Boekbespreking
1991-01-18
Het geheim der volharding- Jaargang 35
- nummer 2
Ds. J.H. Velema: Het geheim der volharding - Over het vijfde hoofdstuk van de Dordtse Leerregels. - Uitgave van J.H. Kok te Kampen -144 pag.- f 22,95.
In zijn Verantwoording deelt de auteur van dit boek mee, dat hij in de laatste twee jaar van zijn Nunspeetse ambtsperiode in de leerdiensten niet de Catechismus, maar de Dordtse Leerregels behandeld heeft. Op verzoek heeft hij vervolgens deze stof bewerkt in dit geschrift en er diverse gespreksvragen aan toegevoegd. Achtereenvolgens komen allerlei onderwerpen aan de orde zoals: De Verlossing van de mens, de werkelijkheid van de zonde, het geheim om staande te blijven, in de zonde vallen, verstoorde verhouding, de blijvende Heilige Geest, openbaring van de volharding, bewaard door Gods barmhartigh.eid, de zekerheid van het geloof, leven in de zekerheid van het geloof, de praktijk van het geloofsleven, leven in de zekerheid geeft lijn aan het leven, Gods Aangezicht, Gods genadewerk in mensenlevens en: God zorgt voor zijn waarheid.
Het is alles bij elkaar een interessant geheel geworden waarin de schrijver recht doet aan elk onderdeel van de belijdenis in het kader van de behandeling van het genoemde onderwerp.
Velema kan schrijven! Hij formuleert in doorsnee korte zinnen, giet wat hij zeggen wil in een bevattelijke stijl en gaat diep in op het bewuste hoofdstuk van het derde formulier van eenheid.
Meestal komen de DL. er tamelijk bekaaid af in gereformeerde kring terwijl ze toch destijds betiteld zijn als het Credo van de Afscheiding. De belangstelling voor de Canones van Dordt is in de loop der eeuwen verbleekt vanwege de moeiten, die velen hebben gekregen met wat er over verkiezing en verwerping van eeuwigheid wordt te berde gebracht. Of men in zijn kritiek steeds de DL. metterdaad recht heeft gedaan is punt twee, maar het feit ligt er. Dat is te betreuren, want, zoals het vaak gaat, daardoor verdwijnt ook de rest van een dergelijk belijdenisgeschrift van het toneel van intense bespreking en praktische geloofsbeleving. Daarom is het goed, dat ds. Velema ons de glanzende parels heeft getoond, die opgetast liggen in het Vijfde Hoofdstuk waar het gaat over de volharding der heiligen. Toch vraag ik mij in alle bescheidenheid af of de inhoud van dit deel van de konfessie zich leent voor een behandeling in de leerdienst, die zich dan uitstrekt over een periode van twee jaar. Het boek als zodanig bevat niet veel nieuwe aanzetten. Maar het voordeel is, dat de oude waarheden, die steeds nieuw blijken te zijn, nog eens op een rijtje worden gezet en worden toegespitst op de geloofsbeleving.
Het beste hoofdstuk van dit boek vind ik: Gods genadewerk in mensenlevens.
Daarin wordt de veelkleurigheid van Gods wijsheid treffend getekend.
Ook geeft Velema terecht aan, dat de volharding der heiligen eigenlijk inhoudt Gods volharding in zijn heiligen.
Goede opmerkingen worden gemaakt over de funktie van de prediking van het evangelie en de bedoeling van de viering van de beide sakramenten.
Steeds wordt weer benadrukt, dat Gods rijke beloften de vaste basis van ons leven vormen. Hoewel de verzoeking van de kant van de duivel, van de wereld en van ons eigen vlees nimmer valt te onderschatten. Daarom heeft collega Velema daaraan ook de nodige aandacht besteed. Wij zijn hier op aarde tot strijden geroepen. Een emeritus-zondaar komt men nergens tegen. Wanneer de auteur schrijft over de macht van de twijfel, wijst hij er enerzijds op, dat twijfel zonde is, maar aan de andere kant poneert hij: wie nooit getwijfeld heeft, heeft nooit geloofd.
Het zal pastoraal bedoeld zijn, maar werkt wel erg verwarrend en geeft de indruk, dat men in het leven van de gelovige toch een bepaalde plaats biedt aan de twijfel. Ook de onderscheiding tussen toevluchtnemend en verzekerd geloof bevredigt mij niet. Echt geloven betekent immers zekerheid bezitten omtrent God en zijn Christus. Als het op pag. 106 gaat over vaderlijke en moederlijke vertroosting had ik graag Jesaja 66:13 genoemd gezien, in dit verband een bijzonder aansprekende tekst. Op pag. 22 stelt Velema, dat het geloof niet depressief maakt. Wij voegen er echter aan toe, dat een gelovige wel eens erg depressief kan zijn. Jammer, dat de schrijver dat laatste punt niet heeft aangeroerd.
Hij zou velen met troostvolle opmerkingen hebben kunnen helpen. Op pag. 89 staat een duidelijke fout! Want niet zondag 51, maar antwoord 54 van de Heid. Catechismus gaat over de kerk. Hierbij willen we het laten. Dit boek van de bekende emerituspredikant uit de chr. gereformeerde kerken kan een duidelijke verrijking en versterking van het geloofsleven betekenen.
Daarom verdient het een hartelijke aanbeveling! Daarbij komt, dat Kok opnieuw zijn naam eer heeft aangedaan door voor een keurige uitgave zorg te dragen!