Nieuwe boeken
1991-11-08
GEVANGENEN VAN DE INQUISITIE werd oorspronkelijk in het Frans geschreven door Frédéric Max en uitgegeven in 1989. Er is nu een Nederlandse vertaling (door Ivo Gay). De ondertitel luidt: Het relaas van slachtoffers van de Spaanse, Portugese en Romeinse Inquisities, vertaald, geannoteerd en voorafgegaan door een historisch overzicht.- Jaargang 35
- nummer 23
Het is eigenlijk onvoorstelbaar dat er zo veel en zo gruwelijke dingen zijn gedaan door mensen die meenden daarmee de wil van God uit te voeren.
Mensen werden gearresteerd op beschuldiging door wie ook maar: een buurman die zijn erf wou vergroten, een jaloerse medeminnaar, een concurrerende zakênman, iemand die bang was zelf van ketterij verdacht te worden en daarom maar een ander aangaf, of 'gewoon' door een simpele ziel die dacht een God gevallig werk te doen. Na de arrestatie volgde gewoonlijk opslultinq onder barre omstandigheden; men kreeg niet te horen waarvan men beschuldigd werd, moest zelf maar zijn hersens pijnigen om te bedenken wat het kon zijn.
En dan die vreselijke martelingen die tot gevolg konden hebben dat er weer andere namen werden genoemd zodat nieuwe arrestaties volgden. En dat allemaal in naam van zuivere vroomheid: list, bedrog en wreedheid.
Het is geen prettige lectuur. Het wetenschappelijke gehalte sla ik ook niet zo hoog aan. Vooral het gedeelte over de beeldvorming van de inquisitie in de literatuur vind ik zwak, het had best gemist kunnen worden.
Omvang 326 bladzijden. Uitgever: Ambo, Baarn. Prijs: t 47,50.
DE ROMAN VAN DE ROOS komt ook uit het Frans, maar is van heel oude datum: dertiende eeuw. Ernst van Altena heeft het werk opnieuw vertaald en het resultaat is indrukwekkend.
Van Altena kán er wat van, dat heeft hij o.a. bewezen met zijn schitterende vertaling van François Villon.
Elke neerlandicus kent de titel en weet dat er in de Middeleeuwen al Nederlandse vertalingen waren. Maar nu is het werk weer binnen ons bereik gekomen.
Vakgenoten, profiteer ervan! Maar verder kan ik helaas niet gaan. De meeste lezers van Opbouw zullen het boek waarschijnlijk niet erg boeiend vinden, te langdradig en met te veel uitweidingen. Ook kan men zich geshockeerd voelen door de nogal openhartige erotiek. Zou ik het boek werkelijk recht doen, dan moest ik er in Opbouw heel wat bladzijden aan besteden.
Dat zou dan wel de vraag oproepen of daarmee de opbouw van het gereformeerde leven is gediend.
Laat ik me er maar niet aan wagen.
Een kostbare uitgave van Ambo. Prijs: t 95,-. Omvang: 594 bladzijden.
STEENTJE IN DE VIJVER bevat 33 columns uit "Contact", het blad van de Chr. Geref. Vrouwenverenigingen. Ze zijn tussen 1982 en 1989 geschreven door professor L. Strengholt. Het zijn lezenswaardige gedachten over uiteenlopende onderwerpen. Ik pik er zó maar enkele uit. In "Groepsvorming"
waarschuwt Streng holt tegen het verschijnsel in zijn kerk dat mensen van verschillende "richtingen" de neiging hebben zich af te zonderen in eigen groepjes. Dat is bedreigend voor de eenheid van de kerk; contact en openhartig gesprek is nodig, zodat men elkaars gedachten leert kennen. Als er geen geregelde omgang is, hoe kan het vertrouwen dan levend blijven?
Andere onderwerpen die mij aanspreken, zijn: Dankbaarheid, Boeken (Ouders: bekijk eens kritisch welke boeken op de school van uw kinderen gebruikt worden!) Het nut van Geschiedenis (kennen wij ons kerkelijk verleden?), Gods almacht ter discussie (Zou er iets voor de Here te wonderlijk zijn?), De identiteit van de christelijke school, Uit het hoofd leren (denk daar niet te gering over!) Bijzonder aardig vond ik: "Ja, met Els". Je belt iemand op en je hoort: "Ja, met Els." Alsof je elkaar al heel goed kent, terwijl qe ander niet eens weet wie haar opbelt.
Er zit iets in van: Doe maar gewoon, verbeeld je maar niks. Streng holt hád het hier niet op. Hij wilde graag zelf bepalen hoe vertrouwelijk hij met anderen omging. Hij vroeg zich af: Zit er niet een gebrek aan bescheidenheid achter die behoefte met de eigen voornaam te voorschijn te komen?
Aanbevolen! Wijze gedachten van een wijs man!
Uitgever: Vijlbrief, Haarlem. Omvang: 79 bladzijden. Prijs: f 14,50.
LIJST VAN CHRISTELIJKE LITERATUUR is samengesteld door Hans Werkman. Scholieren kunnen er gebruik van maken en studiekringen kunnen er hun voordeel mee doen.
Werkman hoopt ook: "Dat de ontkenners van christelijke literatuur een witte plek invullen." Ik ben bang dat van dat laatste voorlopig nog niet veel terecht komt; die ontkenners zullen niet zo gauw deze uitgave in handen nemen.
Werkman is erg praktisch geweest: werk dat erg moeilijk te vinden is, heeft hij niet opgenomen. Zijn keuze is verder nogal subjectief, maar zoiets is onvermijdelijk. We denken nu eenmaal niet gelijk over wat we tot de christelijke literatuur willen rekenen. Enkele kritische opmerkingen van mijn kant: Er zouden méér en betere boekbesprekingen genoemd moeten zijn; er wordt wel wat veel accent gelegd op publikaties van Werkman zelf en op het blad Woordwerk en tenslotte: het begrip literatuur wordt wel heel ruim genomen als zelfs de laatste roman van Dieuwke Winsemius daartoe wordt gerekend.
Het opstellen van deze lijst moet nogal een karwei zijn geweest. Met Werkman hoop ik dat scholieren en studiekringen er profijt van zullen hebben.
Het boekje is te bestellen door overmaking van f 6,20 op rekening 69.20.60.316 t.n.v. C. en E.J. v. Baardewijk, Apeldoorn bij de N.M.B., Apeldoorn.
Gironummer van de bank 826319.