Vriendschap
1991-04-26
Vriendschap is een illusie. Dat zong Het Goede Doel, en met een paar voorbeelden geven ze aan hoe je in vriendschappen teleurgesteld kunt worden. Je verwacht heel veel van iemand, maar het komt er niet uit. Uit het oog, uit het hart. Als je zo af en toe eens de probleemrubrieken leest in allerlei tijdschriften, dan moet je haast wel de conclusie trekken dat vriendschappen in onze tijd moeilijk zijn.- Jaargang 35
- nummer 9
Een klein gedichtje vat het kernachtig samen: "komplikaties, frustraties, kortom: relaties".
Gezocht: een vriend
Toch zoekt iedereen naar vrienden, en heeft iedereen vrienden nodig. We verwachten heel wat van vriendschap.
Toen we het daar met een groep catechisanten over hadden kwamen er allerlei verwachtingen naar voren. Er worden zaken genoemd als uiterlijk en merkkleding, maar we waren het er snel over eens dat dat niet het belangrijkste was.
Samen op pad gaan en samen lol maken was dan al weer wezenlijker. Toen we doorpraatten kwamen we vooral op dingen als samen kunnen praten. Een vriend is iemand die goed kan luisteren, en die je ook steun kan geven als je dat nodig hebt. En: als vrienden moet je ook de goede dingen in elkaar blijven zien. Niet blijven ruziën of slecht denken van elkaar, maar het goede van elkaar zien.
Er komt nog meer bij kijken. Een vriend is vooral iemand met een goed hart. Dat betekent dat hij of zij te vertrouwen is. Daarom moet een vriend trouw zijn, je niet in de steek laten, maar volhouden. Een vriend moet ook betrouwbaar zijn in de zin dat hij niet over je roddelt, geen geheimen aan anderen verklapt. Je moet van een vriend op aan kunnen, bij hem aan kunnen kloppen. Dat hoort bij dat goede hart. Er hoort ook bij dat hij of zij warmte uitstraalt en kan vergeven als het eens verkeerd gaat. Sommigen zeiden ook nog dat het belangrijk is dat een vriend ook bij God hoort. Je kunt daarbij denken aan het teken voor vriendschap in doventaal. Als ik het goed heb begrepen is dat het teken waarbij de duimen en wijsvingers elkaar raken en de andere vingers naar boven wijzen. Vriendschap is niet alleen tussen mensen, maar wijst ook naar boven, naar God.
Dat zijn zo heel wat verwachtingen die je kunt hebben van vriendschap. Je ziet daar in de Bijbel heel sterke voorbeelden van. David en Jonathan bijvoorbeeld.
Die hadden een zo sterke vriendschap met elkaar dat David op een bepaald moment zegt dat dat voor hem nog belangrijker is dan de liefde van vrouwen. Sommige mensen denken dat dat betekent dat David en Jonathan een homofiele relatie hadden, maar dat ligt niet voor de hand. Nee, het gaat er om dat een vriendschap zo veel voor je kan betekenen dat zelfs een huwelijk daar niet tegen op kan.
Verder in de Bijbel gaat het ook over de vriendschap van de Here Jezus met Lazarus en zijn zusters. Als dan op een bepaald moment Lazarus sterft doet dat ook de Here Jezus heel veel verdriet.
Misschien mogen we het zo zeggen dat vriendschap één van de wonderen is die God ons in het leven gegeven heeft.
Dat je zó verbonden kunt zijn met ie mand dat je zó veel met elkaar kunt delen en elkaar kunt steunen. Dat je met elkaar plezier kunt hebben en ook met elkaar kunt praten over wat je moeilijk vindt, of gewoon met elkaar kunt huilen om dingen die er gebeuren in je leven. Dat is toch een wonder. Ik denk dat de Bijbel ook daarom zegt dat het niet goed is als een mens alleen is. Een mens alleen is niet compleet.
Adam alleen was nog niet compleet.
Hij had ook iemand nodig, een vriend/vriendin.
