De zegen (1)
1989-02-03
De HERE zegene u en behoede u; de HERE doe zijn aangezicht over u lichten en zij u genadig; de HERE verheffe zijn aangezicht over u en geve u vrede.- Jaargang 33
- nummer 3
Wat wil die zegen - die te lezen staat in het slot van Numeri 6 - nu zeggen?
We lezen in de bijbel dat God deze woorden gaf aan Mozes, vlak voordat het volk Israël, van de berg Sinaï, dwars door de woestijn, zou reizen naar het land Kanaä n dat de HERE hen beloofd had. En dat Hij daarbij zei: Mozes, Ik wil dat de priesters mijn volk straks met deze woorden zegenen. God had al gezorgd voor een grondwet voor zijn volk (de Tien Geboden), voor een plaats waar ze Hem zouden kunnen ontmoeten (de tabernakel), voor een plek waar ze Hem om vergeving zouden kunnen vragen (het altaar bij de tabernakel), maar als u denkt dat God zijn volk toen liet gaan: nee, toen alles voor die reis geregeld was gaf Hij ze tenslotte zijn zegen mee.
Als een echte zorgzame Vader dus.
Nietwaar, want zoals een vader als z'n kinderen 'voor het eerst samen op vakantie gaan - z'n oudste bij zich kan roepen en zeggen: Joh, zul jij extra op ze letten en zul je dit en zul je dat, zul jij daar nou voor .zorgen - zo zei toen de hemelse Vader door Mozes tegen de priesters: Zullen jullie erop letten dat jullie mijn volk zegenen en wel met deze woorden? En toen formuleerde God die zegen zelf. Iets bijzonders dus.
Alleen al qua vorm een kunststukje op zichzelf: drie regels, het eerste gedeelte steeds iets groter dan het 2e: net een golf die op en neer gaat.
En elk zinnetje iets langer - als een aanzwellende stroom: de eerste zin in het hebreeuws 3 x 5 letters, de 2e zin 4 x 5 letters, de 3e zin 5 x 5 letters.
Totaal 12 woorden, zoals er ook 12 stammen waren.
En aan het begin van elke regel Gods heilige Naam Jahweh: Ik ben die Ik ben, Ik ben er terdege bij, Ik de God van de Uittocht uit Egypte, weten jullie nog?
1) Tekst van de toespraak voor de EOmicrofoon in het programma Groot Nieuws op 3/7/1988 Tot opbouw van het gereformeerde leven. En wat die zegen dan inhield?
Om bij dat 1e zinnetje te beginnen.
De HERE zegene u ja behoede u.
Om bescherming op die reis zullen ze wel vaak gebeden hebben. De gevaren waren er dan ook naar. Je zult met zo'n groot gezelschap met moeders en baby's, met kudden die natuurlijk als een magneet op veedieven werkten, je zult zo door de woestijn moeten trekken. Die wemelde van slangen en schorpioenen bovendien. Mamma, zullen de kinderen wel eens gevraagd hebben, komen die slangen ook in de tent?
En dan kon de priester zeggen: Rustig maar: 'de HERE behoedt jullie.
Daar staat een woord dat u wel kent van het Amsterdamse woord smeris.
Eigenlijk een heel mooi woord, zuiver hebreeuws, dat betekent bewa-
ker, sjomeer. Dat moesten de priesters in de 1e plaats zeggen. Stil maar; God is bij jullie, Hij is uw sjomeer, Hij bewaakt u. U bent veilig... "
En als Israël dan toch in problemen kwam en tot God riep en als een smekeling' omhoog keek, dan zou het bij Hem een paar vriendelijke
ogen vinden: want zo ging die zegen verder: 'de HERE doe zijn aangezicht over u lichten en zij u genadig.’
Gods aangezicht - wij kunnen niet in iemands hart kijken, maar iemands gezicht of z'n ogen kunnen je al wel veel vertellen. Een gezicht dat strak staat of ogen die lachen spreken vaak al boekdelen. Zo is ook in alle eerbied Gods aangezicht een spiegel van 'zijn hart. Als Hij zijn aangezicht over u doet lichten, dan wil dat zeggen dat als u Gods aangezicht zoekt, bijvoorbeeld door te bidden, dat u dan zult merken dat zijn ogen niet donker staan maar dat daar licht uit straalt. Omdat zijn hart naar u uitgaat. Anders gezegd: omdat Hij genadig is. En dat woord betekent dat het ook heel anders kon.' Dat je krijgt wat je niet verdiende, en dat je niet krijgt wat je wel verdiende. Dat is genade. Maar daar is Hij dan ook de HERE voor.
