Wat iedereen moet weten over adoptie
2011-02-18
Kwetsbaar begin van Annerieke Berg-de Boer is een boek dat vanaf de omslag mijn nieuwsgierigheid opwekt. Niet zozeer door de titel, of de foto, maar wel door de ondertitel: ‘Wat iedereen moet weten over adoptie’. Dat is nogal een inzet! - Jaargang 55
- nummer 4
Ervaringsdeskundige
In het boek worden we door de schrijfster meegenomen in haar persoonlijke leefomgeving: ze is adoptiemoeder en adoptiezus. Een echte ervaringsdeskundige dus. ‘Vier kinderen mochten we ontvangen. (…) Twee van hen droeg ik onder mijn hart, waar ze groeiden tot de dag van hun geboorte. De andere twee groeiden in mijn hart. Verwachtingsvol zagen we naar hun komst uit.’ (p. 8)
De schrijfster vervolgt:
‘Dit boek is voornamelijk mijn verhaal. Ik pretendeer niet de wijsheid rond adoptie in pacht te hebben. Vanuit mijn ervaringen als adoptiezus en adoptiemoeder wil ik delen, inspireren en uitdragen. Het is een positief boek over adoptie, maar vooral eerlijk.’ (p. 9)
Op zo’n boek zit je toch te wachten, als (aanstaand) adoptieouder, adoptieopa, adoptietante, vriend, zuster, pastoraal werker of dominee?
Kwetsbaar maar kostbaar
Het boek is aan de ene kant informatief, neemt je mee in de wereld van adoptie. Onderwerpen als matching, hechting, special need en roots laten de zakelijke kant op een goed leesbare manier zien. Maar het boek vertelt ook het persoonlijke verhaal van de schrijfster en haar gezin. De gevoelskant: de verwachting, de teleurstelling, de blijdschap, het verdriet, de verwondering en de verbazing. Juist die stukken in het boek lezen als een verhaal, soms in dagboekvorm. De schrijfster stelt zich daarbij (met haar gezin) kwetsbaar op voor de lezer en dat voelt ‘kostbaar’: dat ik als lezer dit mag weten.
Moeilijk proces
Stellen met het voornemen om te gaan adopteren, hebben vaak al een lange weg achter de rug, weet ik uit ervaring. Naast het emotionele proces waar ze samen door zijn gegaan, hebben ze veel, heel veel informatie gezocht en gekregen om tot hun besluit te komen. Hun omgeving heeft, als ze voor de eerste keer van de adoptieplannen horen, gelijk een informatieachterstand. Hun familie en vrienden hebben die tijd van ‘onderzoek’ niet gehad. Natuurlijk zijn de (aspirant) adoptieouders bereid om anderen te vertellen en te informeren, maar dit is altijd verbonden met hún verhaal, hun emoties en gevoelens. Ik denk dat dit boek een mooie bijdrage kan leveren in het geven van de informatie aan alle mensen die rondom de adoptieouders heen staan: familie, vrienden, ambtsdragers of buren.
Reacties van de omgeving
De tweede sterke kant van dit boek is de inkijk die de schrijfster geeft in het gevoel van haar als adoptieouder en ook van adoptiekinderen. Hoe voelt het om ‘bijzonder’ te zijn? Hoe reageren mensen op je kinderen?
‘Mijn kinderen worden vaak geconfronteerd met het feit dat wij niet op elkaar lijken. Als ze ergens aan het spelen zijn en ik kom ze halen in de speeltuin, dan zijn daar altijd weer die verbaasde gezichten. “Huh, is dát je moeder?”’ (p. 96)
Voor mij als adoptievader was het volgende gedeelte ook heel herkenbaar:
‘Zo stond ik onlangs bij de bakker, en de bakkersvrouw vroeg, terwijl ik Nina aan de hand had, of ik ook nog “eigen” kinderen had. Ik sta op zo’n moment vaak perplex. Snapt de persoon die dit zegt niet hoe kwetsend dit is voor mijn kind? Ik denk het niet. Het is voor hen gewoon een heel normaal woord dat goed bedoeld gebruikt wordt. Toch wil ik op zo’n moment een statement maken. Nina is mijn eigen kind. Niet uit mijn buik geboren, maar sinds haar adoptie mijn eigen kind. Mensen bedoelen het woord biologisch, dat snap ik. Maar gebruik het dan ook.’ (p. 98)
Drijfveren
Ook diepere drijfveren om te adopteren komen ter sprake, naast de kinderwens die veel adoptieouders hebben: ‘Adoptie is voor miljoenen kinderen nog altijd de beste oplossing. Hun enige kans om ooit in een gezin op te groeien en te leren wat onvoorwaardelijke liefde is.’ (…)
‘Weer een kind dat niet in een kindertehuis hoeft op te groeien, maar voortaan ingestopt wordt bij het naar bed gaan door een eigen mama of papa. Die een pleister en een kus op zijn knie krijgt als hij gevallen is. Die naar school kan. Gestimuleerd en uitgedaagd wordt. Wat een kans!’ (p. 111)
Kwetsbaar begin is een goed leesbaar boek. Het is open en eerlijk. Het is vooral een integer boek. En de ondertitel heeft wat mij betreft niets teveel gezegd: ‘Wat iedereen moet weten over adoptie’.
Berg-de Boer, A. (2010), Kwetsbaar begin. Wat iedereen moet weten over adoptie. Kok Kampen. 116p. € 14,90.
Roland Kalkman is kinderboekenschrijver, adoptieouder en lid van NGK Maassluis.