Samenspreking in 't zicht?
1987-03-27
Zoals onze lezers weten zijn er hier en daar samensprekingen op gang gebracht tussen kerkeraden van de vrijgemaakte en van onze kerken. Ook zijn er contacten van meer persoonlijke aard. Met het oog hierop heb ik de verhouding tussen beide kerkengroepen in enkele artikelen ter sprake gebracht om enige voorlichting te geven over de feitelijke toedracht van het conflict in de zestiger jaren. Dit is lang niet altijd een aangename zaak en het ware te hopen dat deze aaneenschakeling van conflicten, wegens verschil van inzicht aangaande' de weg die Christus met ons gaat, vergeten kan worden. 'Intussen is uit de pers gebleken dat de komende synode van de Geref. Kerken (vrijg.) te maken krijgt met een voorstel om deputaten te benoemen die zich inzetten voor een herstel van de eenheid onder gereformeerde belijders.- Jaargang 31
- nummer 12
Ds C. G. Bos diende een dergelijk voorstel in, dat door de classis is overgenomen; vandaag las ik dat er ook uit Friesland een voorstel komt. Ds Bos schreef een brochure over deze Zaak, die binnenkort in Kerknieuws door leden van andere kerken wordt besproken.
Wie zou zich er niet op verheugen wanneer er een weg naar de vrede wordt gevonden. Calvijn was bereid vele zeëen over te steken voor de eenheid van de verdeelde kerk.
Er komen niet alleen positieve reacties los; zo las ik in het Ned. Dagblad dat ds W. G. de Vries de oude stellingen weer heeft betrokken en met herhaaldelijk weerlegde argumenten aangeeft voor wie wel en voor wie de kerkdeur niet openstaat. Nu is het met die vragen rondom samensprekingen in onze kringen altijd maar een vreemde zaak geweest. De ouderen herinneren zich hoe de vraag samenspreking: ja dan neen, vele jaren een heet hangijzer in de kerken was. Wanneer we in de bijbel lezen hoe ernstig de Heiland de mensen oproept zich met zijn broeder te verzoenen,wanneer we bedenken dat het evangelie een boodschap van vrede is, dan is er dacht ik geen betoog nodig om aan te tonen dat elke gelegenheid die zich voordoet om tot herstel van de vrede te komen moet worden aangegrepen. Het kan zijn dat een samenspreking weinig zin heeft b.v. omdat iedereen nog steeds gelijk heeft en gewacht moet worden op betere tijden, maar wanneer samenwerking of samenspreking zondig wordt genoemd gaat dit veel te ver.
Bij de dezer dagen gehouden verkiezingen is naar ik bemerkte duchtig samengewerkt tussen het G.P.V. en de R.P.F. Is er iets aan het veranderen; het is te hopen. Wanneer we als Nederlanders de grens overgaan en contact krijgen met christenen in andere landen is het heel moeilijk om uit te leggen wat het verschil is tussen de diverse gereformeerde kerken in ons land. " Was ist doch ein und dreissig" riep een Duits predikant,' die bij me kwam binnenvallen. Het lukte nog wel deze theoloog duidelijk te maken wat het conflict over de doop inhield, maar dikwijls ziet men ons heel verbaasd aan. In Zuid Afrika is deze zaak al of niet samenspreken ook ter sprake gekomen.
Men kent in die Geref. Kerken van S. Afrika de verhoudingen in Nederland aardig goed (zeker na ons bezoek aldaar), maar staat toch wel vreemd te kijken van de polarisatie onder ons.
In het rapport dat ik vorige week ter sprake bracht wordt vermeld dat de brs. De Vries en Schreuder ontvangen werden door de commissie die onze zaak (al dan geen correspondentie) ter synode moest voorbereiden. Op pag. 79 lees ik in het verslag:
"Voorzitter ds. Ligthelm stelt de vraag: "Hebt u wel samenspreking met de N.G.K. gezocht?" Ds. De Vries 'Doemt de G.S. van Hoogeveen '69. Deze deed een dringend appèl tot wederkeer en hereniging. Een antwoord werd nimmer ontvangen..
