In uw belang
1992-03-27
"Gij weet niets, en gij beseft niet, dat het in uw belang is, dat één mens sterft voor het volk en niet het gehele volk verloren gaat". Joh. 11:50 - Jaargang 36
- nummer 7
Sommige jongeren van een jaar of twintig aarzelen: zal ik wél of zal ik niet belijdenis doen?
Wat is dat deze aarzeling? Op ander vlak kunnen dezelfde jongeren heel.
zeker zijn. Ze weten wat ze willen worden. Ze weten met wie ze willen trouwen. Maar de keuze of ze met de Here Jezus door het leven zullen gaan, wordt niet gemaakt. Op dat punt is er 6nzekerheid.
Wat is het? Onwil? Of is het meer een niet durven?
Er zijn ook andere jongeren, die wél belijdenis doen. Er zijn ook jongeren, die waarschijnlijk nooit belijdenis zuIlen doen, die afgehaakt hebben. Maar het gaat me nu dus om die jongeren daar tussenin, die het eigenlijk niet weten.
Niet vanzelfsprekend
We moeten maar beginnen met te zeggen, dat geloven in Jezus niet vanzelfsprekend is. Het is ons nergens beloofd, dat gedoopte kinderen later ook gelovige kinderen zullen zijn. Er zijn ook jongens en meisjes, die de Here nooit echt lief krijgen.
Hoe komt dat? Waaraan ligt dat? Soms aan slappe ouders. Soms aan de kerk.
Soms aan de zuigkracht van de wereld, bijvoorbeeld via verkeerde vrienden.
Soms aan een combinatie van dat alles.
Maar ook met ideale ouders en met een ideale kerk en met een zeer beschermde opvoeding kan het gebeuren, dat jongens en meisjes niet in de Here Jezus geloven. Ons is niet beloofd, dat een christelijke opvoeding altijd resultaat zal hebben. Ons is niet voorzegd, dat het evangelie scheiding zal brengen, scheiding tussen hen die Jezus wel aanvaarden en hen die Jezus niet gelovig aanvaarden.
Ook de zuiverste prediking van de zuiverste mens wekt reaktie naar twee kanten: geloof en ongeloof, hoop en paniek, liefde en onwil. Ik denk bij de zuiverste prediking van de zuiverste mens uiteraard aan Jezus Zelf. Ook zijn prediking was geen onverdeeld succes.
Ook zijn daden brachten scheiding onder de mensen.
Verzet
Jezus heeft vele tekenen gedaan.
Maar als hoogtepunt van al deze tekenen wordt in het evangelie naar Johannes beschreven: de opwekking van de dode Lazarus. De naam Jezus is na dit teken op ieders lippen. Maar zelfs dit toppunt van evangelie metterdaad bracht niet alleen maar geloof. Jezus' aanhang groeide wel. 'Velen', staat er, kwamen tot geloof. Zo zelfs, dat de overpriesters en Farizeeën zeggen: straks zullen 'allen' in Hem geloven, en: zie 'de hele wereld' loopt Hem na.
Maar dat was wel een beetje overdreven.
Zelf waren ze tegen Jezus. En werden het begin van een tegenbeweging tegen Jezus, die binnen een paar weken het enthousiasme over Jezus weet om te buigen tot een massaal: "Weg met Hem. Weg met Hem. Kruisig Hem!".
Waarom toch …?!
Wat hebben deze overpriesters en Farizeeën toch tegen Jezus? Laten we eens letten op hun eigen woorden. Dat kan, want ze beleggen een vergadering: ze roepen de Raad, het Sanhedrin, bijeen. Een spoedvergadering over Jezus! Ja, want er is paniek in de tent. Ze zeggen tegen elkaar: "Wat doen wij, want deze mens doet vele tekenen?" Met andere woorden: als we niets doen, loopt het uit de hand.
Straks loopt iedereen achter die Jezus aan en dan heb je de poppen aan het dansen. Dan komen de Romeinen om deze volksonrust te smoren. En dan is het met ons gedaan. Dan is de kans groot, dat ze de tempel verwoesten en ons volk wegvoeren.
Het lijkt een edele overweging. Maar het valt op, dat 'ons' met nadruk voorop staat! Natuurlijk zijn ze ook wel bezorgd over de mogelijke gevolgen van Jezus voor de tempel en voor het volk. Maar het meest zitten ze toch in over zichzelf en hun eigen positie.
Belangenafweging
Dat proef je ook in de woorden van hogepriester Kajafas. Als de vergadering er niet uitkomt, staat hij op en zegt: jullie snappen er niks van! begrijp je dan niet, "dat het in uw belang is, dat één mens sterft voor het volk en niet het gehele volk verloren gaat?!"
Kajafas weet het wel. Jezus is lastig.
Jezus moet uit de weg geruimd worden.