In Eva hoeven we niet alleen zijn vrouw te zien, ze was ook de vriendschap die hij nodig had. Het gaat in zulke stukken in de Bijbel niet alleen om het huwelijk of om seksualiteit, hoewel dat er ook mee te maken heeft, maar het gaat vooral ook om de waarde van vriendschap. Daarom is het misschien ook niet zo goed om over alleenstaanden te spreken, want dan benadruk je heel sterk het ontbreken van een huwelijk. Iemand die niet getrouwd is hoeft nog niet alleen in het leven te staan. Als daar goede vrienden of vriendinnen om heen staan is dat ook heel belangrijk.
De beste vriend
Het beste voorbeeld van een vriend is in de Bijbel natuurlijk de Here Jezus Christus zelf. Nu moet je daar wel heel erg mee oppassen als je dat zegt, want de Here Jezus is natuurlijk veel meer dan een gewone menselijke vriend. Hij is onze Verlosser, onze God.' Daar kun je niet mee omgaan als met je andere vrienden. Toch is dat juist ook het wonder van het geloof dat die grote machtige Heiland ons in de Bijbel op heel veel plaatsen zijn vrienden noemt. Wij mogen vrienden van de Here Jezus zijn. Niet alleen dat wij zijn vrienden mogen zijn, Hij wordt zelf ook de vriend van zondaars en tollenaars genoemd.
In Johannes 15:9-17 gaat het over deze vriendschap. De Here Jezus Christus zegt daar dat het in vriendschap eigenlijk gaat over liefde, en die liefde geeft Hij ons als opdracht mee. Dat is de kern van de wet, dat we van de Here God moeten houden met ons hele hart en ziel en verstand en alles wat er in ons is, én dat we onze naaste moeten liefhebben als onszelf. Daar draait het om in het geloof: liefhebben.
De Heiland zegt dat de grootste liefde, de diepste vriendschap is als je je leven voor iemand inzet. Natuurlijk heeft Hij het daar over zijn eigen leven dat Hij heeft ingezet voor ons. Hij had er zijn leven voor over om ons te redden, en daarmee heeft Hij zijn onvoorstelbare liefde voor ons bewezen.
Daarom is het ook niet oneerbiedig om te zeggen dat de Here Jezus onze Grote Vriend is, als je daar tegelijk bij zegt dat Hij onze Verlosser, Heiland, Koning is.
We mogen dus leven als vrienden van de Here Jezus als we doen wat Hij van ons vraagt. Wat Hij vraagt is dat we elkaar liefhebben, dat we voor elkaar echte vrienden willen zijn. Dat is niet altijd makkelijk. Daar kwamen we op de catechisatie ook wel achter dat wij niet altijd van die geweldige vrienden zijn. Er ontbreekt vaak zoveel aan en we vinden vaak onszelf nog belangrijker dan onze vrienden. Ons leven inzetten voor onze vrienden? Dat gaat ons meestal toch te ver. Toch moeten we dat vasthouden, want dat is waar de Here Jezus ons voor heeft uitgekozen: om vrucht te gaan dragen. Om te groeien in de liefde van God en de liefde voor elkaar. Om steeds meer te leren ons leven voor elkaar in te zetten en een voorbeeld te nemen aan onze Heiland. Als iemand heeft laten zien wat volmaakte vriendschap is, dan is Hij het wel.
Verschil in vriendschap
Ook dat hebben we op de catechisatie vergeleken, het verschil tussen een goede vriend en de Here Jezus Christus.
En dan kijken we even niet naar de oppervlakkige dingen als merkkleding en lol maken, maar naar de dingen waar het echt om gaat. Zoals een vriend te vertrouwen is, zo is de Heiland nog veel meer te vertrouwen.
Zoals je met een vriend een aantal van je geheimen deelt - nooit alles - zo mag en kun je met de Here Jezus alles delen. Hij kent je namelijk helemaal; Hij weet precies wat je denkt en wat je doet. Zoals vrienden kunnen vergeven, zo is dat natuurlijk bij de HEERE nog veel meer het geval.
We kwamen echter in de vergelijking ook wel dingen tegen waarin een aardse vriend of vriendin beter lijkttussen aanhalingstekens dan - dan de Here Jezus. Dat had vooral te maken met de afstand die we soms ervaren.
