Het circus
1992-07-31
Ik heb grote moeite met handenomhoog, innig gekreun en Prijs-de-Heer-geroep in de dienst. Hoewel: ongetwijfeld treden sommigen daarbij in diepe ernst voor God de Here. Maar wat te zeggen van massasuggestie, of zelfs massa-hysterie?- Jaargang 36
- nummer 16
Tijdens het rockfestival in Rotterdam stonden sommigen ook met ogen dicht, handen in de lucht, totaal in vervoering.
Een religieuze ervaring? En dan de demagogie! Jesse Jackson kan er wat van. Hebt u hem gezien op de Conventie van de Democraten? "Keep hope alive!" (er is hoop!!) en dan bis, bis, bis!!! En de zaal dreunde! Of die dominee die met gelijkmatige stem verhoging, opzwepend als een verslaggever bij de paardenrennen, bad of de Here het Amerikaanse volk alstublieft de gouverneur van Arkansas tot president wou geven: het circus!!
Vrienden van me maakten een dienst mee in een Pinkstergroep. De voorganger vond de schare te tam en riep: "Nou waar blijven jullie?" Toen schoten de armen omhoog en de lucht daverde! Ik weet dat goede evangelieals dit ergerlijk vinden. Maar het gebeurt: de show. Ook dicht bij huis. Denk aan de gereformeerde volksredenaar, die de armoe van zijn preek overgiet met zalvende pathos en aan het slot psalm 89 er tegen aan gooit. En dan de reactie: wat was-tie weer geweldig vandaag! De show.
Maar dan de andere kant.
Een begaafde collega wist van zichzelf dat hij de gemeente kon 'bespelen'. Hij was er doodsbang voor en zei: "Ik houd me voortdurend in. Het Woord moet het doen. De mensen moeten voor het aangezicht des Heren worden gesteld". Dat was heel zuiver gedacht. Maar moeten we dan de troostboodschap brengen als een ijspegel van 1 meter BO?Ook dat voortdurende inhouden kan kunstmatig zijn. En in strijd met Pinksteren. Hebben we soms te weinig vertrouwen in de Geest?
Daarmee ben ik weer terug bij mijn en veler moeite met het circus.
Als ik goed analyseer, en de kwestie van de massa-hypnose laat liggen, stoot ik op twee punten:
1. Het is zo moeilijk om in de heiligste verrichtingen werkelijk te treden voor God de Here. Wij volbrengen ze zo makkelijk onder de ogen van de mensen, Matth.6:1vv. Ik luister naar de dominee en kan me niet losmaken van de man die ik ken. Ik zit te zingen en denk: horen ze wel hoe goed ik het doe? De show is zo machtig. Mijn broeder kreunt, dus ik kreun mee. Hij mocht eens denken dat ik niet in de Geest ben!God betere het. Ik honger en dorst naar oprechtheid in het verborgene en daarom ga ik naar de binnenkamer. Of is dat een vlucht?
2. Punt twee is dat ik dat alleen-maar jubelen en juichen niet vertrouw. Ik zou eerlijk wel eens willen huilen in de kerk.
Huilen om de Balkan. Om de miljoenen die creperen in Afrika. Om Mandela en De Klerk. Om de diepe eenzaamheid van aidspatiënten. Om het kleinvaderlands gedoe in de kerk. Om mijn eigen zonden. En om nog veel meer.
Soms denk ik dat het circus dan ver weg zou zijn. Lijden verlost van show. Zei de Prediker dat ook niet: het is beter te gaan in het huis van rouw dan in dat van feestgelach?
Maar we zagen ook tranen van berouw voor de T.V. Wat is het circus dan weer dicht bij. Ik blijf toch maar dankbaar voor de binnenkamer. En als we samen komen als gemeente- Kom ga met ons en doe als wij! - doe ik het matig aan met vreugde en verdriet. Tot de dag komt waarop gena van waarheid blij wordt ontmoet.