Boekbespreking
1990-12-07
Een heel nieuw hart voor jou Vorig jaar las ik in 'Opbouw' het bericht dat Robert Arriën Ramaker was overleden. Rob was 3% jaar geworden. Als je zo'n bericht leest dan vraag je je af wat er met Rob aan de hand was. Je kent hem niet, je kent zijn familie niet. Wat je wel kunt vermoeden is dat het overlijden van een kind in het gezin diepe emotionele sporen nalaat.- Jaargang 34
- nummer 25
Dagboek
Inmiddels weet ik wel wie Rob was.
Zijn moeder heeft een ontroerend boekje over hem geschreven. Het eerste deel is gebaseerd op dagboeknotities die ze speciaal voor hem had geschreven. Op de omslag zien we een vrolijke kleuter op de schouders van zijn vader. Met het boekje maakt Vronica Ramaker ons deelgenoot van de zorg die er is geweest tijdens zijn jonge leven.
Rob overleed tijdens zijn vierde hartoperatie. Drie jaar oud, vele malen in het ziekenhuis.
Rob was in medisch opzicht een zorgenkind. Hij was vaak ziek, het eten ging moeizaam, en een kleine verkoudheid kon grote gevolgen hebben. Eigenlijk waren de goede perioden uitzonderingen. Toch zetten die zorgen niet de toon voor het boekje. We lezen ook over de kleine dappere Rob die met zijn humor en vindingrijkheid eigen oplossingen weet te vinden als hem iets niet lukt.
Op bijzonder indringende wijze is de schrijfster erin geslaagd om op te schrijven hoe Rob zich ontwtkketde.
Als baby, als peuter, maar ook als kind van 3%jaar dat inmiddels haarfijn weet wat het betekent om in een ziekenhuis te liggen aan allerlei slangetjes en een infuus. Rob, die op een gegeven ogenblik in zijn machteloosheid de dokter in de gevangenis wil stoppen. Rob die het nog een keer wil horen dat de Here Jezus altijd bij hem is. Rob die ook vraagt of mamma kan komen, dan kan hij in haar hand knijpen.
Het boek laat ons niet alleen Rob zien, maar ook zijn ouders, zijn broertje en zijn zusje. De dilemma's waar de ouders voor staan: opereren, of niet opereren? De levensvragen waar ze mee gekonfronteerd werden. Waarom al die onderzoeken, waarom vielen de berichten steeds zo tegen, waarom moest hun kind zo lijden, wat is de zin van dat alles?
Doolhof
Als Rob overlijdt, is het boekje niet afgelopen. Na de afscheidsdienst (de tekst van de toespraak over Psalm 23 is in het boekje opgenomen) en de begrafenis lijkt het gewone leven verder te gaan. Maar juist dan, na die tijd waarin Rob zoveel zorg nodig had, komt de leegte des te schrijnender naar voren. Ook over deze periode heeft Vronica Ramaker aantekeningen gemaakt.
In zijn boek 'Over troosten en verdriet' vergelijkt Prof. W. ter Horst de manier waarop mensen hun verdriet verwerken met een doolhof. Je gaat een paar stappen vooruit, maar je moet vaak ook weer achteruit. Soms gaat het met de een in het gezin weer wat beter, maar dan lijken bij de ander de vragen zich juist weer op te stapelen. Aan die doolhof moest ik ook denken bij het lezen van het tweede deel van het boekje.
Juist in die stille tUd- als alles voorbij lijkt - komen de vragen weer boven. De konfrontatie met het verlies komt vooral indringend naar voren op de dag die Rob's vierde verjaardag had moeten zijn. Wat een feestdag had moeten zijn werd een heel verdrietige dag.
Een kostbaar getuigenis
In haar voorwoord schrijft Vronica Ramaker dat ze hoopt dat mensen die in een soortgelijke situatie verkeren, iets aan haar boekje kunnen hebben. Ik ben er van overtuigd.