De Here Jezus is wel veel beter dan alles hier op aarde, maar Hij lijkt zo ver weg. Het lijkt soms of Hij geen antwoord geeft, of Hij misschien wel helemaal niet luistert. Dat maakt het dan natuurlijk ook moeilijk om die vriendschap te ervaren. Ik heb de indruk dat veel jongeren helemaal niet zo ongelovig zijn, maar dat ze juist zoeken naar de Here Jezus en zijn liefde. Het feit dat ze daar zo weinig van merken maakt het voor hen moeilijk om het geloof aan te nemen. Eén van de catechisanten zei dat ook bijna letterlijk toen het ging over de vraag of de Here Jezus een Vriend was: "Ik heb Hem nog nooit ontmoet."
Vrienden worden?
Als je daar over nadenkt kom je misschien wel op het centrale punt uit. Hij is volmaakt, Hij is de ideale vriend, maar Hij lijkt zo ver weg. In zekere zin is hij natuurlijk ook ver weg. Hij is de machtige God, die in de hemel zit aan de rechterhand van de Vader. Terwijl andere vrienden naast je zitten zit Hij naast God de Vader, dat verschil moeten we niet vergeten. Tegelijk is Hij nog meer dichtbij dan welke vriend ook, want Hij wil in ons hart wonen.
Onbegrijpelijk, ik geef het gelijk toe, maar dat zegt de Bijbel ons toch dat de machtige God van hemel en aarde in ons hart, in ons leven wil zijn. In Openbaring 3:20 staat het zo: "Zie, Ik sta aan de deur en Ik klop. Als iemand naar mijn stem hoort, en de-deur opent zal Ik bij hem binnen komen en maaltijd met hem houden en hij met Mij."
Daar kun je een paar dingen van leren.
In de eerste plaats dat Hij aan de deur staat en wacht tot we Hem binnen laten in ons leven. De Here Jezus biedt zijn vriendschap aan, maar je moet die vriendschap ook wel aannemen.
Hoe doe je dat dan? Hoe kun je - om het zo maar te zeggen - vrienden worden?
Dan moet je elkaar leren kennen.
In dit geval: dan moet je Hem leren kennen, want Hij kent ons al helemaal.
Je moet zelf je deur openzetten en Hem binnen laten. Je moet Hem de kans geven om zijn liefde te laten merken. Dat kost tijd. Dat vraagt ook eerbied. Je kunt niet zomaar eisen dat God Zich openbaart aan je, maar je mag het wel eerbiedig vragen. Neem dan ook de tijd om Hem te leren kennen.
Dus: de Bijbel lezen, want daarin heeft de HEEREzijn liefde laten opschrijven.
Niet zomaar één keertje, of alleen als je zondag in de kerk zit. Als je vriendschap met iemand zoekt investeer je daar je tijd in. Dan ga je samen op pad, je wilt meer van die ander te weten komen. Als je de vriendschap en liefde van de Here Jezus zoekt vraagt dat ook tijd en investering.
Samen met Hem op pad gaan. Hem betrekken bij je hele leven, bij je werk en je school, bij je vriendschappen en je hobby's, bij je uitgaan en bij je wensen en verlangens. Je hele leven met Hem delen. Door te bidden bijvoorbeeld. Of door alles eens op te schrijven wat je met Hem wilt delen.
Door te luisteren naar hoe Hij spreekt in zijn Woord, in de preek ook, in gesprekken met anderen over wie Hij voor ons is.
Als je er voor open wilt staan kun je ontdekken dat onze Heiland altijd bij ons is. Niet altijd net zo merkbaar als aardse vrienden. Het komt ook niet in de plaats van andere vriendschappen; de liefde van de Here Jezus Christus gaat ver uit boven alle aardse liefde.
Aan Hem nemen we een voorbeeld, om ons leven ook voor anderen in te zetten, en eerbiedig en dankbaar geloven we dat de machtige Verlosser en Koning, die voor onze zonden zijn leven gaf, dat Hij ook onze vriend wil zijn.
Om door te praten:
- Wat is voor jou het belangrijkste in vriendschap?
- Betrek je de Here Jezus bij alles wat je doet?
- Waarom wel of niet?
- Hoeveel heb je er voor over om Hem beter te leren kennen?