Zending
1990-01-19
DE ENE NAAM: zending in de 21steeeuw (2)- Jaargang 34
- nummer 2
In het eerste artikel in deze serie van twee vroeg ik·uw aandacht voor zending als teken van hoop in een tijd waarvan het einde nog niet in zicht gekomen lijkt te zijn. Alleen 'God weet hoe lang de tijd van zijn geduld nog aanhouden zal. Daarom zal ook in een volgende eeuw het werk der zending dienen voort gezet te worden. Ook in de nieuwe era die zal aanbreken moet de ene naam tot klinken worden gebracht waarin behoud gelegen is. En dok dan zal het deze naam zijn die als een steen' des aanstoots volken zal doen struikelen, Hand. 4:10-12,'maar als hoeksteen zal fungeren in het fundament van het geestelijk huis dat God zal bouwen met levende stenen, verzameld uit de volken.
In dit artikel wil ik een aantal probleemvelden aanduiden waar we m.i. ook in de komende eeuw nog mee te maken zullen hebben.
Het gaat om aanduiden en niet om een uitvoerige bespreking; opnieuw gaat het om een aantal kanttekeningen bij ons thema.
Het 'marturia'
Dit latijnse woord wijst op twee zaken die onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Het slaat op het getuige zijn waartoe we door Christus zelf geroepen zijn: weest mijn getuigen, Hand. 1:8. Maar tevens verwijst het woord 'marturia' naar het lijden dat met het getuige zijn meekomt.
Het moet opvallen dat in Hand. 4 het getuige zijn van de ene naam waarin behoud gelegen is, ter sprake wordt gebracht in het kader van het lijden ter wille van Christus en dien gekruisigd en opgestaan.
Zending in het voetspoor van Jezus (Newbegin) wordt begeleid door lijden, en dat is gebleken de eeuwen door. Waar het zaad gezaaid wordt en opkomt, is ook de Vijand bezig om onkruid te zaaien. Waar deuren open gaan voor Christus als Heer, wordt er ook weerstand opgebouwd door de Boze om die.deuren weer gesloten te krijgen, en hoe vaak niet met groot sukses; denk maar aan Noord-Afrika en nu ook Europa.
We spreken dan over de kerk onder het kruis, de lijdende kerk. Dat zal in de komende zendingsera niet minder worden, eerder toenemen, ook al lijken we momenteel een tijd van politieke ontspanning binnen te gaan.
Op nog een heel andere vorm van lijden zou ik in dit verband willen wijzen. Ook het lijden aan de kerk, en zo ook aan de zending, zal ons niet bespaard worden. Het werk wordt gedaan door aarden vaatwerk, zei Paulus al, en dat breekt nogal makkelijk. Het lijden aan de zonde in kerk en zending mag zelfs niet ontbreken.
Juist waar de ene naam als een banier. der naties wordt opgeheven, zullen de banierdragers hun eigen zwakheid en zondigheid bewust worden, en zo deste meer zich afhankelijk moeten weten van hun Heer die zijn Geest in overvloedige mate heeft geschonken.
De ene naam
We leven in een religieus plurale samenleving. En dat betekent een aanvechting en een uitdaging. In de ene wereld waarin mensen elkaar nodig hebben om te overleven, en waarin het aankomt op goede betrekkingen met wie ook maar, zal toch de ene naam moeten worden gepredikt als de enige weg tot behoud.
Zending kan niet vervangen worden door dialoog, wanneer die term zou staan voor vrijblijvend spreken zonder getuigen van de ene naam. Zending blijft opdracht ook in de komende tijden.
De uitdaging is om de exclusiviteit van de ene naam te verbinden met liefde voor mensen die een ander geloof aanhangen, en respekt voor waar de andere religies voor staan.
Maar het zal ons niet moeten verbazen, wanneer missionaire religies als islam en christendom op elkaar stoten met alle friktie vandien, als in Afrika en Azië al het geval is, en ook in Europa meer en meer een mogelijkheid wordt. Liefde en respekt gekoppeld aan staan voor de Weg, de Waarheid en het Leven, die alleen in de gekruisigde Christus gevonden kunnen worden.
