Kerkverband
2010-10-15
‘Wat zou het een zegen zijn als we nu toch eens geen landelijke structuren hadden, geen synode met dwingend gezag!’ - Jaargang 54
- nummer 20
Wacht even. Niet gelijk doorlezen.
Wie zou hier aan het woord zijn?
Typisch een Nederlands Gereformeerde, dacht u? Een moderne Vrijgemaakte misschien? Het spijt me, u hebt het aardig mis.
We lezen verder:
We zitten in de huiskamer van de voorname pastorie aan het eind van de oprijlaan. Buiten steekt de hete middagzon het wasgoed, dat hangt te drogen aan de rand van de achtertuin, een immens grasveld. Het gesprek is net op gang, de koffie zit achter de knoopjes. Er raast een straaljager over.
Hoorden we dat goed? Ta, hij zal het die middag nog wel een paar keer herhalen.
‘Als de kerk nu gewoon een plaatselijke aangelegenheid was gebleven, dan hadden we in 1834 de naweeën van de kerkscheuring in Ulrum niet tot in Zoutelande gevoeld. Nu wordt in Utrecht iets beslist en tot in de kleinste dorpen ontstaan verhitte debatten. Zonder die voortgezette breuken zou ons kerkelijk leven er totaal anders uitzien’.
Het staat te lezen in het blad Kontekstueel van september 2010. De spreker is ds. W. Pieters, predikant van de Hersteld Hervormde Kerk (HHK) te Garderen, en lid van het breed moderamen van de Synode van de HHK.
Deze kerkengroep ontstond in 2004, toen een deel van de behoudende vleugel in de toenmalige Nederlandse Hervormde Kerk besloot niet mee te gaan naar de PKN.
De HHK is bezig een eigen kerkelijk leven op te bouwen. Eén van de onderdelen daarvan is het doorspitten van de oude Hervormde kerkorde. Er moet nogal wat aangepast worden, deels omdat het niet gereformeerd was, deels omdat de HHK nu eenmaal een stuk kleiner is dan de vroegere Hervormde Kerk.
Kontekstueel vraagt aan Pieters:
- Nooit gedacht, waar zijn we mee bezig? Het verzet tegen het fusieproces kostte jaren, nu dit....
‘Nee. Het enige waar ik mee zit is: moeten we niet meer congregationalistisch worden? Zo min mogelijk regeltjes en dwang. Neem bijvoorbeeld de regel dat ambtsdragers na vier jaar herkiesbaar zijn, na twee termijnen aftredend. Waar lees ik dat in de Bijbel?
Waarom zou je dat aan alle gemeenten opleggen? Ik snap wel dat het niet verkieslijk kan zijn dat iemand dertig, veertig jaar ouderling is, maar waarom zou je dat niet plaatselijk regelen.
De dunste kerkorde is de beste.
Maar dat standpunt heb ik nog niet in onze synode ingebracht, ik heb er geen blauwdruk voor; ik weet niet hoeveel medestanders er voor zijn. Ik heb ook geen zin om de zaak er voor op z’n kop te zetten. Het zit er nu eenmaal diep ingebakken dat men denkt dat het synodaal-presbyteriale automatisch goed is. Ja, ik weet het, officieel is het presbyteriaal-synodaal, maar in werkelijkheid is het andersom. Niettemin, wij ervaren in onze vergaderingen veel geestelijke eenheid. Zolang iedereen blijft binnen de ruimte van de Drie Formulieren van Enigheid is er vrijheid.’
Kan iemand misschien ons AKS (eerste editie) naar Garderen sturen? Wie weet wat voor moois daar nog uit voortkomt!
Pieters staat voor z’n mening. Ook als gevraagd wordt naar de toelaatbaarheid van de vrouw in het ambt:
- Als iemand op dat punt een afwijkende mening heeft, mag dat? Of bijvoorbeeld op het terrein van liturgie, het zingen van gezangen?
‘Zou kunnen. Maar het is nu niet aan de orde. Anders dan in de afgescheiden kerken () is er bij ons geen systeemdwang, waarbij alle neuzen dezelfde kant op moeten staan.’ ()
- U voert ook gesprekken met het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond.
‘Niet met het hoofdbestuur zelf, wel samen met enkele collega's, ook uit de GB onder wie ook wel leden van het hoofdbestuur. () Neem nou de situatie op een dorp waar twee geestverwante predikanten door de kerkscheuring elkaars tegenpolen zijn geworden. Met een federatief verband kun je eraan werken dat dergelijke situaties normaliseren.’
- Opvallend dat u bij een eventuele toenadering toch vooral naar de PKN kijkt.
‘We zitten wel te praten met de gereformeerde gemeenten en de christelijkgereformeerden, maar het komt nooit tot eenheid. Vergeet het maar. Hoogstens ontstaat er een vorm van samenwerking, waar een dominee van de CGK een keer in Garderen komt preken en ik een keer bij hen. That's it.
Verder komen we nooit. We hebben zo nu en dan overleg, maar voor mij hoeft het helemaal niet. Goed dat er contact is, daar niet van...’
- Maar met de PKN daarentegen...
‘Er komt geen beweging in synodale structuren; koester geen illusies. De instituties zijn te log om daar echt iets in te veranderen. Maar je zou elkaar meer vrijheid kunnen geven om als lokale gemeenten - of die nu van de PKN of de HHK zijn - onderling kanselruil overeen te komen. Daar zou ik voorstander van zijn.'
Drs. Menko Biewenga is predikant van de NGK Enschede.