New Wine: een week lang zondag
2010-08-20
Wat beweegt drieduizend christenen om hartje zomer Biddinghuizen te verkiezen boven Toscane? Waarom prefereren ze electraloos kamperen en Hollandse stortbuien boven de Spaanse zon? Ad de Boer zocht eind juli onder de drieduizend deelnemers aan de New Wine Zomerconferentie naar de antwoorden.- Jaargang 54
- nummer 16
De antwoorden op mijn vragen zijn divers, maar door één rode draad verbonden: geloofsgroei. Als ik conferentiegangers vraag naar hun motief om op de zomerconferentie te zijn, zetten ze vaak hun kinderen voorop. ‘We zijn hier voor de tweede keer, omdat onze kinderen van zeven en negen dolgraag weer hierheen wilden’, zegt Jan. ‘Ze hebben dagelijks een eigen programma met kinderen van hun eigen leeftijd. Daarin gaat het steeds over wie God is, ook voor hen. De leidsters en leiders maken het heel persoonlijk. Je merkt aan de kinderen, dat het heel dicht bij hen komt’. Ook voor Rob en Esther zijn hun kinderen een stevig motief om naar de conferentie te gaan. ‘Ze krijgen hier echt een geloofsboost; een volgende stap in hun geloofsontwikkeling.
Nog maandenlang zingen ze de liedjes van hier. Ze worden ook opener en vrijer in hun geloof. Het wordt iets van henzelf, niet alleen iets wat wij ze vertellen. Het zou een grote teleurstelling voor hen zijn, als we volgend jaar niet meer zouden gaan’. Als ik met Irma praat, komt zoon Ruben het doosje laten zien dat hij van de juf van Rock Solid (7-9 jaar) heeft gekregen: ‘Je mag er zeker van zijn dat Jezus altijd voor je zorgt’, staat er in. In de Cornerstonetent (10-12 jaar) leren de kinderen in kleine groepjes voor elkaar te bidden, nadat ze eerst mogen opnoemen waar ze het moeilijk mee hebben.
Daniël krijgt mee: ‘Trek je niets aan wat anderen van je zeggen. God houdt van je’.
Overspoeld
Toch is de New Wine Zomerconferentie niet alleen maar een groot kinderkamp.
Voor de ouderen zijn er dagelijks een ochtend- en een avondviering en drie keer per dag is er keus uit vijf seminars. En daar zit genoeg in om Biddinghuizen te verkiezen boven het Berner Oberland. ‘Ik ben hier, omdat ik vorig jaar tijdens een dienst hier Gods liefde heb ervaren zoals ik die niet eerder had geproefd.
Natuurlijk weet ik dat God er ook thuis is en in mijn eigen kerk. En hij was er ook het afgelopen jaar. Maar toch, als die ervaring van Gods onvoorwaardelijke liefde je hier heeft overspoeld, dan wil je daar toch weer naar terug’, vertelt Minke. Ineke (met man, twee dochters en vijf kleinkinderen in Biddinghuizen) ervaart: ‘Het is hier een week lang zondag: elke dag twee keer naar de dienst.
Heerlijk. Een soort APK voor je geloofsleven, dat wil ik niet missen’.
Kippenvelervaring
Vraag je de deelnemers naar de toppers van New Wine 2010, dan springt de naam eruit van Duncan McLea. In vijf ochtendsessies bespreekt deze voorganger uit Zuid-Afrika fragmenten uit het Bijbelboek Openbaring: geen simpele kost en zeker geen favoriete bron voor persoonlijke bijbelstudie of zondagse preken. Toch slaagt McLea erin zijn gehoor te pakken.
Zijn uitgangspunt is klassiek gereformeerd (‘Lees Openbaring niet als een chronologische toekomstvoorspelling, maar als de langste pastorale brief uit de Bijbel: een bemoediging van de vervolgde kerk, dat Jezus overwinnaar is’), zijn presentatie is enthousiasmerend: ‘Johannes wil met zijn uitbundige beelden onze verbeeldingskracht prikkelen, zodat zijn boodschap diep tot ons doordringt’.
Weinig deelnemers zullen het kippenvelmoment vergeten, als tweeduizend M/V hardop fragmenten uit Openbaring voorlezen en na elke tekst die over Jezus’ overwinning gaat, in gejuich uitbarsten. Gerrit: ‘Natuurlijk weet ik dwars door alle kapotheid in deze wereld best dat Jezus overwinnaar is. Maar als je dat met elkaar zo massaal uitroept – Halleluja! -, en je hele lijf en al je zintuigen doen mee, dan zakt het van mijn hoofd naar mijn hart. Yes, wat er ook gebeurt, het komt goed. Jezus heeft overwonnen’. Ineke: ‘Toen ik het een week na de conferentie aan een van mijn kinderen vertelde, liepen de tranen over mijn wangen. Zo aangrijpend vond ik het. De overwinning van Jezus is op zo’n moment niet meer alleen weten-met-je-verstand, maar ook ervaren-met-je-gevoel. Ik heb dat niet zo vaak. Mijn geloof is meer weten en vertrouwen dan ervaren.