Juist omdat het zo eerlijk en goed geschreven is, zou het door veel mensen gelezen moeten worden. En dat niet alleen door mensen die van een kind afscheid hebben moeten nemen.
'Een heel nieuw hart voor jou' laat zien uit welk perspektief de ouders van Rob leven. Het christelijk geloof loopt als een rode draad van houvast door het boek heen. Ze weten van hun hemelse Vader bij Wie ze met hun vragen terecht kunnen. Ze weten ook dat ze Rob terug zullen zien, onder volmaakte omstandigheden.
Het boekje toont echter ook aan dat het christelijk omgaan met lijden en verdriet zich niet met goedkope antwoorden verdraagt. Ook voor christenen is het een voortdurende worsteling: "ik geloof, kom mijn ongeloof te hulp!" Het feit dat de schrijfster deze levens- en geloofsvragen zo helder en eerlijk op papier heeft gezet maakt haar boek tot een kostbaar getuigenis. Op een andere manier kan ik het niet typeren. 'Een heel nieuw hart voor jou' is het meer dan de moeite waard om gelezen te worden.
Naar aanleiding van: 'Een heel nieuw hart voor jou', door Vronica Ramaker-Heetebrij. Uitgave: uitgeverij Bredewold, Wezep, 1990; 80 pagina's, f 15,-.
------------------------------------------------
T. Hoekstra, Zwolle
Trouw aan Oranje e.a.
December is een cadeau maand en als iemand helemaal niet meer weet wat hij of zij geven moet, is er altijd nog: een boek! Daarom werk ik nu maar eens in één keer een stapeltje boeken af, misschien is er iets voor u bij.
TROUW AAN ORANJE, geschreven door Piet Terlouw, uitgegeven bij De Groot Goudriaan in Kampen: een jeugdboek, mijns inziens geschikt voor de leeftijd vanaf een jaar of tien. Er staan twee verhalen in. Het eerste gaat over de veroveri~g van De Briel, het tweede over het turfschip van Breda. Best wel aardige boeken om te lezen. Maar ik vind ze wat te ouderwets, er staan te veel van die vaste jeugdboekzinnen in die ik als jongen ook al las. Een paar voorbeelden: Zijn mond viel open van verbazing.
Er kwam een glimlach om zijn mond.
Zijn ogen glinsterden. Er kwam een olijke glans in zijn ogen...
Heeft de jeugd geen recht op een wat meer originele manier van schrijven?
We lezen ergens een verslag van een bespreking met Prins Maurits waarbij een aanvalsplan wordt opgesteld.
Na afloop wordt gezegd dat alles tot in de puntjes is geregeld.
Nou, het lijkt er niet op! Met zo'n vaag, onduidelijk plan is het een wonder dat de aanslag lukt. Een beetje meer gevoel voor realiteit zou geen kwaad kunnen. Omvang 114 bladzijden; prijs f 19,75.
VERZET OP DE VELUWE, door Henk van de Berkt, verscheen bij Kok Voorhoeve in Kampen. Ook een jeugdboek. Ook best wel aardig. Het biedt enkele uren ontspanning, maar het kritische lezertje zal toch af en toe wat vreemd zitten kijken. "Je denkt toch niet dat ik me met gevaarlijke dingen bezig houdt?" Dat moet toch niet met dt? En wie al een klein beetje Duits kent, schudt het hoofd over de domme fouten in het taalgebruik van de Duitse soldaten. En wat denkt u van: "Hij had een donkere bril op en zijn baard laten staan."?
Zo kan ik wel meer tekorten in het boek aanwijzen. Zit er bij de uitgever niet iemand die de ergste fouten eruit kan halen? En aan de verteltrant, vooral de opbouw, mag dan ook wel wat gesleuteld worden. Ook aan jeugdboeken moeten eisen van kwaliteit worden gesteld. Naar mijn idee blijft dit boek, net als het daarvóór genoemde, toch beneden de maat.
