Samen op weg
1987-02-27
In “De Wekker" gaf Ds K. Boersma een, beschouwing over het Samen-op-Weg-proces zoals het zich voltrekt tussen de Nederlands Hervormde Kerk en de Gereformeerde Kerken in Nederland. Aan het slot van zijn instruerend artikel betrekt hij ook de Christelijke Gereformeerde Kerken erbij. Hij merkt nl. op, dat anderen tegen ons (de Chr. Gereformeerden) kunnen zeggen: zijn jullie ook niet een plurale kerk geworden? Ben: kerk met modaliteiten? Hij vervolgt dan met: - Jaargang 31
- nummer 8
Ik weet het wel: we zijn één in onze erkenning van de Schrift als het Woord van· God. Geen van allen willen we ons onder' het gezag van de belijdenis uitwringen. Daarom, als men ons het woord "modaliteitenkerk" wil opleggen, dan zou dat toch maar in een veel beperkter mate toepasselijk zijn dan in de Hervormde kerk, waar het, woord is uitgevonden..
Maar de buitenwacht ervaart weinig verschil.. Aan onze kinderen valt niet alles uit te leggen. Ouderen hebben nog wel eens geleerd om zich bij iets aan' te passen of neer te leggen. Maar aan de schone spreuk "eenheid in verscheidenheid zouden we met ons allen veel harder moeten werken. En daar komt nog iets bij. Als we aan anderen, tegenwoordig dan vaak aan de Gereformeerden, verwijten dat ze juist het gereformeerde karakter zo verliezen, wat doen wij om het in alle aspecten hoog te houden? De vier "kernen van belijden" zijn op zichzelf zeer waardevol. Er zijn meer gereformeerde belijders dan alleen in onze kerken. Onze synode gaf (liet) een bepaalde opening naar het contact met de Gereformeerde Bond. Wat schiet het contact met de Nederlands Gereformeerden slecht op! Wat hebben we ons praktisch neergelegd bij de afstand tussen ons en de Gereformeerde Kerken Vrijgemaakt! Kar: het ook zijn, dat er een stroom in de Gereformeerde Gemeenten is, die dicht bij ons staat?
Kan er bij ons een heimwee zijnen meer dan dat, en kunnen straks onze kinderen of kleinkinderen meer bereiken dan wij?' Wat ons betreft, kan dit toch zo op den duur niet blijven. In het stukje in het Centraal Weekblad scheef ik: naar een plurale 'kerk verlang ik niet. Naar een gereformeerde hereniging zo.voeg ik e! nu aan toe, wèl.
In de "Variant" - Oudejaarsbijlage van het "Nederlands Dagblad" - schrijft Prof. Dr W. van 't Spijker onder het opschrift "Herdenkingen" onder meer het volgende: "Verschillende feiten gaven me in dit afgelopen jaar de gelegenheid om sterker dan ooit een indruk te krijgen van de absolute noodzaak van de eenheid van alk gereformeerden in deze landen. Zij bewerkten me in zekere zin. Ze versterken de overtuiging dat er niet alleen een kerkelijk, maar dat er een nationaal belang mee is' gemoeid, Ze riepen mij voor de geest de onlosmakelijke samenhang tussen kerk en religie, tussen kerkelijke eenheid en religieuze kracht, maar ook tussen kerkelijke verdeeldheid en religieuze zwakheid.
Over de 'Staat der Hereniging waarin twee kerken in Nederland zich bevinden, kan ik onmogelijk positief oordelen. Deze STATUS is mogelijk geworden vanwege een gemeenschappelijk In het relativeren van de belijdenis der kerken. Maar wij mogen deze constatering niet doen, wanneer wij met tegelijk. erkennen, dat blijkbaar onze belijdenis niet bij machte is gebleken om hen die werkelijk gereformeerd willen zijn, bijeen te brengen. Er dient vóór het einde van deze eeuw een Samen op Weg tot stand te komen van allen.: die werkelijk gereformeerd willen ziin. Een uitdaging? Nee!Een opdracht!" Ook Prof. Dr G.P. van Itterson heeft in het "Hervormd Weekblad" in een paar artikelen ruime aandacht geschonken aan de Samen op 'Weg-beweging. Hij geeft daarbij een waarschuwende stem uit een Samen-op-Weg-gemeente door:
Een vrouwelijke afgevaardigde; die zelf lid is van een Samen-op-Weg-gemeente, waarschuwde voor een te snelle voortgang van het proces. Ze aarzelde; want haar verstand zei wel "ja", doch voor haar gevoel had ze een grote aarzeling.