Ook in '78 verklaarde een Landelijke Vergadering van de N.G.K. zich niet daartoe bereid. Er zijn wel plaatselijke samensprekingen geweest. Wie zou trouwens landelijk onze gesprekspartner zijn, gezien de verdeeldheid, die ook uit de Acta van de laatste Landelijke Vergadering bleek? Deze Acta waren reeds in het bezit van de commissie.
Wie dit verslag onbevangen leest moet wel de indruk krijgen dat door onze kerken een verzoek om samenspreking is afgewezen: De broeders in Z. Afrika, die zonder veel moeiten contacten onderhouden met andere ("zuster")-kerken in hun land hebben vast hun hoofd geschud over ons, tenzij ze beter wisten. Ds De Vries vertelt in dit verband niet dat de door hem genoemde. synode de credentiebrief van de kerken in Noord-Holland' weigerde en de schismatieke kerken erkende en ontving, waarmee de scheur definitief werd.
De brief, hier genoemd; was gericht aan de kerken in Noord-Holland. Aan deze kerken werd gezegd o.a. "Wij hebben u niet afgestoten. Wilden wij voort op de weg, die Christus met zijn kerken in dit land is gegaan, dan moesten wij uw credentiebrief weigeren".
Hier wordt in de laatste ernst gesproken en wij hadden er geen idee van dat antwoord werd verwacht!
Enige jaren geleden heb ik deze brief in ons blad besproken en aangetoond dat het een krachteloos appèl was. Er werd b.v. geen appèl gedaan op het geloof in Christus en de verlossing in Zijn bloed, die ons samenbond, neen, er werd gesproken van de weg van vele verlossingen die de Here o.a. in de vrijmaking met ons was gegaan. Daarover ging nu precies het conflict.
Ds De Vries schrijft terecht dat een antwoord nooit werd ontvangen, maar dat was in de situatie van die jaren ook niet te verwachten. Het is waar dat onze landelijke vegadering van Wezep destijds een voorstel heeft verworpen om een verzoek tot samenspreking te richten aan de synode van de vrijgemaakte kerken.
Ook hierover schreef ik destijds uitvoerig in ons blad. Er was in onze landelijke vergadering niemand die principiëel tegen samenspreking was en algemeen was men zich er van bewust dat in het gescheiden optrekken niet mag worden berust en alles gedaan moet worden om. weer tot elkaar te komen. Evenwel, de vrees bestond, gezien de polarisatie die er in die tijd nog volop was, met de bekende beshuldigingen en vonnissen, dat een verzoek om samenspreking een averechtse uitwerking zou hebben. Het voorstel werd verworpen; maar er waren nog al wat broeders .die het risico wilden lopen en voorstemden.
Nu geviel het dat kort daarop' de vrijgemaakte kerken op hun synode in Groningen door enkele broeders in den. lande een voorstel zagen ingediend om met onze kerken te spreken.
Algemeen was men van gevoelen dat aan dit verzoek niet kon worden voldaan, want er was bij ons geen bekering. Ds De Vries heeft deze beslissing van zijn synode niet genoemd en de voorstelling gewekt dat wij een brief niet beantwoorden en een verzoek om samenspreking hebben afgewezen.
Laat ieder maar oordelen of dit, recht is! Benieuwd, ben ik hoe de komende synode op dit onderdeel van het rapport reageert, want als het goedgekeurd wordt en men met deputaten bedroefd is over de afwijzing van onze kant dan kan dit "misverstand" gauw uit de wereld geholpen worden door deputaten voor samenspreking te benoemen en over de gesprekspartner hoeft men geen zorgen te hebben, want al jaren spreken wij samen met de Chr. Geref. Kerken.
Er is mij gevraagd om wat meer te schrijven over de zaken in onze kerken die zorgen geven en waar terechte kritiek op wordt uitgeoefend. De lezers weten wel' dat ik een hartelijk voorstander ben van de aanvaarding en handhaving van belijdenis en kerkorde en daartoe zal blijven oproepen en waarschuwen tegen onverantwoorde experimenten. We moeten ons echter niet door onze gevoelens van onbehagen laten leiden in de strijd van Christus' kerk, opdat we met mede-verantwoordelijk worden voor besluiten en vonnissen, die niet uit God maar uit de mensen zijn.