Wat wij nodig hebben
1992-05-22
"Moge Hij u ..geven - Jaargang 36
- nummer 11
• dat uw diepste wezen machtig gesterkt wordt door Zijn Geest,
• dat Christus door het geloof woont in uw hart
• en dat gij geworteld en gegrondvest blijft in de liefde" (Willibrordvert)
Gemeenteopbouw?
We willen deze bekende voorbede eens lezen onder het aspect van de gemeenteopbouw. Trouwens, is dat niet hét grote doel wat de apostel voor ogen staat bij al zijn werk? De 'opbouw van het lichaam van Christus', 4: 12? De apostel denkt niet individualistisch (redding van afzonderlijke 'zielen') maar collectief (God schept een nieuwe mensheid). Wat een geweldig, wereldwijd werk! Wat staat er veel op het spel! God wil een mensheid, die in een herstelde verhouding tot Hem en tot elkaar staat! Daarvoor geeft Hij Zijn Zoon als nieuw Hoofd, hst 1:10, 22. In die dagen mocht er een begin komen.
Wij zijn nu al zoveel verder(?). Gemeenten tobben onder vragen: gaat het wel goed? Hoe kan het beter? Zijn wij wel een toonbeeld van Gods heil, Gods wijsheid (3: 8 en 10)?
De vorige keer wezen we erop: zonder (dit) gebed vaart geen gemeente wel.
We willen nu het eerste deel van Paulus voorbede inhoudelijk bekijken. Zijn dit niet de dingen, die we als gemeenten allereerst nodig hebben? Wil er sprake zijn van groei en bloei van het gemeentezijn?
De structuur van dit gebed
Ik moet bij deze voorbede denken aan een piramide. Er zijn dunkt me 3 hoofdbeden te onderscheiden, ingeleid door het woordje (op)dat, respectievelijk in vs 16, vs 18 en het slot van vs 19.
In vs 18 is het opdat in onze vertalingen verdwenen. Het woordje 'dan' wijst er nog op. Ik wil de slotzin van vs 17 (geworteld en gegrond in de liefde) ook lezen bij het voorafgaande en niet . bij het volgende, zoals de N.V. doet.
Dan noemt Paulus dus 3 kernen, 3 hoofdzaken.
Mag je niet zeggen, dat het laatste 'opdat' (opdat gij vervuld wordt tot alle volheid Gods, 19b) meteen hét hoogste doel is voor de gelovigen? Noem het de top van de piramide. Maar die top rust op de basis, die genoemd wordt in de voorafgaande twee hoofdbeden.
We beperken ons nu tot de eerste voorbede, die we vinden in vs 16 en 17. Ieder kan constateren, dat die op zijn beurt weer bestaat uit drie beden:
• het gebed om (versterking met) Geestelijkè kracht,
• het gebed om de inwoning van Christus
• en het gebed om een hechte, sterke liefde.
Je zou hier dunkt me van een minipiramide kunnen spreken met als top het gebed om een hechte liefde en als basis het gebed om innerlijke Geesteskracht, zich uitend in de inwoning van Christus in onze harten.
Geestkracht
Hebben we dat niet als eerste nodig?
De woorden worden weer op elkaar gestapeld. "Met kracht versterkt te worden ".is dubbelop. Dat geeft goed aan, hoe nodig die kracht is. Paulus gebruikt het woord dynamis voor kracht. Wij moeten dynamische christenen worden. Dynamische gemeenten.
Door de kracht die God ons geeft.
De Geestkracht. Wie anders kan zwakke gelovigen die in zoveel opzichten het beeld van de oude Adam vertonen maken tot mensen, die het model van de nieuwe Adam tonen? Denk aan wat er gebeurde in Jeruzalem, na de uitstorting van de Heilige Geest! Signaleert Paulus in hst 4v niet zwakheid op allerlei terrein? "Daar waren zondige verhoudingen bij hen. Er was bij hen gebrek aan liefde onderling, 4: 2; 5: 2; daar was wrijving, hoogmoed, een niet verdragen van elkaar, 4: 2v, 31v; daar was lichtzinnigheid in woord en wandel, onreinheid, en in verschillend opzicht een levenswandel als die der heidenen, 4: 17/5: 21.. Men bedacht niet de hoogheid en het genaderijke der verlossing, die men ontvangen had .. Hoofddoel van zijn schrijven is "vermaning tot een liefdevolle, reine, Godvruchtige levenswandel, in onderlinge eenheid, heilige blijdschap, ware Godzaligheid" (Greijdanus). Als wij in deze tijdzwakheld signaleren in de gemeente en bij onszelf (!), ligt die dan ook vaak niet op ditzelfde vlak? Is dat niet een stuk eigen schuld? Wat hebben zulke mensen nodig? Een nieuwe Pinksteren? Een nieuwe uitstorting en vervulling met de Heilige Geest? De Geest van God zweeft al in der gemeenten midden. Als wij Hem maar niet tegenstaan en bedroeven.
O, als wij Hem in onze harten laten werken! Door Woord en sacrament, de middelen waardoor Hij in onze harten werkt. Als Zijn kracht onze zwakheid overwint! Moge dat bij ons gevonden worden.