De joodse inspiratie
De ontmoeting met Israël, het getuigend gesprek met Israël, christelijke presentie in Israël: Israël is opnieuw op de weg der kerk geplaatst om daar niet meer van te verdwijnen. De verscheidenheid aan opvattingen over Israël binnen de christelijke geloofsgemeenschap is langzamerhand zo verwarrend groot geworden dat men makkelijk in het doolhof van de hedendaagse Israël-theologie verdwaalt. Ook hier komt het erop aan de ene naam vast te houden van hem die gekruisigd werd om de zonden der wereld.
Waarschijnlijk zal de kerk moeten leren leven met de verschillende Israël-theologieën die opgang doen.
Laten we elkaar wat de ruimte geven.
Maar de ene naam moet ook aan Israël niet onthouden worden. Misschien hebben we al de tijd die ons nog gegund wordt nodig om wegen en middelen te vinden om juist Israël te bereiken met het goede nieuws van Jezus van Nasareth, de Zoon van God.
Maar dan kan het christelijke geloof niet 'verjoodst' worden; antijudaïsme moet dan wel onderscheiden blijven van anti-semitisme; en de joodse inspiratie voor inzet voor deze wereld mag niet worden losgekoppeld van de beloften van het evangelie aangaande het Koninkrijk der hemelen dat we door de ene naam slechts zullen binnen gaan.
Woord en daad
In Hand. 4 komt de ene naam ter sprake na een genezing door de hand der apostelen. Daarna is er sprake van Woordverkondiging. En dat moet te denken geven. Zending in het voetspoor van Jezus, die zieken genas, sociale barrières doorbrak en zonden vergaf, betekent dat we ons richten op de totale mens in zijn totale situatie, en niet op de ziel van de mens en op zijn zoqenaamd geestelijke noden.
Juist nu in toenemende mate grenzen voor de zending gesloten zullen gaan worden, zal het zaak zijn onze visie op zending bij te stellen. Het zal ons niet moeten verbazen, wanneer in de komende eeuw de kerk slechts ontwikkelingswerkers uitzendt als zendelingen. Niet omdat zending niet meer zou mogen, of omdat we verhorizontaliseerd zijn, maar om de simpele reden dat er voor de predikant-zendeling geen plaats meer is. De anti-westerse houding in Derde Wereld landen zal echt niet afnemen; de kritiek op de westerse zending zal niet gaan verstommen.
Wil de westerse kerk dan toch nog vorm willen geven aan de zendingsopdracht, dan zal ze naar het wapen van de zichtbare prediking moeten grijpen, prediking door de daad.
Afgezien nog van het feit dat woorden en daden in de zending elkaar behoren te begeleiden. Zending is meer dan alleen maar Woordverkongiging.
De missionaire gemeente
Maar bovenal zal ook in de 21ste eeuw de kerk missionair moeten zijn, gericht op de wereld die van God is. Een missionaire gemeente zal creatief zijn en wegen en middelen vinden om gestalte te kunnen geven aan haar getuigenis. Een missionaire gemeente zal ook de spankracht ontvangen om ook in zware tijden de banier van de ene naam op te heffen de wereld ten goede. En een gemeente wordt alleen missionair, wanneer ze zelf leeft vanuit het getuigenis dat ze doorgeeft. Wie gelooft in de ene naam, die van Jezus Christus, wordt tot een getuige, en de gemeente wordt missionair.
Zending ook in de 21ste eeuw?
Al duurt het nog tot het jaar 3000 voor de Heer terug komt, de tijd van Gods geduld moet worden uitgekocht, opdat niemand verloren gaat die door God tot het heil bestemd en geroepen is.
De liefde van Jezus voor een verloren wereld dringt ons tot zending; we worden niet geprest door de druk van de eindtijd.
Niet het einde der geschiedenis beheerst ons in het heden, maar dat doet hij die de geschiedenis in zijn doorboorde handen houdt.