En dan de climax. De HERE verheffe zijn aangezicht over u. Je aangezicht verheffen is het omgekeerde van: iemand met de nek aankijken. Als God zijn aangezicht zou afwenden betekende dat voor Israël: honqer, dorst, vijanden, sterven in de woestijn. Maar Hij zou z'n aangezicht verheffen: als een trouwe en door en door goede Vader vol ontferming over zijn volk heen gebogen staan.
En wat dat betekent, zegt dat laatste woord, als het ware de top van die aanzwellende golf van zegen net voordat hij breekt: dat betekent vrede. Sjaloom.
Sjaloom, dat zit in de naam van koning Salomo, de vredevorst. Toen hij regeerde was er sjaloom. Toen bleef niet alleen de vijand buiten de grenzen, nee, toen was het goed met God en golfden de velden van het koren en was er onderling. harmonie, Dat is vrede.
En dat wil God u nu geven.
Zo maar. Want weet u, Gods zegen is geen reactie of een beloning. God zegent zoals de zon haar licht geeft.
Zoals bijvoorbeeld staat in Psalm 84: Want God de Heer, zo goed,zo mild, is 't allen tijd een zon en schild.
Zoals de zon haar licht geeft, zo zegent God.
Hebt u wel eens op de zonnebloem gelet?
Die keert niet zelf haar bloem naar het zonlicht toe, zodat de zon haar beschijnen kan, maar net omgekeerd, het zonlicht trekt die bloem naar zich toe en dan bloeit zij open.
Het zonlicht - daar komt het dus op aan. Zo is het met Gods zegen. Die wordt u aangezegd. Wat u moet doen is als de zonnebloem: die u laten aanzeggen, aannemen wat God geeft, wie u ook bent, onder welke omstandigheden u ook verkeert.
Gaat dat dan zomaar? Nee, inderdaad, in Israël zegenden de priesters na het offer, dat wil zeggen als God verzoening voor de zonden van het volk had laten doen. Maar in Jezus Christus heeft God het offer voor een hele wereld gebracht. De zonde van de wereld verzoend. En daarom moet u zich die zegen laten aanzeggen, niet omdat wij dat verdiend hebben, maar omdat Jezus dat voor u en mij verdiend heeft, als u 't geloven wil.
Om Jezus' wil wil God u behoeden, zijn aangezicht over u doen lichten, het over u verheffen en u vrede geven.
" Wat dat dus zeggen wil, dat God uw hoeder wil zijn? Dat u niet bang hoeft te zijn, dat Hij bij u is, in de spanningen van het leven, van het getrouwd zijn, het niet- of niet-meer getrouwd zijn, dat Hij erbij is op het werk, op school, op uw kamer, in de eenzaamheid. Dat Hij over u waakt, zo dat de zonde en het verdriet en de tegenslag u niet over de rand heen de afgrond induwen.
Wat dat wil zeggen dat God zijn aangezicht ook vandaag over u wil doen lichten? Dat Hij u ziet en met een paar vriendelijke ogen naar u kijkt. Hij kent u toch - en dat u niet te benauwd hoeft te zijn om Hem om hulp te vragen. Dat als u naar Hem opkijkt, u een hemelse Vader ziet. Die alleen maar genadig zijn wil: 't liefst niet geeft wat we wel verdienen, om wel te geven wat we niet verdienen: vergeving, vernieuwing, liefde.
Wat dat zeggen wil dat God ook in deze nieuwe week zijn aangezicht over u verheffen wil? Dat Hij u niet met de nek aankijkt, maar dat er in alles een hemelse Vader vol zorg over u heen gebogen staat, die wil troosten, moed inspreken, weer verder helpen, u VREDE geven.
Allemaal ter wille van zijn Zoon Jezus Christus.
Wat is eigenlijk eenvoudiger en beter dan dit: dat u het zich laat gezeggen, wie u ook bent: zie eens even af van uzelf, van heel uw hebben en houden, van al uw ups en downs en neem die zegen van de HERE aan: Hij zegene u en behoede u; Hij doe zijn aangezicht over u lichten en zij u genadig; Hij verheffe zijn aangezicht over u en geve u VREDE.
En wat Hij zegt doet Hij ook.
Amen.