Veertig dagen de weg van Jezus volgen
2011-03-04
Er is net een mooi dagboek verschenen voor de lijdenstijd. Het dagboek is gebaseerd op Via dolorosa van Ds. Meint van de Berg, bekend onder ons van zijn vele boeken bij de Bijbel. Het boek dat de laatste dag van Jezus’ leven beschrijft, is bewerkt door Reinier Sonneveld zodat het dagelijkse kost kan worden in de veertig dagen voor Pasen.- Jaargang 55
- nummer 5
Veertigdagentijd
Het dagboek begint met de uitleg van de veertigdagentijd, waarin onder andere verteld wordt over Aswoensdag en Palmzondag. Omdat de zondagen niet meetellen begint de veertigdagentijd halverwege de week die voorafgaat aan de zes weken voor Pasen, op Aswoensdag. Onder ons wordt het steeds meer gebruikelijk om de bij de veertig dagen stil te staan of die of ‘vieren’, en zo’n dagboek kan daar bij helpen. Als hulpmiddel is er een kaartje van het centrum van Jeruzalem met daarin aangegeven waar Jezus loopt in die dag voor zijn dood.
Indeling
Het dagboek volgt een vast schema: elke dag is er eerst een (hoofd)stuk van Via dolorosa en vervolgens een vraag (v) naar aanleiding van wat net gelezen is, een leesstuk uit de Bijbel (l) een gebedspunt (g) en een opdracht (o). Na een week volgt een pagina met aanwijzingen voor een gesprek, zodat het ook bruikbaar is in de gemeente, op Bijbelkringen of gewoon in het gezin, aan tafel. Daarna volgt per week een beeld, illustratie met uitleg en een kader, meditatiestof in relatie tot de afgelopen week.
Lammetje
Een enkel voorbeeld: Op de donderdag voor Pasen stuurt Jezus Petrus en Johannes er op uit om het Paasmaal voor te bereiden, met een wat cryptische opdracht: ze zullen een man tegenkomen die een kruik draagt. Dit is opvallend omdat in die tijd alleen vrouwen kruiken dragen. Jezus doet dit zo, opdat voor Judas vooralsnog verborgen blijft waar ze die avond zullen zijn en hij Jezus niet voortijdig kan verraden. Vervolgens gaan Petrus en Johannes op het tempelplein een lammetje slachten waarbij de priesters het bloed en de ingewanden opvangen. Een geweldig bloederige toestand die je bijna ruikt en proeft. Met het lange mes dat ze gebruikt hebben zullen ze later het vlees snijden en zal Petrus nog later het oor van Malchus afslaan. Bovendien zal het voor Jezus helemaal geen pretje zijn hun voeten te wassen met al het vet en bloed van het tempelplein er nog aan. Allemaal elementen die niet zo in het Bijbelverhaal staan maar die ik niet tot me had laten doordringen.
Vasten
Aan het eind van week nul (van Aswoensdag tot de eerste zondag) staat een stuk over vasten. Vasten is bedoeld om je te onthouden, je te leren beheersen en om je te kunnen concentreren om God te zoeken. Dat kan betekenen: je onthouden van eten maar het kan ook slaan op het afzien van zaken die voor jou belangrijk zijn, zoals snoep, alcohol, televisiekijken of internetten. Het vasten van Jezus in de woestijn wordt besproken. Een preek van Augustinus over barmhartigheid wordt verkort weergegeven, over vasten dat minderen betekent, je genot leren beheersen. Mij trof het beeld bij deze week: een kruis van Jezus uit een gebombardeerde kerk in Duitsland, waarbij de armen verdwenen zijn. Dit beeld is weer in de herbouwde kerk opgehangen in verbondenheid met beschadigde mensen. In plaats van de armen staat er: Ik heb geen handen dan die van jullie.
Waardering
Ik vind het een erg mooi boekje waarmee je heel goed de periode voor Pasen bezig kunt zijn. Aan het eind staat een aantal verhalen over de gulle boom als beeld van verlichting, als beeld van het kruis, als beeld van het leven. Door de gesprekken en de manier van verwerking is het goed bruikbaar als gemeenteproject. Jammer is dat het maar zo kort voor de veertigdagentijd is verschenen. Die begint dit jaar op 9 maart. Ook is jammer dat de opstanding zelf buiten beeld blijft, al gaat het slotgesprek daar wel over.
Berg, M.R. van den (2011) en R. Sonneveld (bewerker), Hij nam het kruis en ging… Veertig
dagen de weg van Jezus volgen. Buijten & Schipperheijn Motief Amsterdam. 156 p. € 10,-.
Ide Zinkstok is neerlandicus en lid van de NGK Ede.