Goede werken
1993-07-16
Vraag: Wat zijn goede werken.- Jaargang 37
- nummer 15
Antwoord: Alleen die uit een waar geloof, naar de wet Gods, alleen Hem ter ere geschieden en niet die op ons goeddunken of op menselijke inzettingen gegrond zijn!
Dit stukje Catechismus vertaalde ik vroeger als volqt: Goede werken zijn bezigheden waar je een hekel aan hebt, die nuttig zijn en waar je zelf geen voordeel van mag hebben, want dan telt het niet. Vooral dat 'telt het niet' was een restant paapse dwaling die er kennelijk niet uit te branden was. Terwijl ik wist dat we het van genade moeten hebben!
Ondanks die wetenschap vond ik collecteren een goed werk bij uitstek. De benodigde tegenzin was ruimschoots aanwezig, het was niet voor jezelf en het doel was altijd respectabel.
Collectes voor organen en ernstige ziekten hadden en hebben als voordeel dat mensen naar de bus kijken en bedenken dat zij ook nog wel eens last zouden kunnen krijgen van hart, lever, nieren om van de ernstige ziekten als cara, reuma en kanker maar niet te spreken. Een van de collectanten die voor gehandicapten aan de deur kwam zei steevast gevoelvol: "Het zal je kind of je man maar wezen. Dan ben je blij met deze collecte." Volgens mij leverden deze woorden haar een forse opbrengst op.
Ik denk dat daarom de reclassering het zo slecht deed. Wee de collectante die met geheven bus zou zeggen: "Ja mevrouw, het zal je man of je kind maar zijn, dan ben je blij dat er een reclassering is." De kans is groot dat mevrouw paars aanloopt en de deur voor haar neus dichtsmakt. Ik geef toe dat het beeld van een man die een kraak zet minder voor de hand liggend is dan het beeld van een man met een niersteen ...maar toch! Er is tenslotte een cellentekort.
Het Anjerfonds was ook zo'n moeilijke collecte. Ik kan het weten omdat ik, jaren geleden, regelmatig voor dat fonds op pad ging. Op een goede tijd, vlak na het eten, onder het motto: Een volle maag praat anders als een lege.
Als ondersteuning van de collecte marcheerden er een paar muziekorpsen door de wijk en ik rammelde in de maat met de kwartjes en dubbeltjes die ik alvast maar in de bus had gedaan. Zo kregen mensen in ieder geval het idee dat hun buren ook al gegeven hadden en dat ze niet achter konden olijven ... dacht ik.
In de wijk woonden de beter gesitueerden van Alkmaar en je zou dus in alle redelijkheid mogen rekenen op een hoge opbrengst. Dat viel tegen.
"Het Anjerfonds ... Uh... is dat niet van prins Bernhard? Waar is dat eigenlijk voor? Oh... culturele doeleinden ...
Hm!" was een veel voorkomende reactie. Sommigen vroegen afkerig: "Hoort die drumband daar ook bij". En één man voegde er nors aan toe: "Je kunt wel horen dat ze veel nodig hebben. Wat een valse pokkenherrie!"
De één zou wel gireren en de ander had geen kleingeld in huis en toen ik zachtzinnig zei dat het niet persé kleingeld hoefde te zijn, kreeg ik een koele blik. Iemand die ik oppervlakkig kende en wiens man een goede baan had, kwam naar de deur met een keurig schortje voor en een theedoek in de hand.
"Het Anjerfonds... Vandaag maar niet," zei ze peinzend als of ik een bos bloemen wilde slijten.
Ik reageerde liefjes: "Zal ik morgen dan nog maar even langs komen?" terwijl ik wrevelig dacht: "mens, wat een drukte voor een gulden."
"Nou, het doel spreek met niet zo aan," zei ze zuinig, gooide een kwartje in de bus en keerde terug naar de afwas.
Mijn humeur werd er niet beter op, maar ik maakte plichtsgetrouw de opgegeven huisnummers af. Bij het laatste huis trof ik èen goede bekende. Ze had al een rijksdaalder in de bus gegooid, toen ze vroeg: "Anjerfonds, Margreet, waar is dat eigenlijk voor?"
Zwartgallig zei ik: "Ik heb zin in een leuke jurk, joh."
"Asjeblieft," zei ze verbluft. Toen pakte ze me de bus uit m'n hand en trok me de gang in. "Kom even binnen voor een kop koffie. Daar ben je aan toe, zo te horen."
"Goede werken doen… Dat zit in je manier van leven ingebakken. Daar hoeft geen etiket 'Goed Werk' op," zei mijn man later, toen deze zaken eens ter sprake kwamen.
"Ach ... Natuurlijk! Dat weet ik toch wel", antwoordde ik.
"Hm" zei hij, en lachte.