Over goed en kwaad wordt niet gesproken. Alleen over belangen, de belangen van het volk tegenover het belang van die ene mens Jezus. Het is een kwestie van afwegen, ja zelfs van tellen. Als je moet kiezen tussen: het verloren gaan van het volk en de dood van één mens, dan ligt het toch voor de hand te kiezen voor het volk en dat die ene mens dan maar sterven moet?!
Maar wat is de redenering doorzichtig!
Is het niet in uw belang? Zo begint Kajafas. Het gaat niet alleen om een belangenafweging van het volk aan de ene kant en Jezus aan de andere kant.
Hun eigen belang speelt ook nog mee.
Hun eigen gewichtigheid geeft zelfs de doorslag.
Dat is onthullend.
En het komt ook vandaag voor. Dat Jezus wordt afgewogen aan zijn nut voor een mensenleven, voor een samenleving. En te licht bevonden. Jezus afgewogen tegen handelsbelangen of bevrijdingsbelangen. Jezus' nut beoordeeld voor onze ontwikkeling of onze emancipatie.
En de duivel fluistert onze jongeren in het oor: Besef je dan niet, dat het in jouw belang is geen duidelijke keuze voor Jezus te maken? Laat het maar een beetje vaag, dan heb je een gemakkelijker leven, dan hoef je niet zoveel, dan hoef je er ook niet voor uit te komen. Besef je niet dat het in jouw belang is, het geloof op een laag pitje te laten sudderen? Dat is beter voor de carrière en je portemonnee. Je hebt meer kansen voor je sport. En eigenlijk is het ook beter voor je geestelijke gezondheid en je geluk.
Het principe van de liefde
Maar laat één ding duidelijk zijn: wie zo Jezus afmeet aan het eigen belang, wie zo berekenend Jezus beoordeelt, zal Hem niet echt kunnen gebruiken.
Wie zo bij zichzelf begint, begint aan de verkeerde kant. En Jezus zal nooit in zijn leven passen. Want onze eigen ik is te dik.
Dat is toch eigenlijk met vriendschap en verkering net zo? Als een meisje de jongens om haar heen steeds beoordeelt op: welk nut heeft hij voor mij, is de kans groot dat elke vriendschap afknapt. Als je zo begint bij je eigen belang zul je nooit de ander winnen, en ook: zul je jezelf nooit echt gewonnen geven. Terwijl dát nou net het principe van de liefde is. En ook het principe van het geloof.
Wie begint bij zichzelf, komt eigenlijk nooit verder dan zichzelf. Het is slecht begrepen eigenbelang.
Niet durven
Toch proef ik bij de overpriesters en de Farizeeën ook nog iets anders: ze raken in paniek van Jezus. Ze kunnen Jezus niet plaatsen. Ze kunnen Hem niet vatten. Jezus tornt aan hun zekerheden.
Ze durven niet met Hem in zee te gaan, want ze kunnen de gevolgen niet overzien.
Dat herkennen we toch wel?
De onzekerheid van: als we Jezus echt op de eerste plaats in ons leven zetten, dan weten we niet waar we uitkomen, dan kon er wel eens van alles in mijn leven op de kop gezet worden. En dat durven we niet aan.
We geven Jezus daarom een bescheidener plaats: een hoekje van het hart, een dag van de week, een stukje van ons leven. Dan is het beheersbaar, te controleren.
Dan blijven we zelf de baas.
Zou dat ook niet meespelen bij een zekere huiver om belijdenis te doen?
Waar begin ik aan, als Jezus echt nummer één in mijn leven wordt?!
Nogmaals: In uw belang
Er is maar één manier om over deze begrijpelijke drempel heen te komen: door te letten op God Zelf, op hoe Hij deed en doet. Zo anders dan wij van nature. Stel je voor, dat ook Hij begonnen was bij Zichzelf en zijn eigenbelang.
Had Hij dan ooit zijn Zoon gezonden?
Had zijn Zoon Zich dan ooit vernederd en de gestalte van een dienstknecht aangenomen?
Kajafas begreep er niks van en had toch gelijk: het is beter dat één mens sterft voor het volk, dan dat het hele volk verloren gaat. De hogepriester van het goedkope eigenbelang wordt zonder het te weten en te willen profeet van Gods verloochening in ons belang. Van God, die niet redeneerde 'ik' is de eerste persoon, 'jij' is de tweede persoon en 'hij' is de derde persoon. Zoals we dat niet alleen op school leren, maar vaak in praktijk brengen. God zei: jij bent voor Mij de eerste, Ik zal de laatste zijn. En zijn Zoon ging naar de laagste plaats op de aarde: de dood aan het kruis.
Door Zich zo te geven, heeft Hij mensen gewonnen. Alleen door zó te redeneren, door zó lief te hebben, Zichzelf zó weg te cijferen, kwamen velen tot het geloof. De weg van hart tot hart gaat langs het kruis. Op deze weg kunnen zelfs nuttigheidsoverwegingen en gebrek aan durf overwonnen worden.