Pastorale notitie
1990-05-11
Dominee Buskes en Karl Barth- Jaargang 34
- nummer 10
Voor wie niet weet wie Karl Barth was - en dat zullen er al weer heel wat zijn: Karl Barth was de zeer invloedrijke theoloog die vanuit onze gereformeerde bastions bakken vol kritiek over zich uitgestort kreeg.
Wat zijn theologie betreft moet ik wat in het vage blijven. Ook wanneer ik slechts drie regels aan de weergave daarvan zou wijden, ik zou door de mand vallen als iemand die het niet heeft begrepen. Barths gedachten gingen op veel punten verre mijn verstand te boven.
Buskes was Barthiaan in hart en nieren. Hij noemde zichzelf een leerling van Barth van het eerste uur. Het was bij het schrijven van mijn vorige notitie niet de bedoeling dit te verheimelijken.
Waarom zou ik?
Wij hebben in het verleden zeer veel energie gestoken in de bestrijding van Barth. Dat is niet allemaal verspilde moeite, maar het is wel jammer dat het ons bijna onmogelijk gemaakt is, de stem van de Goede Herder te herkennen wanneer die vanuit deze hoek gehoord werd.
Het wordt hoog tijd dat wij eens bedenken hoe wij thans te maken hebben met theologen die het ons door hun leringen vrijwel onmogelijk maken, de christen in hen te herkennen.
De verschil/en met Barth daarentegen waren van geheel andere aard.
Ze waren binnen-christelijk.
In Kampen is mij wel eens met zoveel woorden te verstaan gegeven dat ik mij beter niet in de theologie van Barth kon verdiepen. Je wist maar nooit waarin je wegzakte. Ik heb het eigenlijk aan prof. S.U. Zuidema te danken dat ik die raad in de wind ging slaan.
Zuidema werd omstreeks 1965 door het studentencorps FQI uitgenodigd, in Kampen een lezing over Barth te houden. Ik was vanwege mijn leeftijd geen lid van het corps, maar mijn studiegenoten waren zo vriendelijk, mij voor allerlei gelegenheden wel een uitnodiging te sturen.
Zuidema kwam en sprak fel en grondig over Barth. Bij de bespreking vroeg een van de Kamper hoogleraren of hij niet wat nadrukkelijker had behoren te zeggen dat Barth een ketter was.
Zuidema 's antwoord was: Ik weiger van een ketter te spreken wanneer het om iemand gaat in wiens boeken het evangelie er om de andere bladzijde uit spuit.
Voor dat antwoord blijf ik altijd dankbaar.
Ik vatte prompt moed en kocht Barth 's boek 'Rufe mich an'. Een bundel preken, gehouden in de strafgevangenis van Bazel. Aangrijpende preken. Er is geen twijfel aan: daarin hoor je de stem van de Goede Herder; al zal de theologisch geschooide lezer er ook het typisch barthiaanse in herkennen.
Wanneer ik naar een onbewoond eiland behalve de bijbel nog iets anders mee mocht nemen, pakte ik dit boekje in. Ik wil maar zeggen: Buskes had onder kwadere invloeden kunnen staan.