Van de boekentafel
1992-11-20
VUURPROEVEN is een boek met twaalf publicaties van Sybe Bakker, eerder verschenen in diverse bladen. Het zijn essays en kritieken in verband met literatuur. In het voorwoord spreekt Bakker zijn stille hoop uit dat leerlingen uit de hoogste klassen van havo en vwo er gebruik van zullen maken. Ik kan daar van harte mee instemmen.- Jaargang 36
- nummer 24
Wel denk ik dat vwo-leerlingen er het meeste profijt van zullen hebben. In het bijzonder kan ik aanbevelen wat Bakker geschreven heeft over kritiek; het is alleen al nuttig eens te lezen hoe die zich in de loop der tijd heeft ontwikkeld. De moderne benadering richt zich vooral op de vraag: hoe ondergaat de lezer het werk? Een methode waartegen nogal wat bezwaar is in te brengen; het gaat bij literatuurstudie toch allereerst om het werk zelf, de lezer is een wisselende en niet vast te stellen factor. Maar juist binnen deze 'receptie'-methode, waarin de persoonlijke reactie van de lezer voorop staat, is het niet te begrijpen dat kritiek vanuit een christelijke overtuiging op zo veel weerstand stuit.
Immers: juist het geloof is voor de lezer het meest essentiële in zijn leven en het bepaalt daardoor in belangrijke mate hoe hij een literair werk ondergaat. Lezenswaardig is verder wat Bakker schrijft over vijf romans evenals het gedeelte over poëzie. Het doet me bijzonder deugd dat bij de romans ook aandacht wordt geschonken aan 'Een andere tamboer', door Hellema. Scholieren, opgelet! lets voor je literatuurlijst.
Uitgever: De Vuurbaak, Barneveld; omvang: 144 bladzijden; prijs: f 24,75.
RIJP EN GIFGROEN wil ouders en onderwijsgevenden een heel beknopte handreiking bieden met betrekking tot kinder- en jeugdlectuur. Het oordeel over een groot deel van de boeken die daartoe gerekend worden, is negatief.
Vooraf het occulte dat in veel van die boeken is aangetroffen, wordt als een bedreiging gezien. Volgens Matzken kan men slechts één op de zes boeken met een gerust hart door kinderen laten lezen. De waarheid van die uitspraak kan ik onmogelijk controleren. Van ongeveer 2400 boeken krijgt u hier een heel korte, schematische aanduiding.
De verklaring van de gebruikte tekens had wel wat duidelijker kunnen zijn.
Uitgever: Stichting Bijbel en Onderwijs, Amersfoort.
Prijs f 13,50.
JAAP KRONENBURG leefde van 1901-1938. Hij kwam uit een milieu van boerenarbeiders, gereformeerd, hard werkend, nuchter en.vroom. Zijn leven is niet gemakkelijk geweest, hij verloor zijn ouders vroeg, kreeg op zijn zestiende t.b.c. en werd een eenzaam mens. In 1935werd zijn eerste gedicht in een tijdschrift gepubliceerd, er volgden meer gedichten en in 1938verscheen zijn bundel: Mens en Nood. Die bundel is nu herdrukt. Jan H. de Groot schreef er een inleiding bij.
Het zijn eenvoudige gedichten; we zouden ze tot de volkskunst kunnen rekenen, maar ze getuigen soms onmiskenbaar van talent. Zoals:
Een droge sloot, en stinken dat het doet!
Er ligt een kreng, krioelend van de maden.
Ik kijk er huiverend naar... en denk hoe vaak wij baden:
o Vader, Die al 't leven voedt.
0, Vader, Die al 't leven voedt!
Help mij! nu ik ook dit aanvaarden moet.
Uitgever: Kok, Kampen. Omvang 70 bladzijden. Prijs f 13,50
NOOIT NUCHTERGENOEG is een bijzonder boekje. De ondertitel luidt: Gedachten, gedichten en kindergezegden, en daarmee is de inhoud goed getypeerd. De schijver, Wim BeveIander heeft een goed gevoel voor taal én wat hij te zeggen heeft, is de moeite van het overdenken waard. Bovendien heeft hij een aantal kostelijkeopmerkingen van kinderen weergegeven die echt leesplezier opleveren. Je zou ze allemaal wel willen overtypen. Een kleine greep:
(voor de telefoon) Ik moet van mijn papa zeggen dat hij niet thuis is. En: sommige mensen bidden zonder punten en komma's. En: Tot zeven maal zeventig maal geef ik een ander de schuld.
U zult in Opbouw nog wel eens iets vinden dat ik uit dit boekje overneem. Het is verschenen bij Kok in Kampen, telt 48 bladzijden en kost f 12,50.
TER AFSLUITING: Yvonne Keuls heeft een nieuw boek geschreven. Het heet: Meneer en mevrouw zijn gek. Ik heb het nog maar net in mijn bezit, maar wilde u er alvast attent op maken. De schrijfster heeft een tijdlang met psychiatrische patiënten opgetrokken en uit wat ze zag en hoorde, componeerde zij haar boek.
Uitgever: Ambo, Baarn; omvang 266 bladzijden; prijs f 29,50.