Boekbespreking
1991-12-20
Puritanisme en Nadere Reformatie- Jaargang 35
- nummer 26
Dr. C.A. van der Sluijs - Puritanisme en Nadere Reformatie. Uitg. De Groot Goudriaan, Kampen (61 bladz., f 12,90) Met dit boekje in de hand gaan we in gedachten ongeveer 450 jaar in de kerkgeschiedenis terug naar een tijd vol kerkelijke en politieke strijd. Een beeld daarvan vinden we in de Dordtse synode (1618/9).
Er was toen binnen West-Europa een uitwisseling van veel dat op wetenschappelijk gebied aan de orde kwam.
Tussen Engelse en Nederlandse geleerden (in dit geval theologen) was drukke correspondentie. We beperken ons echter tot de relaties, die in de titel van het boekje gegeven zijn.
In Engeland is dan het Puritanisme in opkomst binnen de Anglicaanse kerk; het streefde naar zuiverheid in kerkelijke vormen, maar ook in leer en leven.
In Nederland ontwikkelt zich een 'stroming' die tot de Nadere Reformatie voert en het kerkelijk leven in de 17e en 18e eeuw tekening geeft.
De vraagstelling, die de schrijver (N.H. predikant) ons voorlegt is: zijn deze twee stromingen onderling verwant; van welke aard zijn de relaties of is er sprake van een eigen ontwikkeling, die in de loop van de tijd leidde tot wederzijds begrip (9)?
De auteur concludeert, nadat hij veel informatie heeft gegeven, aan het eind van zijn boekje: "De Nederlandse Nadere Reformatie is zeker beïnvloed door het Engelse Puritanisme en deze invloed moet vrij groot worden genoemd"( 53) De literatuuropgaveuiteraard in eerste instantie bestemd voor vakgenoten - neemt 1% bladz. in beslag en doet zien hoe belangrijk de besproken zaken geacht werden en worden. Je komt deze 'stroming' (die ook vandaag bewust de banden met de Nadere Reformatie anno 16e/17e eeuw vasthoudt, in vrij veel protestantse kerkgemeenschappen tegen.
Het werk van de auteur is dus niet enkel van theoretische (wetenschappelijke) aard, nee, de banden met het verleden zijn levend en dat geldt voor meer dan de vakgenoten, die zich in de historie verdiepen.
Ik kan de argumenten, die de schrijver als ondersteuning van zijn conclusie hanteert, niet op hun waarde schatten, maar meen dat hij correct en zakelijk zowel de probleemstelling als de uitwerking ervan stelt. Zijn aandeel in het onderzoek is duidelijk en van betekenis voor het heden.
Zou het ook het gesprek met onze Chr. Gereformeerde brs. - enige dienst kunnen bewijzen?