Gnostiek (4)
1987-02-13
1. Quispel, Gnoosis als Weltreligion, 1972 zegt: "De gnostici zijn venijniger ketters dan de kerkvaders vermoedden, niet zelden gevaarlijke individuen, en dit is juist het wezenlijke bij hen." "Het zijn lieden", zegt onze Heiland, die van elders naar binnen klimmen in de schaapskooi, dieven en moordenaars." Joh. 10 : 1. Dat is hun evenwel slechts mogelijk, doordat de schapen niet meer zelf wasde Heiland dat van 'hen wil, met hun eigen individualiteit in hun eigen situatie, controleren of het wérkelijk de stem van de Herder is, die zij volgen, maar de beslissing - die de richting en de z;in,van hun leven bepaalt, overlaten aan anderen, wie dan ook. Ouispel denkt aan de kerkvaders, maar er zijn meer instanties.- Jaargang 31
- nummer 6
Het lijkt hun veiliger, rustiger, vertrouwder, liefdevoller in het gareel van anderen te lopen. In feite evenwel verloochenen ze Hem, Die gezegd heeft: "Meent gij dat ik gekomen -ben om vrede te brengen op de aarde? Niet om vrede. te brengen: maar het. zwaard!" Mt .10;34.
2: De gnostiek eist voor haar satanisch uitgebroede lichtwereld ' erkenning in de reële, concrete, actuele werkelijkheid, waar de Wet van God heerst, En Marcion wist deze te verkrijgen door Óók een "evangelie" te schrijven. Daardoor wist hij gesprekspartners te strikken; en hun denken boven de creatuurlijke werkelijkheid en haar Norm uit de lichten en over te hevelen naar zijn "boven-tijdeolijk" "paradijs", waar de boom des levens en de boom van de echte, zuivere, betrouwbare kennis van Gods heilige Naam niet' te bloeien staan, maar principieel' worden verfoeid en verbannen. En via de gesprekspartners, zijn "vak"-genoten, droeg' hij de gnostische verstenende voorstellingswereld de argeloze gemeenten van Christus binnen. Zo wist hij zijn enorme invloed te laten gelden bij, de vorming van het oordeel, en is de roep om een canon van betrouwbare bijbelboeken door het woeden van deze stokebrand en de zijnen ontstaan.
3. Lucas beschrijft in de genoemde, passage 22 : 43 en 44 het hoogtepunt van de worsteling van onze Heiland met de satan. Deze plaatst Hem nu opnieuw voor de keuze,' en ditmaal vlak voor de gruwelijkste vermoording die denkbaar is.
4. De kruisiging is een marteling waarbij elke wreedheid in toepassing wordt' gebracht, die menselijke verdorvenheid voor een medemens bij mogeliikheid kan uitdenken.
De evangelisten geven slechts sobere mededelingen: zij werden immers met de gruwel van deze dood geregeld geconfronteerd, En rekenen bij hun lezers op dezelfde ervaring.
5. Jezus Christus, de Zoon van God, wordt hier overrompeld door een doodsangst van ongekende hevigheid. Zo even, Joh. 17: 1 heeft Hij Zijn Vader gesmeekt: "Vader, het uur is gekomen, verhéérlijkt Uw Zoon, opdat Hij U verheerlijkt." Zijn heerlijkheid bestaande in de verlossing van Zijn geschapen wereld, Zijn levenstaak, nu, eindelijk. Zijn oogmerk - van het begin af aan te mogen bereiken. Hij is bij zijn doel. .Maar nu het ogenblik vlàk bij is, nog enkele minuten, en de satan Hem opnieuw voor de verschrikkelijke keuze plaatst, nu is Hij ten einde raad, ontledigd. Zo hangt onze verlossing, wat Gods Zoon aangaat, nu aan een zijden draad.
Hij' is' de machteloosheid nabij en smeekt Zijn Vader voor Hem te beslissen. Het doodszweet perst zich uit Zijn lichaam, Zijn vlees, als grote druppels bloed die neerdruppelen op de grond. En dan drukt Ziin Vader de beslissing erdoor. Ten behoeve van Zijn Zoon, op Diens intense smeekbede.
Tot de taak, die Hij Zich had gesteld. Zijn.' Vader ondersteunt Hem om Zijn dóódsweg te kunnen gaan,' die van Zijn enige Zoon. 'Is het Evangelie ergens zo dichtbij, zo onpeilbaar diep?' En' de toon in het verwijt aan Zijn discipelen zo zacht?
6. 'Jezus Christus heeft dit allerzwaarste ogenblik stellig voorzien. Hij heeft dan ook Petrus; Johannes en Jacobus meegenomen als, getuigen. Als bij de opwekking van Jaïrus' dochtertje, uit de dood. En toen Hij op de berg der verheerlijking Zijn ongekende luister openbaarde, en Zijn keuze, deze af te, leggen ondanks de beschrijving, die Mozes en Elia Hein gaven van Zijn uitgang te Jeruzalem, en om Gods Stem te horen over Zijn geliefde Zoon.
Zo hier opnieuw. Van de korte afstand', een steenworp, konden ze Zijn vertwijfeling horen en zien, ook. de engel van Zijn Vader, die Hem ondersteunde. En het doodszweet ziet aflopen op de grond als grote bloeddruppels, Het was stellig de bedoeling van Jezus, dit misschien meest sprekende moment uit Zijn strijd om de wereld te verlossen, het Evangelie zou ondersteunen: de echtheid van de liefde van Vader en' Zoon voor Hun 'geschapen mensheid. Hun solidariteit. De gnostiek heeft dit: getuigenis bijna verhinderd.
7. Polycarpus, U kent' hem, hij was episcopus van de gemeente van Smyrna zoals Marcions vader van oe gemeente van Sinope, Hij was. een toegewijd discipel van de evangelist Johannes, Toèn hem Marcion eens ontmoette, en hem bezwoer: Erken ons toch, Polycarpus, zei deze tot Maroion: "Ik erken u, zeker, ik erken u, de eerstgeborene van de satan."