Persschouw
1988-05-27
In: Present, veertiendaagse informatie uit de Hervormde gemeente te Amsterdam en Amstelveen-Buitenveldert, las ik enige tijd geleden onderstaand artikel van de hand van Dr G. Hartdorff: - Jaargang 32
- nummer 21
"Signaal
Praten en luisteren
Wat mij opvalt, als ik naar bepaalde praatprogramma's op de TV kijk, is dat mensen elkaar zo dikwijls in de rede vallen. Iemand stelt een vraag. De bevraagde tracht een antwoord te formuleren, maar voor hij uitgesproken is, komt de ondervrager weer aan het woord. Dan denk ik: Laat die man/ vrouw nu eens uitspreken. Of: Ga dan in op zijn/haar argumenten. Probeer hem/haar niet onderuit te halen. Bij bepaalde ondervragingen denk ik: gaat het er nu om, wat de ondervraagde denkt en zegt of wil de ondervrager zijn eigen mening vertolkt zien? Dialogen lijken soms op gesprekken tussen doven. Natuurlijk generaliseer ik. Er zijn gelukkig ook programma's, waar de ondervraagde volledig ruimte krijgt. Hoe is het in de kerk? Hoe gaan wij met elkaar om op vergaderingen en gemeente avonden?
Kunnen wij nog luisteren? En gaan wij wel echt in op de argumenten van onze gesprekspartners? Ik ben hier niet erg gerust op.
Een enkel voorbeeld. Ik herinner mij een gesprek vele jaren geleden over de kinderdoop. Ik verdedigde het goed recht van de kinderdoop en gaf daarvoor een naar mijn mening aantal zinnige argumenten. Ook al weet ik, dat ik de wijsheid niet in pacht heb. Toen ik mijn betoog beëindigd had, nam iemand het woord en zei: Ja, dat kunt u nu wel mooi zeggen, maar ik houd mij maar aan Gods Woord! Einde van de discussie!
Er werd niet ingegaan op de argumenten van iemand, die zich ook wenste te houden aan 'Gods Woord'.
Het gesprek werd doodgeslagen met een beroep op 'Gods Woord', dat wil zeggen: mijn gesprekspartner zag zijn interpretatie van de bijbel als gelijk aan het Woord van God. Een tweede voorbeeld.
Er werd intensief gesproken over de betekenis van de Tafel des Heren. Ik betoogde, dat Avondmaal vieren meer is dan het gedenken van de dood des Heren. Wij vieren ook de gemeenschap met de verrezen Heer en dus pleitte ik voor een viering op Pasen. Toen stond iemand op en zei: dat kunt u nu wel zeggen, maar volgens mij is het Avondmaal een plechtige zaak: het gaat om de dood van een geëxecuteerde! Einde van de discussie. Je gaat dan verdrietig naar huis. Niet omdat je je zin niet hebt gekregen, maar omdat er niet wezenlijk geluisterd is naar datgene wat te berde werd gebracht. Laat staan dat er ingegaan was op de argumenten.
Naar mijn mening heeft een dergelijke wijze van omgaan met elkaar weinig of niets te maken met intelligentie en ontwikkeling.
Iemand heeft eens gezegd van een beroemd nieuw-testamenticus, dat diens methode om te antwoorden op bezwaren tegen zijn opvattingen hierop neerkwam: 'Hebt u dan niet gehoord, wat ik gezegd heb? Laat me het dan nog eens zeggen!' In dit verband denk ik aan een oud en versleten mopje. Men vroeg aan een dominee, hoe hij in staat was zulke lange preken te houden. Hij antwoordde: Ik begin met iets te zeggen. Dan herhaal ik wat ik gezegd heb. En tenslotte zeg ik nog eens) wat ik herhaald heb. Zo gaat het op kerkelijke vergaderingen ook wel toe. Men herhaalt dan wat al eerder gezegd is zonder in te gaan op de argumenten van de ander. En zelden heb ik uit iemands mond gehoord: u hebt mij overtuigd!
De kerk is een leerschool. Zo zegt men.
Dan moeten wij beginnen met aandachtig naar elkaar te luisteren, recht doen aan wat de ander te zeggen heeft, bedoelt te zeggen. Hem of haar geen woorden in de mond leggen, die niet gezegd zijn of bedoeld.
Kerkelijke polemieken zijn dikwijls bijzonder onverkwikkelijk.
Maar dat is toch geen wet van Meden en Perzen? Het kan toch-anders"!"
Het is goed van dit puntige artikel terdege kennis te nemen. De mensen raken gefrustreerd doordat zij geen gelegenheid ontvangen om zich uit te praten of omdat de ander helemaal niet ingaat op de aangevoerde argumenten. De discussie stokt en er ontstaat een vervreemding, die funest werkt. Dit alles wil de duivel graag gebruiken in zijn felle campagne tegen de kerk van Christus.
Hoe meer broeders en zusters van hetzelfde Huis van elkaar verwijderd raken hoe liever hij het heeft! We zijn ernstig gewaarschuwd! Alleen waar men zich openstelt voor de werking van de Heilige Geest als de Geest van het Woord groeit er de bereidheid naar elkaar te luisteren!
O. Mooiweer, Enschede