Internationale Conferentie van Gereformeerde Kerken (1)
1989-10-13
Er zijn dit jaar verschillende vergaderingen van kerken op wereldniveau gehouden.- Jaargang 33
- nummer 21
In Harare in Afrika kwam de Geref. Oec. Synode (GOS) bijeen.
Deze 'synode' kreeg veel belangstelling vanwege het feit dat het lidmaatschap van de Geref. Kerken (syn.) omstreden was. De synode verwierp de voorstellen gericht tegen genoemde kerken en besloot zich niet langer synode maar raad te noemen.
De bedoeling van dit laatste is duidelijk: men wil geen bindende besluiten voor alle lidkerken, maar samenwerking en overleg.
Voor de Chr. Geref. e.a. kerken was het besluit t.a.v. de Geref. Kerken aanleiding het lidmaatschap op te schorten.
In juni van dit jaar is in Langley in Canada weer een internationale conferentie van Gereformeerde Kerken gehouden.
Het initiatief tot dit contact is genomen door de vrijgemaakte kerken in ons land, die zich altijd van de GOS hebben gedistantieerd. Eind 1982 is een constituerende vergadering in Groningen gehouden. Tot lid van de conferentie zijn naast genoemde kerken en hun dochters in Canada, Z. Afrika en Australië enkele presbyteriaanse kerken uit Z. Korea, Schotland en Ierland toegetreden.
Na het conflict op de GOS in Harare was de belangstelling voor de conferentie in Langley als mogelijk alternatief toegenomen.
De Chr. Geref. en Geref. Kerken in Zd. Afrika zonden waarnemers naar Langley. In onze commissie voor contacten met kerken in het buitenland is overwogen ook waarnemers te sturen, maar ervaringen in Zd.
Afrika en nu ook in N. Zeeland deden ons hiervan afzien.
Uit de verslagen in het Nederl. Dagblad is duidelijk dat men in Langley wat moeite had zijn weg te vinden.
Een voorgaande conferentie in 1985 in Edinburgh was nogal teleurstellend.
Wat beogen de samenkomende kerken met hun conferentie? Worden er bindende uitspraken gedaan voor alle aangesloten kerken, of is het een ontmoeting ter bemoediging en versterking?
Gelet op de geschiedenis is het niet zo vreemd dat de vrijgemaakte kerken niet zo goed uit de voeten komen met hun internationale conferentie.
De al eerder genoemde Geref. Oec. Synode (GOS) kwam voor het eerst bijeen in Grand Rapids (USA) in 1946.
Het initiatief was genomen door de Geref. Kerken in Z. Afrika. In die jaren was men ook bezig met de oprichting van de Wereldraad yen Kerken die in 1948 in Amsterdam onder grote belangstelling bijeenkwam.
De Geret. Kerken (syn.) hadden in die tijd nog-hun bezwaren tegen de Wereldraad en men zocht in de GOS een alternatief voor kerken van gereformeerd belijden.
De kerken van de vrijmaking hebben nooit deelgenomen aan de arbeid van de GOS. Terecht waren de kerken verbolgen over het feit dat op de eerste oecumenische synode in Gr. Rapids over de besluiten van de kerken in Nederland, die tot de vrijmaking hadden geleid; is gesproken.
De vrijgemaakte kerken waren in Gr. Rapids 'lichtelijk en onverhoord veroordeeld', zo luidde een overweging bij de afwijzing van de uitnodiging tot bijwoning die onze kerken ontvingen voor een 'synode' te houden in Amsterdam in 1949.
Maar dit was niet het enige bezwaar.
De synode van de Geref. Kerken (vrijg.) gehouden te Amèrsfoort 1948 overwoog, dat de te Amsterdam te houden samenkomst niet het karakter kan dragen van een synode omdat:
A de gereformeerde kerkenordening geen 'Oecumenische synoden' kent...
B er geen 'oecumenisch kerk verband' mogelijk is tussen 'Kerken' die in hun eigen land niet in één verband leven; Voorts had de synode bezwaren tegen de grondslág van de GOS wegens tegenstrijdigheden in de opgesomde belijdenisgeschriften.
In 'Nederl. Kerkgeschiedenis na 1945' heeft wijlen C.G. Bos ook ernstige bezwaren en hij vertelt ons dat de moeite met andere belijdenisgeschriften o.a. sloeg op de Westminsterse Confessie die anders spreekt over het verbond en de kerkregering dan de Drie Formulieren van Enigheld.
In die dagen, zo kort na de vrijmaking met de strijd rond het verbond en de 'synodocratie', lag dit erg gevoelig.
Gezien de historie is het dus niet zo vreemd dat er nog steeds onduidelijkheid is over de weg van de Internationale Conferentie van Gereformeerde Kerken.
Voor zover uit de publicaties is op te maken zijn twee bezwaren van de synode van Amersfoort 1948 vervallen.
Ter conferentie waren afgevaardigden van de Chr. Geref. Kerken als waarnemers aanwezig. Hiertegen was geen bezwaar, ook al zijn deze kerken in ons land niet van éénzelfde verband als de Geref. Kerken (vrijg.). Het zelfde viel op te merken bij afgevaardigden uit andere landen.
Omstreeks 1980 hielden de vrijgemaakte kerken nog vast aan het beginsel van geen 'dubbele correspondentie '.
In het memorandum dat in die tijd naar de deputaten van die Geref. Kerken in S.Afrika is gezonden, dat in onze kerken grote verontwaardiging opriep, werd ook informatie gegeven over de Chr. Geref. Kerken.
Uit het lijvige stuk nemen we over: "Sinds 1961 hebt u (die Geref. Kerk in S.A.) volledige correspondentie met de Chr. Geref. Kerken (CGKN) en sindsdien hebt u ook ons die correspondentie aangeboden. 'Nu hebben wij aanvankelijk u er op gewezen, dat er volgens ons op grond van m.n. art. 27-29 Ned. Gel. Bel. geen dubbele correspondentie geoorloofd is met kerken in hetzelfde land tussen wie onderling geen kerkelijke- gemeenschap mogelijk is. Dat gold van de Geref. Kerken in Nederland die wij als deputaten vertegenwoordigen, en de synodaal gebonden kerken. In brieven hebben wij u dit meegedeeld.
Maar geldt dit voor ons ook i.v.m. de CGKN? Wij behoeven daarvoor niet heel de geschiedenis sinds 1892 op te halen. Onze kerken staan vast in de overtuiging, dat de 'Vereniging van 1892 geschenk en opdracht was wegens eenheid in leer, dienst en tucht naar Zijn Woord en dat het zich afzonderlijk houden van de christ. gereformeerden van toen niet gerechtvaardigd was.' Van een 'voorlopige' dubbele correspondentie wilde men niet weten.
Vastgehouden werd aan de bezwaren.
Nu is het inderdaad een vreemde zaak dat kerken, die in eigen land niet één zijn in samenleven, in het buitenland wel die eenheid vinden.
Dit hoort bij de gebrokenheid van ons christelijk leven en het is een goede zaak dat men hiervoor in de vrijgemaakte kerken meer oog krijgt.
Wie weet zijn wij ook nog eens welkom op de conferentie.
Belangrijker dan de zaak van de 'dubbele correspondentie' is het feit dat de Westminster Confessie als één van de grondslagen van de samenwerking ter conferentie is aanvaard.
Daarover een volgende keer.