Persschouw
1989-02-03
Kerkelijke eenheid binnen de gereformeerde gezindte is een belangrijke zaak- Jaargang 33
- nummer 3
Zo luidt de eerste zin van een bijdrage van Afke van de Groep-
Karssenberg en H. Hoksbergen in de Oudejaarsbijlage 1988 van het 'NEDERLANDS DAGBLAD'. Aan een gesprek over de vraag: Hoe maken wij samen front tegen een bedreigende cultuur?, namen deel A.P. de Boer (ned. geref.), E. van Middelkoop (vrijgemaakt geref.) en D. Koole (Chr. Gereformeerd). De nederlands gereformeerde gesprekspartner maakte o.a. de volgende opmerkingen:
Dat het in de gereformeerde gezindte niet gemakkelijk komt tot een hartelijk contact, gekoppeld aan de wens tot eenheid, vindt De Boer niet zo vreemd. Minstens drie factoren staan volgens hem een dergelijke goede verstandhouding in de weg: "Ik denk dat een heel wezenlijke oorzaak van het elkaar niet vinden is, dat theologische denkbeelden uiteindelijk meer gezag krijgen dan het concrete, heldere spreken van de Schrift. Kijk naar de samensprekingen tussen christelijke gereformeerden enerzijds en vrijgemaakten en Nederlands gereformeerden anderzijds, die na veertig jaar nog niet wezenlijk gevorderd zijn. Daar staan twee theologische systemen tegenover elkaar. Aan de ene kant een denken vanuit het verbond, waarin het schriftuurlijk gegeven dat iedereen wederom geboren moet worden weliswaar niet wordt ontkend, maar toch gauw een 'promemoriepost' wordt. Aan de.andere kant een denksysteem waarin de' rijkdom van het verbond met de Here en de betrouwbaarheid van Zijn beloften op de achtergrond raken en plaats maken voor een 'soort houden voor niet-wedergeboren'.
Zolang dit soort theologische systemen, waarin bepáálde elementen uit de Schrift worden verabsoluteerd, overheersen en de Schrift zelf in zijn volle rijkdom dicht blijft, vinden we elkaar niet.
Een tweede oorzaak is denk ik dat we vaak leven bij karikaturen van elkaar. Onze persschouwers kijken over de kerkmuren heen en nemen bij de ander iets waar. De dingen waar zij over schrijven zijn helaas vaak extremiteiten, dingen die de karikatuur bevestigen. Dan worden de vrijgemaakten weer gezien als mensen die zweren bij de enige ware kerk. Dan heten de Nederlands gereformeerden independentisten die kunnen doen wat ze zelf willen. En dan zweven de christelijke gereformeerden weg in moderne richting of zakken ze zwaar weg in de bevinding. Natuurlijk, er zijn best wat kerkbladartikeltjes te vinden die aanleiding geven tot zo'n karikatuur, maar ze geven niet de werkelijke situatie in de kerk weer!
Het derde punt dat ons parten speelt, is het feit dat we allemaal een aparte kerkelijke cultuur hebben ontwikkeld. We hechten aan onze eigen nestgeur. De christelijke gereformeerden missen in onze preken bepaalde termen, die hen vertrouwd zijn. Wij gebruiken andere woorden voor dezelfde zaken. Dat is niet wezenlijk, maar het houdt je wel uit elkaar."
Hier worden terecht bepaalde reële gevaren gesignaleerd, die een persschouwer bedreigen. Het is ook overigens goed, dat De Boer deze opmerkingen heeft gemaakt. We mogen ons niet verliezen in een aksentuering van allerlei extremiteiten als we de ontwikkeling van het leven van onze kerkelijke buren onder de loep nemen. Als we ook maar niet gaan laboreren aan een nivellering van bepaalde tendenzen, die in de vrijgemaakt gereformeerde, de chr. 'gereformeerde en de nederlands gereformeerde kerken worden waargenomen. Want een verabsolutering van de kerk, een geaccepteerd independentisme en een verstikkend mysticisme tasten de schriftuurlijke beleving van het waarachtige kerkzijn aan. En de HERE roept ons op om alles wat de ware kerkelijke eenheid in de weg staat te bestrijden, te beginnen in eigen kring! We leggen ons wel eens te gauw neer bij de feiten uit vrees voor polarisatie.