Hoort Koeweit bij Irak?
1991-03-15
In een Veluws Streekblad stond een dezer dagen het verslag van een gesprek met een voorganger uit een Nederlandse Islamgroep.- Jaargang 35
- nummer 6
Zo 'n groep heeft namelijk zijn centrum in ons lieflijke dorp.
De voorganger, die een vreedzaam man blijkt te zijn, gaf op de Golfoorlog zijn visie als volgt:
"Je moet natuurlijk naar de geschiedenis kijken. Koeweit was vroeger een provincie van Irak. De Engelsen hebben daar in het verleden een apart land van gemaakt. En wat hadden die daar te zoeken ... Helemaal niets! Maar nog steeds geen reden om Koeweit binnen te vallen." En hij voelde meer voor een minnelijke schikking van het 'conflict' .
Geschiedenis
Wie vaak genoeg aanhoort dat 'Koeweit is Iraks 17e provlngle', zoals Saddam Hoessein steeds verklaarde, zou het gaan geloven. Maar een onwaarheid wordt, zelfs na de duizendste herhaling, nog geen waarheid.
Daarom is het zo goed, 'naar de geschiedenis te kijken'. Die vindt iedere leek in een goede encyclopedie, bijvoorbeeld in Winkier Prins. En dan blijkt dit.
Koeweit is een Arabisch vorstendom, een deel van de Arabische woestijn.
Het is aloud: werd 500 jaar onderdrukt door Abbasiden, 300 jaar door Mongolen en 370 jaar door Turken - maar bleef zichzelf. De Britten," die sinds 1600 de Oost bevoeren, hadden er een prettige tussenhaven en namen het landje keer op keer in bescherming.
Omstreeks 1800 stichtten enkele invloedrijke families de hoofdstad Koeweit, waar tot vorig jaar de wettige sjeik woonde.
In 1899 sloot de sjeik Moebarek, geleerd door bittere ervaring met landrovers, een protectoraatsverdrag met Groot-Brittannië: hij vroeg alzo bescherming van de Britse troepen. Dit is een antwoord op: 'wat hadden die daar te zoeken?' Irak was toen aan de horizon nog niet te bespeuren, was nog een stuk Turkije. Onder Britse bescherming ontwikkelde Koeweit zich tot een autonoom gebied, waarna de banden met Gr.-Br. werden losgemaakt en Koeweit onafhankelijk werd, in 1961. In dat jaar trad het toe tot de Arabische Liga en in 1963 erkende Irak de zelfstandigheid van Koeweit.
En Irak? Waar kwam dat vandaan? In de eerste wereldoorlog veroverden de Britse troepen (die waarlijk de oorlog niet begonnen waren) een stuk van Turkije, te weten drie provincies. Dit veroverde stuk werd in 1919 een Brits mandaat, in overleg met de geallieerde overwinnaars. Groot-Brittannië oefende daar dus gezag uit, om dit heterogene stuk Azië te leiden. Maar door de grote diversiteit van volksgroepen en religies bleef het een wespennest.
AI in 1920 was er een militaire opstand. In 1922 werd Faisal tot koning gekroond. In 1925 kreeg het land een parlement. In 1930 beëindigde Gr.-Br. zijn mandaat en stond Irak op eigen benen. In 1932 trad het toe tot de volkenbond. Alleen behielden de Britse troepen er enkele steunpunten, teneinde" hun-gekochte olieconcessies zeker te stellen.
Sedertdien kende Irak revoluties, wisselende kabinetten, moordpartijen, tussen 1936 en 1941 zeven staatsgrepen, in 1941 een militaire coup (waarbij de Britten de orde herstelden) en in 1958 werd de ko.ning vermoord en de huidige republiek ingesteld.
In 1961 trachtte het Koeweit te annexeren - maar werd eerst door Britse troepen, daarna door de Arabische Liga, teruggeplaatst. In 1963 (het jaar waarin Irak Koeweits autonomie erkende!) een nieuwe revolutie, in 1969 executies waar de hele wereld van gruwde, in 1973 weer een mislukte staatsgreep. Bij die gelegenheid werd de president behalve staatshoofd tevens regeringsleider en opperbevelhebber - dictator alzo! .