In de inwendige mens
Bedoelt de apostel hier niet (zoals in Rom 7: 22v) de gelovige mens? Naar zijn centrum? Zonder dat de 'uitwendige' mens buiten schot blijft. Als de 'inwendige mens', waar onze gedachten, plannen, begeerten, verlangens, ja die vele gevoelens wonen "van dag tot dag vernieuwd wordt" (2 Cor 4: 16) zal dat zijn uitwerking missen op onze gedragingen, onze reacties, ons spreken, ons denken en ons handelen?
"Die inwendige mens moet met geestelijke kracht voorzien worden, zodat alle geestelijke zwakte verdwijnt en de strijd van het geloof kloek en zegevierend gestreden worde tegen zonde, duivel en wereld" (Greijdanus).
Gemeenteopbouw moet diep zitten.
Zoals de boeren soms een akker heel diep omploegen alvorens te zaaien.
Oppervlakkige, kosmetische vernieuwingen zetten geen zoden aan de dijk.
Hier kan niemand buiten schot blijven.
Moge het zichtbaar worden, "op een dynamische manier, z6 dat de vonken er af spatten" (MR v.d. Berg), dat de kracht van Gods Geest ons (dagelijks) vernieuwt! Godsdienst kan geen vernis zijn.
,,Opdat Christus in uw harten woning make”
Deze woorden worden zonder koppeling naast de vorige bede gezet. Het ene roept het andere op en het ene uit zich in het andere!
Is dat hét doel niet van de heilige Geest? Christus verheerlijken? Zodat zondige mensen deel hebben aan Hem en zijn genadeschatten? De arme bruid moet haar rijke bruidegom bezitten.
Haar hart moet voor Hem open staan.
Daar heb je weer de aandacht voor het centrum. Het stuurhuis. Waar de plannen uitgebroed worden. Christus is niet eerder tevreden, dan dat Hij in onze harten woont. Dat moet zijn huis worden. Hij moet geen gast blijven.
Maar hoofdbewoner worden! Wat een diepe relatie! "Hij in ons en wij in Hem", zoals het avondmaalsformulier het zo mooi zegt met de taal van de liefdeslyriek.
Dat kan alleen maar door het geloof.
Daar heb je de activiteit van de mens.
Daar mikt de Geest ook op. Hij opent het hart, dat gesloten is. Door het geloof.
Geloof is niet hetzelfde als enthousiasme, belangstelling. Wat er al is (Christus-in-onze-harten) moet verdiept worden. Dat moet groeien. Zo, dat het normaal wordt. Dat Christus zich niet moet terugtrekken uit onze harten en voor ons moet verbergen!
Vanwege zonden, die ons leven gaan beheersen!
Geen gemeenteopbouw zonder dit tweede gebedspunt. Vergeet het maar.
Daarop moeten activiteiten voor opbouw gericht worden. Als Christus al meer in onze harten woont krijgen die activiteiten tegelijk een goede voedingsbodem.
Komt zo prediking, geloofsonderwijs, bijbelstudie, viering van de maaltijd van de Heer niet centraal te staan in het leven van de gemeente?
Vergelijk hst 4: 11v, waar de (bijzondere, blijvende!) taak van de ambtsdragers speciaal belicht wordt..
,,En dat gij geworteld en gegrondvest blijft in de liefde’’
Is dat niet de top van de minipiramide?
De uiting ervan, de uitwerking ook, dat Gods Geest ons inwendige versterkt en dat Christus in ons hart woont? Geen geloof zonder liefde.
Liefde is hier als altijd liefdebetoon.
Geen gevoel van liefde. Sentimentaliteit.
Maar activiteit. Daden van liefde en hulpbetoon. Hier wordt niet naar één kant gekeken. Liefde is hier beide: liefde tot God en liefde tot je naaste, de medegelovigen voorop.
0, is dat niet een van de concrete doelen van gemeenteopbouw? Het is waar: Waar liefde woont gebiedt de Heer zijn zegen, daar woont Hijzelf, daar wordt zijn heil verkregen. Liefde is ook uitstraling naar buiten. Hoe belangrijk in een koude, egoïstische samenleving. 0, die test van ons geloof!
Prachtig die beeldspraak, dat de gelovigen in de liefde geworteld en gegrondvest moeten Zijn. Hoe sterker de wortels van een plant, hoe sterker die plant, hoe rijker de bloei; hoe hechter een fundament van een huis, hoe steviger dat huis! Is liefde hier niet tegelijk de bron van de (geloofs)kracht én de uiting ervan? Zoals de liefde in een huwelijk?
"Deze drie elementen, de kracht van Gods genade, de ontvankelijkheid van het geloof en de vruchtbaarheid van de liefde vormen samen het fundament van het christelijke leven" (G. Bouwman).
Het zou de moeite waard zijn om na te gaan, wat de apostel noemt als zaken die op deze basis ook groeien moeten .. Dat zijn de voorbeden die hij noemt in vs 18 en 19. Maar we moeten ons nu beperken.
Hier hebben we al de handen aan vol.
Moge deze basis in onze gemeente hecht sterk zijn. Mogen onze gemeenten in die zin gebouwd worden. Gods heilswerk moet doorgaan! Ook in deze tijd.