Pastorale notitie
1992-03-13
Letterlijk nemen?- Jaargang 36
- nummer 6
Er is onder kerkmensen nogal wat te doen over de vraag of je de Bijbel letterlijk moet nemen of niet. Daarover op deze plaats een discussie oproepen is mijn bedoeling niet.
Ik wil alleen wat vertellen.
En proberen te laten zien dat 'letterlijk nemen' rare en gevaarlijke gevolgen kan hebben.
Neem nu eens een verhaal als dat over de Heer Jezus, die in het holst van de nacht over het kokende, kolkende water naar Zijn in levensgevaar verkerende volgelingen loopt.
't Gaat er niet om of dat toen en daar ook zo is gebéurd. Of dat wel kén. Wie zal zeggen wat een mens - de koninklijke mens zoals de Here God die bedoeld heeft - allemaal wel of niet kan?
Vast veel meer dan wij nu voor mogelijk houden.
Maar moet je het zich letterlijk nemen dat een mens ook nu nog als hij maar gelooft over het water kan lopen?
Jaren geleden vertelde ds A.H. Algra in een preek over een voorganger van een adventistengemeente, die de Bijbel zich letterlijk nam dat hij op zaterdag, de sabbatdag, zijn winkel gesloten hield. Op zondag kon hij vanwege de verplichte winkelsluiting de schade niet inhalen. Toch floreerde de zaak.
En dat beleefde hij als de zegen des Heren.
Dat sterkte hem in de mening, dat alles mogelijk is als je maar gelooft.
Zelf over het water lopen.
Op een dag ging hij ten aanschouwen van zijn volgelingen en een heleboel nieuwsgierigen naar een vuil riviertje dat in de buurt stroomde. Hij stapte op het water - en zonk direkt in de blubber weg. Bulderend gelach van de omstanders ...
Zo moet het natuurlijk niet.
Maar hoe kunnen zulke verhalen van de Bijbel ook nu, in ons leven, werkelijkheid worden?
Ik denk aan wat ds Nico ter Linden eens vertelde. Hij vraagt mensen graag wat hun lievelingsverhaal uit de Bijbel is, "want mét dat iemand je vertelt wat hem 't meest getroffen heeft in het boek van de openbaring, openbaart hij ook zichzelf".
Hij ontdekte, dat er één bijbelverhaal is dat je in het gewone leven nooit hoort noemen, maar dat zéér hoog scoort in de gevangenis: het verhaal van Jezus wandelend over het water.
"Vreemd is dat. Maar toen ik er over ging nadenken, achteraf ook weer niet z6 vreemd. Het verhaal raakt kennelijk met name die mensen die weten wat dat is: dat het water je tot de lippen komt, dat je bijna verzuipt, dat het leven is als lopen over water, waar je ieder moment je evenwicht kunt verliezen en zinken en naar de haaien gaan.
En als ze in de gevangenis zingen 'voor hen die zijn in nood op zee' dan voelen ze drommels goed dat ze het over zichzelf hebben. En als de dominee dan dat oude, diepzinnige verhaal vertelt van Jezus die wandelde over het water, bidden die mannen in stilte dat dat ook een beetje hun verhaal mag zijn ... "
Ja, zo kan dat wonderlijke verhaal in de praktijk van het alledaagse leven soms zomaar gaan leven en jouw verhaal worden. In een gesprek met een patiënte op de Intensive Care kwamen we op dit verhaal. Ze begon, hoe ziek ze was, wat te lachen. "Ja, moet u weten ", zei ze, "toen ik hier in het hospitaal laatst aan m'n voeten geopereerd was, moest ik op een gegeven moment gaan lopen. Ik dacht: dat kàn ik niet! Maar de dokter zei: doet u het nu maar. En dat ging, voetje voor voetje om de tafel heen. En toen voelde ik me net als Petrus die over het water liep!"
Is dat niet herkenbaar? Zoals zij, toen de arts zei: 'lopen!', het dééd en bleek te kunnen, zo hebben zoveel mensen ervaren dat ze het k6nden wat de Heer van hen vroeg en hen opdroeg. Of het nu gaat om met een schip varen of lopen over de baren, over muren springen of bergen waar je tegenop ziet beklimmen - en dat kan 'letterlijk' of 'figuurlijk' zijn, maar heel echt en werkelijk! "Met U ga ik door water en door vuur, en met mijn God spring ik over een muur" (Psalm 18).
De Heer vraagt niet van ons wonderkunstjes te vertonen. Hij doet wonderen aan ons.
We moeten zulke bijbelverhalen niet klakkeloos-letterlijk, maar wel serieus nemen. Het mag er ons dus om gaan dat ze ook ons verhaal worden.
"De letter doodt, maar de Geest maakt levend". Zou dat ook niet hiervan gelden!