Het bevat twee delen, eerder afzonderlijk verschenen bij Kok Educatief.
Omvang in totaal 236 bladzijden.
Prijs f 14,90.
EEN HUT VOOR DAG EN NACHT, door Lenze L. Bouwers, verscheen eveneens bij Kok Voorhoeve in Kampen.
Volgens de uitgever "een spannend boek voor jongens en meisjes van 9 tot 12 jaar." En dat klopt; spannend is het inderdaad. Goed geschreven is het ook. Dat kan Bouwers wel, dat heeft hij meer bewezen.
Geen afgezaagde uitdrukkingen, een duidelijke compositie, goed taalgebruik dat past bij onze tijd. Het onderwerp is iets bijzonders: de waanideeën van een jongen die zijn vriend voor een groot gewetensconflict stelt. "Een vreemd boek", zullen sommigen zeggen, nadat ze het gelezen hebben. Maar het sluit aan bij de fantasiewereld waarin kinderen soms kunnen leven. Ik durf het aan te bevelen. Omvang 71 bladzijden.
Prijs f 12,50.
DE TOEKOMST IS AL BEGONNEN, werd geschreven door Kees van Baardewijk en uitgegeven door J.J.
Groen en Zoon te Leiden.
Toen ik die titel las, dacht ik: "Nee, dat kun je niet maken, Kees."
Je kunt niet zo maar de titel van een ander werk voor je eigen boek gebruiken.
Hoe moet ik nu zo'n boek recenseren?
Er zijn vast wel mensen die het met genoegen zullen lezen. Ik geef maar mijn eigen mening. Het taalgebruik is weinig origineel, net als de titel. Ik citeer: ...Alles in hem was in beweging gekomen ... Deze keer had hij alle geloof in het stemmetje in hem dat zei. .. Steeds opnieuw hoorde hij die woorden. Ze verwarmden hem weer. .. (en even verder lezen we:) ...Wat had het stemmetje gezegd? .. In elkaars ogen zien Jan en Berry de pure verbazing om deze wonderlijke wereld ...Met gretige belangstelling had Jan geluisterd ... Met een haast hongerige belangstelling speurt Jan ...
Nee, zo krijgen we niet iets dat op literatuur gaat lijken. De beschrijvingen van landschappen en steden zijn op zichzelf niet oninteressant, maar ze nemen te veel plaats in en vertragen de loop van het verhaal.
Het toeval speelt een wat te grote rol, en dat doet aan de geloofwaardigheid geen goed. Over de inhoud verder geen kwaad woord, integendeel.
Het Godsvertrouwen dat naar voren komt, de roeping iets te doen voor verwaarloosde en ontspoorde jeugd, daarover kan ik alleen maar positief zijn. Maar het zou zo mooi zijn als christen-schrijvers tot een betere beheersing van het métier konden komen.
Omvang 144 bladzijden. Prijs f 26,50.
DE WILDE ROOS, in het Engels geschreven door Brenda Wilbee, verscheen voor het eerst in 1983. Groen en Zoon hebben een Nederlandse vertaling uitgegeven. Deze vertaling (door drs. H. de Deugd) maakt een goede indruk: het Nederlands is correct, zonder veel storende anglicismen.
De ondertitel is: De geboorte van een staat en het verhaal van een opmerkelijke liefde.
De roman speelt in Amerika, omstreeks 1850 en vertelt over mensen die de moeilijke en gevaarlijke tocht naar het oosten maken waar de stad Seattle gesticht wordt. En de liefdesgeschiedenis loopt daar als een rode draad doorheen; de traditionele elementen voor een historische roman dus. De sfeer is wat ouderwets, maar het is een goed leesbare roman geworden voor mensen die graag wat in het verleden wegdromen en geen al te hoge literaire eisen stellen.
Omvang 219 bladzijden. Prijs f 29,50.