Daarom beleef ik zo’n moment als heel geweldig’. Ook voor Adri was dit een hoogtepunt van de conferentie: ‘McLea schetste het leven als het kijken naar een voetbalwedstrijd in de herhaling. Je kent de uitslag al, je weet dat ‘we’ gewonnen hebben en daarom kijk je ontspannen. Natuurlijk is het dan bij een doelpunt van de tegenpartij toch spannend, maar je weet: het komt goed. Zo mogen wij ook ons leven leven met al zijn strijd: Jezus heeft al overwonnen. Daarom stuurde McLea ons weg met: Stop being afraid. Relax and enjoy. Jesus gonna win’. En als je daarna dan met zijn allen zingt: U hebt de overwinning behaald. … U bent Jezus! U bent Heer! U bent God! Wauw!’
Collecte
En zo heeft ieder zijn eigen kippenvelmoment, merk ik in de gesprekken.
Zoals de laatste ochtend, als mensen getuigen dat hun lichaam genezen of hun geest geheeld is. Of bij nieuwe liederen, met als topper-voor-velen Psalm 100 van Psalmen voor Nu: ‘Juich aarde, heel de aarde, juich voor God. Ga naar zijn huis en zing een lied voor hem, eerbiedig en uitbundig tegelijk’. Of bij het bekendmaken van de collecteopbrengst. Die is € 96.000, exact wat er nodig is voor het tekort-2010, voor extra structurele uitgaven en voor Open Doors.
‘Heer, geef ons niets meer en niets minder dan we nodig hebben’, bidt Jan Maarten Goedhart vóór de collecte, en dat ‘niets meer’ levert hem kritiek op van zijn medebestuursleden.
‘De gaven van de Geest zijn overvloedig en giften voor de Geest op maat’, twittert Jan Lok uit Ede.
Teleurstelling
Ligt op New Wine 2010 in de ochtendvieringen de nadruk op onderwijs in Gods Woord, in de avonddiensten is het accent meer pastoraal en persoonlijk. Zoals wanneer Chris Pemberton van New Wine Engeland spreekt over teleurstelling.
Op vorige conferenties, maar ook in seminars op deze conferentie vraagt hij aandacht voor de opdracht van christenen om de zieken te genezen. Maar tegelijk: zijn vrouw Vicky stierf een paar jaar geleden aan kanker. ‘Wat doe je als je schreeuwen naar God om herstel, genezing of bevrijding onbeantwoord blijven? Als je inmiddels een schoenendoos vol met profetische woorden hebt over wat God allemaal met je gaat doen, maar er komt niets van uit’. Je kunt kiezen voor: verwacht niets en je zult niet teleurgesteld worden, zegt Pemberton. Maar vanuit de Bijbel én vanuit zijn eigenervaring wijst hij een andere weg: ‘De weg naar de morgen is door de nacht. Jezus bidt dat je geloof niet zal bezwijken. Vertrouw: Hij stelt een grens aan de duivel: tot hiertoe en niet verder. En blijf geloven: God is goed’.
Als er na de dienst ruimte is voor mensen die worstelen met teleurstellingen in hun leven, om voor zich te laten bidden, stromen de gangpaden vol. Net als de avond ervoor, toen het ging over niet gegeven en niet ontvangen vergeving. Waarom ging je, vraag ik later. ‘Ik durfde eigenlijk niet, maar ik voelde me naar voren getrokken. En ik kon al mijn shit over vroeger die steeds maar in mijn hoofd zit, kwijt bij de mensen die met me baden’, vertelt Jan. Of: ‘Dat een ander hardop je naam noemt, je bij God brengt en zegt: Anneke, je bent een geliefd kind van de vader. Dan besef ik het weer zo diep: je bent niet wat je van jezelf vindt of wat anderen van je vinden. Je bent wat God van je vindt’. Tegelijk blijft het verdrietig dat veel mensen hier voor zich laten bidden, maar in hun eigen gemeente vaak niet, vindt Pieter. ‘Juist op de plek waar je je het meest veilig en het meest vrij zou moeten voelen – de gemeente van Jezus Christus – is de drempel kennelijk hoog. Hoe komt dat toch? En hoe verander je dat? Maar goed, dan ben ik blij dat ze hier wel hun hart uitstorten en woorden-als-van-God meekrijgen’.
Koninkrijk
Wie overigens mocht denken dat New Wine vooral consumeren, bemoedigen en geestelijk knuffelen is, vergist zich. In de diensten en seminars gaat het er ook over, hoe je met het gehoorde en beleefde naar mensen gaat die Jezus niet kennen, over wat je ermee in de samenleving doet en over de vervolgde kerk wereldwijd.
