De Geest, de Trooster, de aanwezige
1989-05-26
Ik zal de Vader bidden en Hij zal u een andere Trooster geven om tot In eeuwigheid bij u te zijn, de Geest der waarheid, die de wereld niet kan ontvangen, want zij ziet Hem niet en kent Hem niet; maar gij kent Hem, want Hij blijft bij u en zal In u zijn.- Jaargang 33
- nummer 11
(Joh. 14:16,17)
Nog niet zo lang geleden sprak ik met een broeder, die pas tot geloof was gekomen. Ik deed dat met een zekere aarzeling en spanning, want je weet van te voren niet wat er komt. Maar mijn vrees bleek ongegrond.
Zijn getuigenis was helder en klaar. En het werd gegeven met een diepe blijdschap.
Misschien dat een echte theoloog er hier en daar nog wel wat kanttekeningen bij had kunnen maken, maar de kern van het geloof en wat dat voor hem betekende kwam hartverwarmend naar voren.
Ik was diep ontroerd en voelde me zeer met hem verbonden. Alleen, er was iets, zei hij, wat niet helemaal duidelijk was. Hoe zat het nu met de heilige Geest? Dat was hem nog niet helemaal duidelijk. Ik heb maar de vrijmoedigheid gehad om te zeggen, dat hij zo juist een stukje van het werk van de heilige Geest had laten zien.
Wie anders had hem de grote interesse en het doorzicht gegeven in wat de Bijbel ten diepste bedoeld?!
Talloze mensen kennen de Bijbel en weten ten naaste bij wat de leer van de Bijbel is. Maar hoevelen worden er echt door aangeraakt, door in vlam gezet. Hoevelen laten zich in vlam zetten.
Hoe komt het dat je je samen kunt verheugen over een boek van duizenden jaren oud, redelijk slecht vertaald, geschreven onder andere culturele omstandigheden. Een boek dat alles tegelijk lijkt te hebben, maar waardoorheen Gods Geest zich een weg baant naar ons hart.
Dat is het werk van de heilige Geest. Gods Geest, die in de hele geschiedenis werkt, maar in het bijzonder gegeven is na sterven, opstanding en hemelvaart van Jezus Christus.
De hemelvaart leek de discipelen als wezen achter te laten. Verweesd en zonder stuur of richting. Dat had nog sterker zo geleken bij de kruisiging.
De leerlingen waren alle kanten opgestoven en zaten na Jezus' dood met de deur op de knip na te sidderen.
Hoe groot was hun vreugde toen Jezus weer bij hen was. Totaal verrast, dat hij uit de dood was herrezen.
Is het misschien een tegemoetkoming aan hen geweest dat Jezus nog enkele weken gebleven is?
Maar die tijd was zo kort geweest. Hij was dan toch heengegaan. En weg is weg.
Maar vóór zijn sterven had Hij al gezegd dat het daarbij niet zou blijven.
Dat ze niet alleen zouden blijven.
Dat Gods aanwezigheid bij zijn afwezigheid niet zou eindigen. Er zou een Ander komen.
Nou ja, een Ander - de heilige Geest is zeer nauw verbonden aan de Vader en de Zoon. Voor dat geheimenis hebben we het woord Drie-eenheid bedacht. Een woord dat wel iets zegt maar niet alles verklaart. Vandaar dat ik schreef: Gods aanwezigheid zal bij Christus' afwezigheid niet eindigen.
Gods Geest zal komen met overrompelende aanwezigheid. 'De Trooster' wordt Hij genoemd.
Het Pinksterfeest is het feest van Gods aanwezigheid: De oeroude woorden die ervan verhalen zijn steeds weer nieuw. Het verslag van de gebeurtenissen op de Pinksterdag heeft iets onweerstaanbaars alsof de verrassing die er in zit nog steeds niet is uitgewerkt.
Met de hemelvaart lijken de discipelen vereenzaamd te zijn achtergebleven.
De Meester is heengegaan, ten hemel gevaren. Dat was voor Hem zeer vererend, maar wat moesten de discipelen beginnen. Ze zaten daar met een verwarrende hoeveelheid gegevens. De woorden van Jezus, die ze gehoord hadden. De woorden van het Oude Testament.
Uit alles blijkt dat ze daar zelf niet veel mee konden. En dan, plotseling, in één keer, lijkt alles op zijn plaats te vallen. Zij worden vervuld met de Heilige Geest en ze zijn verstaanbaar voor iedereen Gods Geest breekt zich baan.
De discipelen begrijpen niet alleen maar zijn ook begrijpelijk voor anderen.
Dat is het werk van de heilige Geest. Vandaag nog.
En soms kan dat iets hebben van een stroomversnelling. Soms gaat er ook veel aan vooraf. Bij sommigen gaat langzaam maar zeker en naarmate ze opgroeien het inzicht en doorzicht rijpen. Bij anderen gaat plotseling het roer van hun leven om.
Hoewel, daar kan soms ook veel aan voorafgegaan zijn. Zoals er veel voorafgegaan was in het leven van de discipelen. Ze waren opgegroeid bij het onderwijs van de Wet en de Profeten. Ze waren jarenlang samengeweest met Jezus. Maar plotseling lijkt het alsof al dat opgetaste kapitaal in eens rente gaat dragen.
Ineens zien ze het. Door de heilige Geest.
