Bijbelverhalen voor kinderen
1993-08-27
Geschreven door Werner Laubi, met illustraties door Annegert Fuchshuber. Uit hetDuits vertaald door Lutgart Debroey. - Jaargang 37
- nummer 18
Uitgave Altiora, Averbode en Kok, Kampen.
272 pagina's, prijs f 49,50
Bijbelverhalen voor kinderen is waarschijnlijk bedoeld voor kinderen vanaf ongeveer 10jaar. In het voorwoord zegt de auteur, dat hij de Bijbelverhalen heeft verteld, omdat deze gaan "over dingen, die ook wij beleven: over vreugde en verdriet, over geluk en lijden. Zij vertellen over mensen, die zondigen en vergeving krijgen. Zij vertellen de blijde boodschap, dat God ons mensen zoekt en zich door ons laat vinden. Dat Hij ons gaarne ziet en bij ons is. Ieder uur, iedere dag, tot aan het einde van de wereld."
De bedoeling van de schrijver wordt in deze woorden duidelijk weergegeven. Hij wil de blijde boodschap doorgeven van de liefde van God voor mensen, die tot uiting komt in Zijn voortdurende nabijheid. De moderne troostwoorden 'God is erbij' horen we hierin. De begrippen zonde, gerechtigheid, oordeel, genade en verzoening worden in deze doelstelling niet genoemd. En de oude troostwoorden "God wil je redden uit de macht van satan en dood" missen we helaas.
De schriftbeschouwing van de auteur is te vinden in het Nawoord, waar staat: "We zullen ons niet vastpinnen op de vraag of een wonder echt of 'historisch' gebeurd is, maar we zullen eerder zoeken naar de symbolische beteken is van het verhaal". Dit zoeken naar de symbolische betekenis laat de schrijver echter over aan het kind of de voorlezer van het verhaal. De verhalen worden namelijk heel sec verteld, zonder enige uitleg of commentaar, zonder verwijzing naar een soortgelijke gebeurtenis of naar woorden uit een psalm of profetie. Veel verhalen en vooral die uit het nieuwe testament - die voor het grootste gedeelte uit het Marcus-evangelie genomen zijn -, kunnen als ze voorgelezen worden haast tekst voor tekst gevolgd worden in de Bijbel. Zo letterlijk worden ze verteld, zonder enige verklaring. Ook toelichtingen uit het nieuwe testament op oudtestamentische gebeurtenissen worden niet in de verhalen verwerkt. Het verhaal van de twee verspieders in Jericho bijvoorbeeld, beschrijft hoe Rachab de mannen verbergt en laat ontsnappen, zoals het in Jozua 2 staat, maar erbij wordt niet vermeld, dat zij dat uit geloof deed, zoals Hebreeën 11:31 vertelt.
Deze manier van schrijver en vertellen van bijbelverhalen komt tegenwoordig vrij veel voor en wordt heel bewust gedaan. Er wordt verteld, zoals het Nawoord zegt, "op een manier die tegen de tekst aanleunt. Een opdringerig proclameren van de heilsgeschiedenis wordt vermeden. Deze kinderbijbel blijft dus trouw aan het voorbeeld van de Bijbel zelf, want de heilsgeschiedenis van de Bijbel gebeurt eveneens op geheimenisvolle wijze en in het verborgene". Uit deze woorden blijkt, dat het de bedoeling van de auteur is, dat het verhaal zelf indruk op het kind maakt en niet onze interpretatie of ons commentaar. Er moet ruimte blijven voor de fantasie en de uitleg van het kind zelf.
Wie zo redeneert, vergeet dat er in de Bijbel zelf regelmatig sprake is van uitleg en onderwijzing. De priesters hadden de opdracht het volk de wetten te leren. De profeten vertelden de mensen wat God van hen vroeg. Jezus zelf onderwees voortdurend uit de Schriften. De apostelen waren dagelijks in de tempel de mensen aan het leren. En wij gaan elke zondag naar de kerk om de Bijbel uitgelegd te krijgen. En zouden kinderen dan zonder onderwijs en uitleg kunnen? Geldt de aansporing van de spreukendichter om de onderwijzing van de moeder niet te verwerpen niet voor het moderne kind? En richt de dichter van psalm 78 zich niet tot de hedendaagse vaders met zijn oproep hun kinderen Gods getuigenis en wet te leren? Bijbelverhalen vertellen en de betekenis ervan uitleggen aan een kind is een verantwoordelijk en moeilijk werk. Heel snel kunnen daarbij fouten worden gemaakt, waardoor het kind een verkeerd beeld van God en Zijn werk kan krijgen. Maar dat wil niet zeggen, dat we de uitleg aan het kind zelf kunnen overlaten. Zoals de Here Jezus bij Mozes begon en bij al de profeten en zo aan de Emmaüsgangers uitlegde wat in de Schriften op Hem betrekking had, zo moeten ook kinderen aan de hand van de hele Bijbel leren wie de Here is en wat Hij in Christus uit liefde voor ons gedaan heeft.
Deze kritiek op de uitgangspunten van de auteur betekent niet, dat deze kinderbijbel niet bruikbaar is in het gezin.
Omdat de verhalen zo nauwkeurig de bijbeltekst volgen, is er weinig kritiek op te leveren. Het boek kan heel goed dienen om samen met kinderen van een jaar of tien te lezen. Het is dan echter wel nodig om diverse dingen uit te leggen en te bespreken.
Dit boek met Bijbelverhalen voor kinderen is goed uitgegeven. Het is gebonden in een harde kaft, gedrukt op stevig papier, heeft een prettige lay-out met een duidelijke letter, en op iedere dubbele bladzijde staan een of meer illustraties in kleur. Niet iedereen zal de bepaalde stijl van tekenen van de illustrator mooi vinden, maar de voorstellingen zijn wel heel sprekend en met gevoel weergegeven. Samenvattend kan gezegd worden, dat dit boek voor oudere kinderen goed te gebruiken is, mits de ouders de moeite nemen de betekenis van elk gedeelte aan het kind uit te leggen.