In memoriam ds. Derk Klaas Smit, 1925-1990
1990-10-26
Geheel onverwacht werd op 4 okt. jl. uit onze kring weggenomen onze vriend Ds. Derk Klaas Smit. Het bericht van zijn heengaan werd nu als heel schokkend ervaren. Vorig jaar zou dat anders geweest zijn. Toen begonnen 'banden van de dood' hem te omvangen en grepen 'angsten van het dodenrijk' hem aan. Niet dat hij één ogenblik twijfelde aan de macht en de trouw van de Here.- Jaargang 34
- nummer 22
Maar hij hing aan het leven en hij preekte zo graag. Het: "Ach Here, red mijn leven" van psalm 116 was zijn dagelijks gebed. En de HERE heeft hem gehoord, zodat Dirk zei: "De HERE bewaart de eenvoudigen; ik was verzwakt, maar Hij heeft mij verlost".
Twee maanden geleden zaten we op een zondagmiddag een beetje te mijmeren in zijn groentetuin. Hij zei: "Vorig jaar ben ik gegaan door een dal van weemoed. Ik zag de bloemen voor het laatst. Ik hoorde de vogels en zag Gods mooie wereld.
En ik dacht: Dit is misschien wel de allerlaatste keer! Maar nu ben ik er weer. De HERE heeft mijn banden losgemaakt. Ik voel me zoveel sterker.
En ik geniet zo intens van deze schoonheid. Ik beleef psalm 116 zo sterk: 'Gij hebt mijn leven van de dood gered, mijn oog van tranen, mijn voet van aanstoot, Ik zal wandelen voor het aangezicht des HEREN in de landen der levenden'. En nu mag ik volgende week ook weer voor de eerste keer preken". Dirk was zo dankbaar en zo gelukkig.
En nu heeft de Here hem weggenomen zonder strijd en zonder weemoed.
Om met Christus te zijn. En dat is voor hem (die toch zo zwak bleef) verreweg het beste.
Voor Bab, de (klein)kinderen en de vrienden is de slag zwaar en het gemis groot. Want Dirk was klein van stuk en nederig van geest, maar hij nam een grote plaats in.
Wat mij betreft: we kenden elkaar al heel lang. We zaten samen op één kast in onze studententijd: één kamer, één slaapkamer. Dag en nacht bij elkaar. Dan leer je elkaar wel kennen. Hoeveel potjes hebben we geschaakt. Hoeveel debatten gevoerd.
Hoeveel kilometers geslenterd door het nachtelijke Kampen.
Hoe dikwijls heeft Dirk ermee willen stoppen, omdat hij er toch niet door kwam. Het "wij kennen ten dele" (de tekst boven de rouwbrief) groeide in hem uit tot een "wij weten nog helemaal niets". Toch had hij zoveel gaven ontvangen. De laatste weken voor zijn candidaatsexamen bracht hij door in onze pastorie in Drogeham.
Natuurlijk dacht hij weer dat hij er niet door kwam. Maar het liep zo goed. Hij was zo rijk getalenteerd en met veel aarzeling begon hij dat ook te ontdekken en hij werd er blij mee, terwijl hij er ook onder leed. Want één van zijn grootste gaven was een bijzonder sterk ontwikkeld gevoel voor recht en onrecht, En daar moet een mens wel aan lijden, zelfs in de kerk, juist in de kerk. Hij kon koken van machteloze woede als hij op schijnvroomheid stootte, of op vrome huichelarij of op machtspolitiek. Hij heeft geleden aan de kerk. Dirk kon telkens weer verrassen met scherpzinnige kerkrechtelijke beschouwingen, die - verre van formeel - gevuld waren van recht en gerechtigheid.
Hij was daarin strikt eerlijk.
Vriend of vijand, dat maakte niet uit.
Geen van de vrienden had dan ook de moed om zo maar door te razen als Dirk zei dat dat niet kon of niet mocht. Hij is de praatpaal geweest van velen, ook in de moeiten van de kerk van Zwolle. Toen enkele van zijn vrienden in 1983 werden geschorst of schorsenswaardig verklaard, steunde hij hen ten volle: "Jullie zijn niet geschorst door de Here. Je moet doorgaan". Maar de gescheurdheid vrat aan hem, zoals ds. J. van Atten terecht opmerkte. Hij heeft het dan ook heerlijk gevonden dat hij kort geleden mocht voorgaan in de Zuiderkerk in Zwolle. Eén van zijn zoons merkte op: "Hij was een man die leefde uit de verzoening door Christus. Daarom beleefde hij in die kerkdienst een stukje verzoening Onder broeders. Dat is tevens de laatste keer geweest dat hij op de preekstoel stond.
De enorme belangstelling bij zijn graf liet zien hoe waar het was, wat zijn pastor opmerkte dat Dirk een Vriend was, geen-autoriteit. Hij was de man met het petje op. Dirk was Vriend van velen. Ook van zijn kinderen.
Daarom is het gemis ook groot bij velen, bij Bab, de kinderen en velen om hen heen. Trooste de Here hen allen.
Ik sluit met een klein fragment van Dirk's preek over 1 Kor. 12:3: Niemand kan zeggen: Jezus is Heer, dan door de Heilige Geest.
We weten niet wat we allemaal moeten meemaken ... We weten niet welke golven ven-etiende ons zullen overspoelen. Maar één ding weten we heel zeker: Jezus leidt de Zijnen naar het leven. Hij blijft de overste Leidsman en Voleinder des geloofs!
... Er zal een herstelde mensheid komen. Een mensheid, die als één volk dezelfde taal zal spreken.
De taal van de Geest. Daar zorgt de Heilige Geest nu al voor ... Hij tilt ons uit... boven onze zorgen en angsten.
Boven ons verdriet en onze dood. En Hij neemt ons mee naar Jezus toe ...
Hem zal aller oog zien. En alle knie zal zich voor Hem buigen. En alle mond Zijn lof getuigen ... Halleluja!
Curriculum vitae: Derk Klaas Smit werd geboren op 16 jan. 1925 als zoon van een bakker in Kommerzijl.
Na zijn theologische studies volbracht te hebben in Kampen werd hij predikant te Kantens op 17 juli 1955.
Daarna volgde Blokzijl in 1962. Een korte periode als legerpredikant werd afgebroken door ziekte. Van 1969-1972 werkte hij als godsdienstleraar aan de Chr. Scholengemeenschap te Emmeloord. In 1972 keerde hij terug naar de preekstoel in Vlaardingen tot 1976. Toen volgde de periode Dalfsen-Zwolle van 1976-1978 tot zijn vroegtijdige emeritering wegens een kwaal aan de bloedvaten.
Hij overleed op 4 okt. 1990 op de leeftijd van 65 jaar.