Pastorale notitie
1989-04-14
Er is een tijd geweest dat ik zo graag iets meenam naar de preekstoel dat ik kon gebruiken om de preek duidelijk te maken. Vooral voor de kinderen, maar je kon vaak merken dat het aan volwassenen ook welbesteed was. Het gaf ook wat levendigheid aan de preek en dat is mooi meegenomen. Wij moeten voorkomen dat ons overkomt wat ooit een engels prediker heeft beleefd. Hij kreeg na de dienst een kerkganger bij zich, die hem toevoegde: "Ik hoop voor u dat uw zonden net zo saai zijn als uw preken".- Jaargang 33
- nummer 8
De neiging om iets te iIIustreren deel ik met veel collega 's. Nog maar kort geleden kwam mij ter ore dat ds. de Jong, van wiens hand en uit wiens mond soms een en ander moeilijk is te verstaan, onlangs van de preekstoel is afgedaald (in Amsterdam is dat trouwens maar één stapje) om samen met de kinderen iets te doen met blokken. Zelf zie ik hierin duidelijk geïllustreerd dat hij altijd opbouwend bezig wil zijn, maar het kan zijn dat hij iets anders duidelijk heeft willen maken. De tuin heb ik altijd een bruikbare toeleverancier gevonden van illustratief materiaal. Ik weet nog hoe blij ik was toen ik in een zacht najaar aan het begin van de adventstijd in mijn tuin een naar ik meende afgestorven heester aantrof, die zich verkeken had op het jaargetijde en waaraan een groen uitlopertje zat. Zondags heb ik het meegenomen naar de kerk om dienst te doen als het rijsje uit de afgehouwen tronk van David.
Maar nu schijnt een waarschuwing toch op zijn plaats te zijn.
Aan de Universiteit van Twente promoveerde een dezer dagen de psycholoog drs. A. Heuvelmans op een proefschrift dat als titel draagt: 'Buiten beeld'.
Heuvelmans stelde in opdracht van Teleac een onderzoek in naar het effect van visuele, realistische beelden bij educatieve tv-programma's.
Hij liet daartoe een aantal proefpersonen naar verschillende versies van programma's kijken die onderwerpen behandelden als ontslagrecht, inflatie en windenergie.
Een paar maanden later vroeg hij de proefpersonen wat zij zich van de programma's herinnerden.
Toen deed hij een merkwaardige ontdekking. Een programma over inflatie b. v. werd beter begrepen als het werd uitgelegd door een presentator in een studio dan wanneer de kijker een commentaarstem hoorde bij beelden van bankbiljetten of een muntpers.
Het visualiseren bleek dus averechts te werken.
Nu heeft ons blad de heer Algra (meen ik) al eens gewezen op een verschijnsel dat in dezelfde richting wijst. Kijkers kunnen zich later soms heel goed een spot uit de STERreclame herinneren zonder te weten welk product die onder de aandacht van het publiek moest brengen.
Toch maar een beetje voorzichtig dus met illustratief materiaal bij de preek.
Aan de andere kant geen reden om het nu helemaal achterwege te laten.
Tenslotte heeft onze Meester, rekening houdend met onze zwakheden ook het avondmaal voor ons ingesteld en dat heeft toch onmiskenbaar een illustratieve zijde. Daarom vermanen we elkaar, niet aan de uiterlijke tekenen van brood en wijn te blijven hangen.
Een goede illustratie bij dit stukje is het feit dat de blokken van ds. de Jong nu door de kerken gaan, maar hij had natuurlijk liever dat het verhaal achter de blokken verder kwam.
Nou ja, misschien hoort u dat nog eens.