Ze vond, dat de ontwikkeling iets krampachtigs kreeg en noemde het gevaar van kerkscheuring niet denkbeeldig, Vooral op het plaatselijk vlak moest samenwerking tot stand worden gebracht. Het komt me 'voor, dat deze afgevaardigde ,met kennis van zaken heeft gesproken en de situatie juist heeft getypeerd.
Al het jagen en jachten geeft plaatselijk grote problemen, waarbij kerkscheuring inderdaad geen denkbeeldige dreiging is. Bij kerkleden, die, zoals deze afgevaardigde, hun grote aarzeling hebben denk ik soms aan een auto, die stil staat voor een steile helling. De chauffeur trapt op het gaspedaal, maar er kom geen beweging, want de wagen staat nog op de handrem. De vele remmingen, die er blijkbaar in allerlei opzicht nog zijn, maken het velen uiterst moeilijk een keuze te doen. Ze willen wel op het gaspedaal trappen en ze doen het ook, doch ze krijgen de rem maar niet los: Voor die jongere.
was hereniging niet nodig. En of wede gebeden, waarvan we hopen, dat ze met verhoord zullen worden, mogen volharden, is voor mij geen vraag.
De emeritus-hoogleraar uit De Bilt (U.) voegt er aan, het slot van zijn beschouwingen aan toe: "Onze voet ook de mijne, staat op het gaspedaal. Maar de rem.. zit nog vast. Een spanning, waar wij allen nog niet uit zijn. Er is, zo gezien, enorm veel stof voor een diepborende dialoog, waarin ook voor' en na belijdende lidmaten moeten worden betrokken."
Uit allerlei publicaties blijkt, Dat men ter synodevergadering noch van hervormde noch van gereformeerde zijde onverdeeld' enthousiast was. Men kwam nier aan een Hallelujah stemming toe. Wat als· een hoogtepunt moest worden genoteerd kwam bij velen eerder over als een triest dieptepunt. Wat dit in de. toekomst zal uitwerken weet niemand. Ds W.van Gorssel uit Gouda merkt in. het (hervormde) "Gereformeerd Weekblad" op, dat de verwarring alleen maar groter is geworden.
"Behalve dat de Hervormde en de Gereformeerde kerkorde gewoon blijven fungeren is er dan voor de gefedereerde gemeenten een 'tussenorde', zodat er in de praktijk drie kerken zullen zijn in plaats van twee." Voorts kampt de Gereformeerde Bond zèlf met toenemende spanningen. Dat komt aan de dag via een brochure van het hoofdbestuur van de Bond, die pas verschenen is: "Overwegingen inzake'· uitgangspunten en 'knelpunten". Alles bij elkaar - we moesten uiteraard één en ander samenvatten biedt het zeen opwekkend beeld. Het lijden aan de kerk wordt gekontinueerd. Het raar 1987 behelst niet de belofte dat het minder worden zal. Laten we in eerste instantie begrip opbrengen voor de gereformeerde bond, die momenteel in een uiterst penibele positie is terechtgekomen, Laten alIe gereformeerden buiten de Hervormde kerk, die 'naast het proces Samen-op-Weg staan, bedenken welk enorme verantwoordeIiikheid zij hebben om de ware katholieke eenheid te manifesteren en het niet bij woorden alleen te laten. Dàt zal een overtuigend appel inhouden op de Gereformeerde Bond!