Post uit Rwanda
1992-02-14
Het naam-feest - Jaargang 36
- nummer 4
"Halleluja, Halleluja!" roept het kleine jongetje. Nee, hij zit niet in de kerk, hij zingt ook geen versje. "Halleluja!" het klinkt zelfs een beetje boos. Op zijn kleine benen dribbelt hij naar zijn zus en trekt aan haar rok "Halleluja!" Het is de naam van zijn zus. "Wacht nou, zegt Halleluja, we gaan zo." Ze staat het haar te kammen van haar andere broertje.
Alle krulletjes zitten in de war en hij moet er toch netjes uitzien voor het feest. Iedereen is druk bezig. Moeder is net terug van het werk. Ze trekt een mooie jurk aan, en Marthe, die altijd helpt in het huis doet de baby een luier voor. Een luier, dat krijgt hij alleen als ze uitgaan. Kleine jongetjes moeten maar eventjes wachten. Maar Daniel heeft geen zin om te wachten. Hij blijft maar roepen en trekken aan zijn grote zus, want hij wil naar het feest. Ze heeft gezegd dat ze vlees gaan eten en melk drinken, hij wil meteen gaan. "Heb je wel een naam voor de baby" vraagt Halleluja. Daniel denkt even na. Dat is waar ook, hij moet een naam verzinnen.
"Daniel" roept hij dan. "Gekkerd, het is een meisje" lacht Halleluja. Ze legt de kam weg. Het haar is klaar. Iedereen is aangekleed, ze kunnen gaan.
Het feest is vlak bij, een paar huizen verder. Acht dagen geleden is er een baby geboren, een klein meisje. Ze heeft nog geen naam, die krijgt ze vanavond, daarom is het feest. Achter het huis zijn banken neergezet. Er zijn al veel mensen. Ze zouden nooit allemaal in de huiskamer passen. Er zijn ook veel kinderen. Anders moeten kinderen zich een beetje v.erstoppen, maar nu ligt er een mat op de grond speciaal voor hen en in het midden. Daniel en Halleluja knielen neer met hun broertje en alle andere kinderen uit de buurt. Iedereen is zo netjes en zo vrolijk. Ze hoeven niet lang te wachten, de meeste gasten zijn er al en de vader van de baby staat op.
Hij gaat een toespraak houden. Hij zegt dat hij blij is dat iedereen gekomen is "en vooral ook dat jullie zijn gekomen, jullie kinderen". Hij kijkt plechtig naar de mat. "Want eigenlijk is dit een feest voor kinderen. Daarom krijgen jullie deze keer het eerst iets te eten." Hij zegt nog een heleboel meer en de kinderen zitten heel stilletjes te wachten tot alle woorden op zijn voorlopig. Het ruikt heel lekker naar gebraden vlees, en ja hoor dat komt tevoorschijn. Een heel bord vol, er worden broodjes gebracht en koppen met melk. De kinderen smullen. Vooralde brokken vlees zijn bijzonder, dat eten ze niet vaak. De grote mensen kijken toe en lachen, dan krijgen zij ook. Geen melk, nee de grote mensen krijgen bananebier.
Twee sterke jongens dragen een grote aarden pot naar buiten waarin bamboe rietjes steken en in kleine groepjes hurken de mannen en vrouwen om de pot om wat te drinken. Maar het belangrijkste van het feest moet nog gebeuren. De vader van de baby staat weer op. "Was het lekker?" vraagt hij aan de kinderen. Ze knikken allemaal.
"Er is nog meer, belooft de vader, maar geef ons nu eerst de naam. Want jullie moeten ons vertellen hoe de baby heet."
Je kunt zien dat de kinderen erover hebben nagedacht. "Claire" roept er een "Habyartrnana" roept een ander en dan beginnen ze allemaal door elkaar te roepen. Ze roepen hun eigen naam en die van hun vaders en moeders en alle andere namen die ze kunnen verzinnen.
Hoe moet de kleine baby nu heten? De vader luistert goed en herhaalt de namen totdat niemand meer iets weet. Het is eigenlijk een spelletje, ze weten het best. Misschien was het vroeger zo dat het kindje pas een naam kreeg op het feest, maar tegenwoordig hebben de vader en moeder zelf al iets bedacht ook al zeggen ze dat niet voordat het de achtste dag is.
"Luister" zegt de vader, "ik zal jullie allemaal vertellen hoe onze kleine dochter gaat heten. "Jullie weten dat het ons eerste kindje is en dat we er op hebben moeten wachten, - de grote mensen knikken stil - daarom noemen we ons kindje Dusabyimana 'we hebben er God om gevraagd" De grote mensen knikken weer. "En haar andere naam" gaat de vader verder, "is Louange". Dat is frans en het betekent: lofprijzing, zingen voor God. Iedereen klapt en de kinderen klappen het hardst. De deur van het huis gaat open. Daar komt de baby. De moeder heeft haar mooiste jurk aan, helemaal wit met allemaal kantjes en de baby heeft haar mooiste kleertjes aan en een mutsje op je ziet haast geen stukje baby meer. Eerst mogen de kinderen haar bekijken dan gaat de moeder bij de grote mensen langs. Het feest is nog lang niet afgelopen, er komt nog meer te eten en te drinken er komen nog veel meer toespraken. De oudste gast moet iets zeggen en een van de vrienden die nog niet getrouwd is en iemand die al veel meer kinderen heeft en iedereen wordt als maar vrolijker. Het kindje met de nieuwe naam slaapt. Later zal het misschien wel eens vragen "Waarom heet ik Dusabyimana?" en dan zal haar moeder het haar uitleggen, dat ze om haar gebeden hebben. Een mooie naam, veel mooier dan die van het kindje dat heet 'Onderweg geboren' omdat de moeder niet op tijd in het ziekenhuis kon komen, of de jongen die heet 'We zijn heel verdrietig' omdat een zusje van hem gestorven was net voordat hij geboren werd. Allemaal namen die wat betekenen. Weet jij wel waarom je heet zoals je heet en wat het betekent?
Je moet het maar eens aan je vader en moeder vragen.