‘Discipelschap dat niets kost, is niets waard’, zegt Duncan McLea.
Wat me opvalt, signaleert Anne, is dat alles hier zo naar buiten is gericht.
‘Dat je het niet knus voor jezelf moet houden als gemeente. En ook over de genezingen hier aan ongelovigen moet vertellen’. Het gaat om het Koninkrijk, bindt Edward de Kam (Youth for Christ) de conferentiegangers op de laatste avond op het hart.
‘Sta op van je stoel, kijk achterom, je zit al de hele avond op het Koninkrijk’.
En warempel, op alle stoelen ligt een mosterzaadje. ‘Blijf niet op de zegen zitten, maar zaai’. En er wordt zingend gebeden om een geloof dat ‘taai en stevig’ wordt, want ‘wie Jezus wil volgen komt onder druk te staan’.
Geen juk
In gesprekken met deelnemers komt met regelmaat terug dat mensen het thema ‘Vrijheid’ ook in de sfeer ervaren.
‘Je wordt hier uitgenodigd en uitgedaagd, maar er moet hier niks.
Ik kan kiezen waar ik aan mee doen.
Als je ergens moeite mee hebt, kijkt niemand je er scheef om aan. Soms is het me teveel en is mijn hoofd te vol.
Dan blijf ik rustig bij de tent’, vertelt Mariska. Jaap beleeft het net zo: ‘Ik heb best veel vragen over wat ik hier meemaak. Over profetische woorden bijvoorbeeld die mensen krijgen. Of over tongentaal. Maar je wordt hier nergens toe geprest. Jan Maarten Goedhart zei het bij de conferentiestart: Laat je hier geen juk opleggen.
Het is niet: als ik nu eerst maar eens woorden of beelden van God krijg, of in tongen spreek. Nee, waar de Geest is, is vrijheid. God stelt geen voorwaarden vooraf. Je bént vrij door het kruis van Jezus. Daar hoeven wij niks aan toe te voegen’.
Gemeente zijn
Wat op deze zomerconferentie opvalt, is dat veel meer deelnemers uit één kerkelijke gemeente als groep bij elkaar staan. Ineke vindt dat een van de mooie dingen van de conferentie.
‘Je maakt elkaar als gemeenteleden veel intensiever mee dan op zondag rond de dienst. De meeste gesprekken gaan diep: over wat je gehoord ofbeleefd hebt in de dienst of het seminar.
Over hoe het echt met je gaat of over wie God voor je is. Je proeft elkaars hart. Voor mij is dit echt gemeente-zijn’. Ik signaleer groepen uit de NGK-gemeenten van Amersfoort-Zuid, Barendrecht, Deventer, Dordrecht, Ermelo, Langerak, Oegstgeest, Rotterdam-Overschie, Veenendaal en Voorthuizen/Barneveld.
Opvallend is verder het groeiende aantal GKV-deelnemers, zowel individueel als gemeentegewijs.
Geen christen-plus geloof
Ja, en dan die vraag, die veel conferentiedeelnemers tegen het eind van de conferentie hardop uiten: Hoe neem ik het mee naar mijn eigen kerk? ‘Ik zie er gewoon tegen op, want als ik iets over de conferentie vertel, krijg ik sceptische reacties’, vertelt Janneke. En misschien is dat wel de reden dat ik het officiële doel van New Wine – gemeentevernieuwing – weinig terughoor, als ik conferentiegangers vraag waarom ze hier zijn. Ds. Dick Lagewaard (NGK Veenendaal) geeft in zijn seminar een aantal adviezen voor thuis. Ga als geroepenen, niet als gedrevenen, bindt hij zijn hoorders op het hart. En verder: vermijd triomfalisme, blijf ver weg bij een christen-plus geloof (‘Jullie zijn nog niet zo ver’), relativeer de vormen, begin niet met veranderen, maar met toevoegen, en ga in de gemeente samen Watchman Nee’s, Het normale christelijke leven bestuderen.
‘Maar, als mensen vragen: Hebben we dan als christenen al niet meer dan genoeg ontvangen? citeer dan Calvijn maar die het ontbreken van stromen van levend water (‘de overvloedigheid van de genadegaven van de Geest’) in de kerk wijt aan de ‘luiheid en kleine maat van ons geloof. De gaven van de Geest die wij zo druppelsgewijs ontvangen, zouden vloeien als stromen, wanneer we Christus écht zouden toelaten’. En als mensen zeggen dat het op New Wine een-en-al subjectivisme is en vooral over ik en mij gaat, ga dan samen de Psalmen leest: zowel daarin als bij New Wine gaat het over God én mens, over hoofd én hart. En besef, dat veel kerken moeten kiezen tussen langzaam sterven of diepgaand veranderen’.