Meteen werden nieuwe aanspraken op Koeweit gemaakt, nu inclusief twee eilanden. Koeweit werd de 17e provincie van Irak genoemd; dat klonk overtuigend.
Door de' oorlog tegen Iran (gifgas) viel de aandacht enige jaren van Koeweit af. Daarop werd een nieuw offensief ingezet: aan Koeweit werd verweten, dat het zijn leningen aan Irak niet broederlijk had kwijtgescholden - die nalatigheid werd als een vijandige daad bestempeld. De 'vijandige daad' werd vorig jaar beantwoord met bezetting, annexatie, pluridering, brandschatting en verkrachting; gijzeling en foltering waren het deel van de 'zeventiende provincie' ...
En waarom? Om de olie? Die had Irak meer dan genoeg: in 1980 bedroeg de Iraakse olie-opbrengst 25 miljard dollar per jaar. Om.de havens misschien?
Maar ook die had Irak voldoende. Irak is een rijk land.
De Turken
Toegegeven: Irak heeft die historie . niet allemaal zelf gemaakt. Want de staat Irak is een,çleel van Turkije. En voordat Irak - door hetoptreden van de geallieerden - zelfstandig kon worden, hadden de Turken zo het een en ander aan de geschiedenis van Europa en Azië bijgedragen! Die Turken - uit het in 1300 gevormde Osmaanse Rijk, ontstaan uit enkele Kleinaziatische vorstendommetjeshebben zich sterk doen gelden. In de 14e eeuw veroverden ze het Byzantijnse gebied, versloegen de Frans-Hongaars-Duitse legers die hen uit Europa trachtten te weren, namen geheel Klein-Azië in bezit, de Balkanlanden, Hongarije, maar ook Koerdistan en Mesopotamië, later zelfs Syrië, Egypte, Arabië. Pas in 1566 kwam het keerpunt, kwamen de Europese landen vrij en bij de Krim- en de Balkanoorlogen bleek Turkije voldoende verzwakt om te worden teruggeplaatst. In de eerste wereldoorlog koos Turkije de Duitse zijde, waarop het gekortwiekt werd, zie boven. In de tweede wereldoorlog koos het juist op tijd de kant van de geallieerden (febr. 1945) waardoor het een laatste nederlaag voorkwam en medezeggenschap in de Verenigde Naties verwierf.
AI met al: een bloedige historie, die der Turken. En het heeft een haartje gescheeld, of ze hadden heel Europa onder de voet gelopen. Weet u wat dat inhield? Dat heel Europa mohammedaans zou zijn geworden. Aan deze historie heeft Irak tot 1919 bijgedragen.
De grond onder Irak
Intussen leeft Irak op Bijbelse bodem.
Irak bevat het Tweestromenland, waar de Bijbel het aardse paradijs situeert; het bevat de plaats Oer, waar Abraham vandaan komt; Irak is het land van Nineveh en Babylon; het land waar talloze kleitabletten de oudste bibliotheek ter wereld vormen; het land waaruit de Kelten pretenderen te stammen. Iraks grond is een rijke grond, rijk aan historie, rijk aan olie, rijk aan het vruchtbare Tweestromenland.
Daar tegenover staat Koeweit als een arm woestijnstaatje, pas begeerlijk geworden sedert zijn olierijkdom ontdekt werd. Maar - het kleine Koeweit heeft ondanks eeuwen van onderdrukking zijn eigen karakter bewaard: een vreedzaam karakter, zonder leger, zonder expansiedrift.
Daartegenover komen de onmenselijke wreedheden van Irak schril uit.
Op de plaats waar het paradijs stond heersen nu leugen en broedermoord.
Terwijl wij dit schrijven heeft Irak alle vredesvoorwaarden van de geallieerden moeten aanvaarden - nochtans blijft de Iraakse pers beweren, dat Irak . de Golfoorlog gewonnen heeft. Maar: "gewis daar is een God die leeft en aan deze aarde vonnis geeft".