gaat om geen hulp te bieden. Maar er was er een, die heel beslist zei: "Ja, dat zou ik inderdaad weigeren. Aan zo'n mens heb ik geen boodschap ... " Keihard maar eerlijk!
Staat zo 'n reactie ver van ons af? Zouden wij als zo iemand bij ons in de buurt kwam ook niet liever met een grote boog om haar heenlopen? 't Is toch afschuwelijk en onverdraaglijk, dat deze vrouw doorgaat met fascistische meningen te spuien en het nationaalsocialisme te verheerlijken? En dan ook nog een staatspensioen opstrijken. En te kennen geven je memoires te publiceren. Je zóu haar toch! Wie wil het nu voor zo een opnemen?
Toch weten we maar al te goed uit het Evangelie, dat Jezus juist wel met zulke mensen wilde omgaan. Met hoeren, tollenaars, landverraders, zóndaars want dat waren ze wel degelijk! Ook al werden ze door de samenleving met de nek aangekeken, Hij liet hen niet links liggen. Hij zocht hen op, kwam wel bij hen thuis, at met hen ... en liet hen merken, dat God niemand afschrijft. In de hoop, dat ze zouden lóskomen van hun verkeerde handelwijze, hun waanideeën, hun verloedering. De Heer Jezus doet wat Hij kan om mensen uit het isolement te halen waarin ze, al is het door eigen schuld, gevangen zitten.
Kortgeleden las ik een artikel over de zoon van Rost van Tonningen. Hij moet niets hebben van het gedachtengoed van zijn vader en moeder. Een zoon van zulke ouders te zijn heeft zijn leven bepaald niet gemakkelijk gemaakt. Jarenlang heeft hij met het verleden geworsteld. Hij heeft zich verdiept in de beweegredenen van zijn vader om zo overtuigd voor de N.S.B. te kiezen en zo'n kwalijke rol te spelen. Wat hij ontdekte was, dat z'n vader een naïeve idealist is geweest, en niet de gemene misdadiger waarvoor hij door velen nog altijd wordt gehouden. Hij ging iets zien van de mens in hem. En zijn moeder?
Wil hij met haar nog contact hebben?
Ja. Om - zoals hij zegt - haar niet nog meer in het isolement te drijven waardoor ze alleen maar fanatieker zou worden.
Er moet toch nog iemand zijn die een beroep doet op haar mens-zijn?
Is dat een kwestie van 'net bloed kruipt waar het niet gaan kan'? Moet je 'eigen zoon' zijn om het te kunnen opbrengen zo achter mensen met een verwerpelijk gedrag toch de mens te zien? Zouden we dat - hoe moeilijk ons dat ook kan vallen - niet állen kunnen leren van Hem, die Gods eigen Zoon wordt genoemd en tot het uiterste heeft getoond mensen - en zelfs vijanden - lief te hebben?