Terwijl anderen misschien precies dezelfde gegevens in handen hebben en het zegt hen niets. Dat is de geweldige betekenis van Pinksteren.
De Trooster, die al vóór de dood van Christus door Hem was voorzegd, komt met kracht.
Trooster - een beetje een slappe vertaling van een krachtig woord.
Het woord 'Paraklètos' betekent: Iemand die je erbij roept, die je te hulp roept. Die met kracht en gezag aanwezig is. Vandaar dat ik de heilige Geest noemde: de àndere manier van aanwezig zijn van God. Dan komen we ook dichter bij de term: 'andere Trooster'. Een andere Trooster, een andere 'bijstaander' een andere 'aanwezigheidsvorm' , die altijd zal blijven.
Die nieuwe vorm, die nieuwe wijze van aanwezigheid van God wordt genoemd: 'de Geest der waarheid'.
De Geest der waarheid, die de wereld niet kan ontvangen want zij ziet Hem niet en kent Hem niet.
De wereld kan de Geest niet ontvangen.
Het menselijk denken op zich is niet in staat om het evangelie te beredeneren. Niemand,is met rationele argumenten te overtuigen om te gaan geloven. Natuurlijk, je kunt verstandelijke en verstandige dingen naar voren brengen - we dienen God ook met ons verstandmaar het verstand alleen is niet genoeg. Daar is het niet mee te vatten. Je kunt iemand het geloof niet aanpraten, hoeveel verstandige dingen je er ook van kunt zeggen.
Er is meer nodig. De heilige Geest is nodig.
De Geest der waarheid, die niet vangbaar is binnen het knapste mensenverstand en die verstandelijk gehandicapten kan verwarmen.
De wereld kan Gods Geest niet ontvangen. Dat is een zinnetje met weerhaken. We zien dat het zo is, aan de andere kant, waarom zou Gods Geest zich niet met kracht en macht manifesteren op een manier, die alle tegenstand onmogelijk maakt.
lets dergelijks vraagt Judas, de zoon van Jacobus, zich ook af: "Here, en hoe komt het dat Gij Uzelf aan ons zult openbaren en niet aan de wereld?"
Waarom is Jezus niet na de opstanding midden op het tempelplein gaan staan om iedereen te overtuigen?
Het ligt, denk ik, heel simpel: Omdat dat niet werkt!
De tekenen van de Pinksterdag waren niet gering. Eenvoudige mensen die plotseling bezielde en originele predikers worden. En als bij mirakel worden ze door iedereen in alle talen verstaan.
Maar wat is de reactie van hen die niet willen geloven? Ze zijn vol zoete wijn. Ze hebben teveel gedronken.
Jezus heeft tijdens Zijn rondgang vele verbluffende tekenen gedaan maar ze verwekten bij zijn tegenstanders alleen maar afkeer en geen geloof. Zijn tegenstanders, gingen zelfs zover om te beweren dat er wel duivelskunsten aan te pas zouden komen. Wie zich toesluit en afkeert is onbereikbaar. De heilige Geest opent de ogen. Hij opent ons de ogen voor dingen die we uit onszelf niet zouden zien. Hij toont ons samenhangen, die we niet vermoed hadden en hij gaat daar mee door! Geloven is niet een lesje leren en opzeggen. Leven met de Geest is ook een avontuur.
In Johannes 14 wordt ook gesproken over geboden. "Wanneer gij Mij liefhebt zult gij mijn geboden bewaren."
Er wordt wel eens gezegd dat het verschil tussen het Oude Testament en het Nieuwe Testament is, dat in het eerste de wet domineert en in het tweede de Geest.
Daar is wel iets van waar. In het Oude Testament is een fijnmazig net van voorschriften rond de eredienst en er zijn allerlei reinheidsgeboden die in het Nieuwe Testament niet meer worden voorgeschreven.
Maar wat de kern van de geboden betreft - het heilig leven voor Gods aangezicht naar zijn wil - daarin is een verandering gekomen.
Het leven door de Geest is niet een vrijkaartje voor losbandigheid. Het tegendeel is het geval. Door de Geest krijgen we kijk op Gods geboden.
Doorzien we die ook en kunnen we er blij mee zijn. De Geest wil de geboden in ons hart schrijven. Door Gods Geest zien we dat Gods geboden niet een knellend juk zijn maar de randvoorwaarden voor een gelukkig leven. Dat is ook een vrucht van de Geest. Trouwens de evangeliën zouden zonder de Geest niet op schrift zijn gekomen.Wat zouden de discipelen uit zichzelf begrepen hebben van de vele en vaak verwarrende gebeurtenissen rond Jezus.
Alle vier evangelisten geven zonder meer aan dat de discipelen uit zich zelf Jezus niet begrepen. Zij hielden veel van Hem, ze vertrouwden Hem, ze geloofden in Hem (en dat is het voornaamste) maar wat er nu precies gebeurde, dat was hen op het moment zelf niet duidelijk. Daarom was de Trooster nodig om hen alles te binnen te brengen.
Zo is het getuigenis over Jezus Christus in ons bezit gekomen.
Maar de Geest is niet gestopt na het laten opschrijven van het evangelie.
Hij wil ook vandaag nog in onze harten werken.
Wonderlijk is dat en verheugend. Nooit wordt het Woord van God ouwe kost.
Het is een levend Woord door de Geest die bij ons is.