Moed
1991-06-21
In mijn kamer hangt een grote foto, een poster zogenaamd, waar mijn oog elk onbewaakt ogenblik op valt. Het is de foto-van-het-jaar 1989: een Chinese student, die geheel alleen vier, vijf tanks de opmars verhindert' Wij hebben die opname destijds wel vijf maal op de BBC gevolgd: een kolonne tanks, geroepen om het studentenverzet op het Plein van de Hemelse Vrede te Peking in elkaar te slaan - en een jonge vent, die er voor springt en alles tegenhoudt. De tanks trachtten uit te wijken naar links maar vonden de jongeman voor zich staan; ze gingen naar rechts, maar de student liep mee.- Jaargang 35
- nummer 13
Ze bleven staan en de student sprong er boven op, om de soldaten te bezweren hun handen niet te bezoedelen met rechtvaardig bloed.'
U kent de opname natuurlijk? Heeft uw hart ook gebonsd toen u die heldenmoed zag? Het scheelde een haar of de jonge vent was voor uw ogen platgewalst.
Maar de Chinese soldaten durden dat niet aan. Ze toonden respect voor moed.
De bloedhonden van de Chinese regering hebben de jongen gepakt - maar die opname krijgt u niet in huis. Hem is een slechter lot beschoren geweest dan de instantelijke dood. Ook dat kon hij weten. Ook dat lot riskeerde hij moedig.
Wat zegt de Bijbel over moed?
Wie moedeloos is kan in de Bijbel terecht! De Bijbel staat vol over moed.
Als er één deugd is die in mensen geprezen en aangemoedigd wordt, dan is het onze moed. "De goddelozen vluchten, ook als er geen vervolger is - maar de rechtvaardige is moedig als een jonge leeuw"2. Zestien maal wordt in de Bijbel gezegd: "hebt goede moed". Weet u nog waar en wanneer?
Mozes bemoedigde het volk Israël, vlak voor zijn dood, aan de ingang van het beloofde land", - "Wees sterk en heb goede moed", zei de Heere even later tegen Jozua", - En nog eens en nog eens in hetzelfde hoofdstuk.David bemoedigde Salomo, na hem de opdracht tot de tempelbouw te hebben gegeven: "wees sterk en heb goede moed en doe het, vrees niet en wees niet verslaçen", - Idem Hizkia tegen zijn generaals, toen de gevreesde Sanherib tegen hem optrok: "weest sterk en hebt goede moed, vreest niet en ontzet u nlet'". - Ook in het nieuwe testament wordt onze moed aangeprezen.
Tegen de blinde buiten Jericho zeiden de omstanders: "heb goede moed, sta op, Hij roept U"7. - Jezus zelf voorzegde verdrukking aan zijn volgelingen, maar bemoedigde hen meteen: "in de wereld zult ge verdrukking ondervinden, maar hebt goede moed, Ik heb de wereld overwonnen':", - Toen Paulus in de kazerne der Romeinen was opqestoten" zei de (engel des) Heeren tegen hem: "heb goede moed, Paulus". - Zodat Paulus later"?
aan Corinthe kon schrijven: "wij hebben altijd goede moed" en even later nog eens hetzelfde.
Wat zeggen de denkers?
Denkers en geleerden hebben vele malen de moed geprezen als een der hoogste deugden. Wilt u een bloem lezinkje horen?
"Moed is: het leven te beminnen", zei de Franse Jaurès. - "Een pond moed is meer waard dan een ton geluk", meende de Brit Garfield. - "Voor de moed is geen weg onbegaanbaar", schreef de Romeinse dichter Ovidius.
- "Elke man van moed is een man van zijn woord", meende de Franse Corneille.
- "De schoonste moed is de moed gelukkig te durven zijn", zei de Franse generaal Joubert. - "Een grote moed woont in een kleine borst", luidt de wijsheid die de Latijnse dichter Vergilius ons naliet. - William Shakespeare (u dacht toch niet dat die op het appèl zou ontbreken?) schreef: "Slechts hij heeft echte moed, die wijs verdraagt het ergste wat een mens beleven kan". - En we sluiten dit boeketje af met een woord van de Engelse admiraal Nelson: "Een moedig man sterft slechts eenmaal, een lafaard heel zijn leven lanq!"
Parodieën
Er zijn natuurlijk, naast de goede spreekwoorden, tal van parodieën in omloop. Die komen waarschijnlijk van mensen, die bij zichzelf een dosis moed misten en die aan anderen benijdden.
Een Engels mopje vraagt: "what is in a railway accident better than presence of mind?" En het antwoord luidt: "absence of body". (Wat is bij een treinongeluk nog beter dan tegenwoordigheid van geest? Afwezigheid van lichaam.) - Een predikant, die kort na de oorlog de gevallen verzetshelden uit zij kerk herdacht (en die zelf niet erg moedig was gebleken) durfde het te zeggen: ,,0, wat waren zij moedig - zijn waren óvermoediq!" (Zo, dat was nog even een pastorale schop na aan de gevallenen: ze waren overmoedig geweest...) Maar een oorlogsvliegenier, die 'geprezen werd om zijn betoonde moed, zei nederig: "och, een moedig mens is even later bang dan de anderen!" En is dat niet mooi gezegd?
- En iemand, die bij mij de titel vond van Paul Tillich's De Moed om te Zijn, meende later te hebben gelezen: "De Moed om bang te zijn". Leuke verspreking?
Terug naar Peking
U hebt het perspectief van de foto-van-het-jaar uit 1989 ontdekt. Een jonge vent, die in zijn gerechtvaardigde dorst naar vrijheid een tankkolonne tegenhoudt, is moedig als een jonge leeuw geweest. Hij stierf de heiden-dood als martelaar - niet op het Plein van de Hemelse Vrede, maar in de folterkelder van zijn bewind. Zijn dood bewees het recht van het studentenverzet tegen een kliek, die gewetensvrijheid staatsgevaarlijk achtte en die elke maatschappelijke ontwikkeling vreesde. De dichter Duoduo in het Handelsblad heeft ons een kijk op deze gewetensstrijd gegeven. Moge God het bange China nabij zijn. (Dat is mijn gebed, elke keer als de poster mijn oog trekt.)
We eindigen vandaag met een herinnering aan dr. A. Kuyper. Die citeerde graag een Engels gedicht" waarvan de slotregels luiden:
Dare to be a Daniel,
dare to stand alone.
Durf een Daniël te zijn en alleen te staan.
1 foto Charlie Cole, 4-6-89 - 2 Spr. 28:13 Deut. 31:6 - 4 Jozua 1:7,9 - 5 1 Kron. 28:20- 6 2 Kron. 32:7 - 7 Marc. 10:49- 8 Joh. 16:339 Hand. 23:11- 10 1 Cor. 5:6,8 - 11 wie stuurt me de volledige tekst?