De schaamte voorbij
1993-01-15
Een ochtend in de zomer van 1991.- Jaargang 37
- nummer 2
Een oude wijk van Hamburg: grauwe straten en grijze huizenblokken. De zon schijnt fel, maar de schaduwen van de hoge huizen maken dat het op straat nog fris is. In een straat is een oploopje aan de gang. Twee groenwitte auto's met het opschrift 'Polizei' staan voor een huis. Op-de stoep zit een donker gekleurde vrouw met een baby op schoot, twee peuters drentelen om haar heen. Mannen zijn bezig huisraad naar buiten te sjouwen.
Buurtbewoners leveren ondertussen luidkeels kommentaar. Ze juichen de ontruiming toe. "Terug naar huis, daar horen ze" luidt de boodschap. Het kan een incident zijn, maar de vreemdelingenhaat ligt hier vanmorgen op straat.
Het beeld blijft me de hele dag bij ...
Een vroege ochtend in de herfst van 1992. De wachtruimte van het vliegveld Kölln-Bonn. Naast mij beginnen 6 keurig geklede heren een diskussie over 'buitenlanders'. Iedereen kan toch zien dat ze hier niet thuis horen en dat de criminaliteit toeneemt als er buitenlanders in de wijk wonen. Eén heer vertelt over de kostbare alarminstallatie die hij aan heeft moeten leggen. De anderen vallen hem bij. Als het zo door gaat heeft straks iedereen zo'n alarminstallatie nodig. Een ander veronderstelt dat de fabrikant van alarminstallaties buitenlanders importeert. Dat leidt tot meer criminaliteit en vervolgens kan de produktie weer op worden gevoerd.
Even later belt een 'allochtone' schoonmaakster op vanuit een telefooncel in de hal. De heren hebben hun kommentaar al weer klaar. "Zie je wel, dat bedoel ik nou, in werktijd opbellen naar huis of het goed gaat met de kinderen die ze thuis alleen heeft gelaten. Dat doet ze iedere dag om deze tijd". "Sie können nichts anders als lügen und betrügen!" Ze kunnen niets anders dan liegen en bedriegen...
Na de ervaring in Hamburg merk ik ook nu weer dat er weinig rek zit in de tolerantie van een aantal Duitsers ten opzichte van buitenlanders op is.
De rassenhaat ligt hier soms op straat.
De EO-televisie, een avond in december.
De haat tegen gehandicapten wordt in Duitsland steeds openlijker ..
Twee dove jongens worden afgeranseld door rechtsradicale jongeren. Een vrouw wordt uit haar rolstoel gegooid en beroofd. Een zwakbegaafde man wordt 5 dagen opgesloten en mishandeld in een schuur. Een ernstig spastische vrouw wordt de weg versperd, ze krijgt te horen dat ze in Nazi-Duitsland zou zijn vergast. Ze vertelde dat het meest beangstigende was dat veel mensen toe keken en dat niemand haar hielp. Een gehandicapte man wordt voor de voeten gegooid dat Hitler wel zou weten wat er met hem had moeten gebeuren en dat hij de samenleving alleen maar geld kost. Hij kan deze Konfrontatie niet verwerken en pleegt een paar maanden later zelfmoord.
Ook in Nederland hoor je deze uitspraken.
Toch heb ij( nog de indruk dat de meeste mensen zich (nog?) schamen voor hun standpunt. Een gesprek wordt dan begonnen met een zin als "Ik heb niets tegen buitenlanders, maar ..." In Duitsland wordt in alledaagse gesprekken openlijk blijk gegeven van afwijzing van mensen die 'anders' zijn. De schaamte voorbij. Dat is verontrustend, zelfs als het alleen nog 'maar' incidenten zouden zijn ...