Wilde Ganzen vliegen voor Elandskop
2011-03-04
De klepperende vleugels, gevolgd door een korte flits met de bestemming van de ‘Wilde Ganzen’ gedurende die week. Het is - op het journaal na - het oudste programma op de televisie. En na 54 jaar vliegen de Ganzen nog onvermoeibaar. - Jaargang 55
- nummer 5
Komend weekend vliegen ze naar Elandskop, een project in Natal (zie kader), waar ‘onze’ zending ook ruim een halve eeuw met het evangelie aan de slag is. Het project is gekoppeld aan een kerkdienst in NGK Zeewolde, want zonder een kerkdienst vliegen de Wilde Ganzen niet uit. Alle reden om het gesprek te zoeken met Ellen de Paauw, die de Wilde Ganzen-collectes voor de radio- en televisiekerkdiensten produceert.
De band met de kerkdienst vindt Ellen van groot belang. ‘Zo is het ook begonnen. Bij de eerste radiodiensten werd er niet gecollecteerd, maar de mensen ervoeren dat als een gemis. Toen groeide het idee om de radiodienst in te zetten voor een wekelijks diaconaal project, ergens in de wereld. Die band met de kerkdiensten willen we graag zo houden en de uitzending van de Wilde Ganzen komt ook niet voor niets pal na de kerkdienst’.
| Wilde Ganzen De naam Wilde Ganzen is ontleend aan de Deense theoloog-filosoof Søren Kierkegaard (1813-1855). Hij beschreef in één van zijn boeken hoe een wilde gans een koppel tamme ganzen opnieuw leerde vliegen. Die initiatiefrijke rol hadden de naamgevers in 1957 voor ogen bij de oprichting van de Wilde Ganzen. Ze hoopten met de hulpprojecten nieuwe kansen te scheppen voor mensen in schijnbaar hopeloze omstandigheden. |
Meer in beeld
Waren de projecten van de Wilde Ganzen in de zestiger en zeventiger jaren niet vooral iets van Hervormd en Gereformeerd en later Samen op Weg, was één van mijn vragen. En vergis ik me als ik de indruk heb dat de Wilde Ganzen de laatste jaren meer in beeld zijn gekomen bij de kleine kerken? Ellen de Paauw houdt het voor mogelijk: ‘Misschien hangt het er mee samen dat de kleinere gereformeerde kerken in de tweede helft van de vorige eeuw meer op zichzelf opereerden, met eigen hulporganisaties, waardoor een organisatie als de Wilde Ganzen wat buiten beeld bleef. Maar dat is anders geworden. Vanuit de kleinere gereformeerde en evangelische kerken weet men de Wilde Ganzen beter te vinden met projecten. En wij geven daar ook - meer dan vroeger - bekendheid aan door bijvoorbeeld advertenties in het ND.’
Toch is volgens De Paauw de insteek van de Wilde Ganzen vanaf het begin kerkelijk zo breed mogelijk geweest. ‘We proberen daarbij ook echt te rekenen met het eigene van de verschillende kerken. Zo zoeken we bij een radio- of tv-uitzending in overleg naar een project, waarmee de betreffende gemeente affiniteit heeft.’
Duurzaam
Wie de website van de Wilde Ganzen opzoekt (www.wildeganzen.nl) vindt tientallen projecten beschreven, vooral in Afrika en Azië. Schooltjes en medische klinieken worden gebouwd, maar er zijn ook projecten om de water- en voedselvoorziening te verbeteren. Wat opvalt is dat relatief veel projecten toegespitst zijn op kinderen met een beperking – doof of verstandelijk. Soms is een project gestart om te werken aan oorlogstrauma’s, zoals een post in Somalië waar psychiatrische hulp geboden wordt. Weer heel anders is de doorwerking van het kastenstelsel in India, waar de medische zorg voor de armen van de kant van de overheid minimaal is. Op zulke plaatsen kan een project van Wilde Ganzen veel goed doen. Een hele boeiende kant is de inzet van duurzame energie, met name via zonnepanelen. Soms leveren die de energie voor verlichting of verwarming, maar op andere plaatsen draait een ontziltingsinstallatie op de panelen. En er wordt op zonne-energie gekookt, wat helpt tegen de houtkap! Juist in afgelegen gebieden, waar aansluiting op een elektriciteitsnet utopie is, zijn deze vormen van duurzame energie een uitkomst!
Organisatie ter plekke
Al die projecten probeert men bij de Wilde Ganzen in goede banen te leiden en dat begint al direct met de aanvraag. Die komt altijd van buiten, want door Wilde Ganzen zelf wordt geen enkel project geïnitieerd. Ellen de Paauw: ‘Veel van de projecten worden aangedragen door mensen die in de derde wereld met grote nood zijn geconfronteerd. Die kloppen dan bij ons aan, maar voor ons is het heel belangrijk dat de werkelijke aanvraag gedaan wordt door de organisatie ter plekke, bijvoorbeeld een ziekenhuis of een school. Zij en niet wij moeten zeggen wat ze nodig hebben. En zij moeten nagaan of de eigen overheid het niet kan financieren. Ook is het belangrijk dat na de realisering van een project de lopende kosten gedekt kunnen worden en dat er onderhoud kan worden gedaan – of het nu gaat om een bestelbus of een zonnepaneel. Dat moet allemaal bij voorbaat duidelijk zijn. Want anders is zo’n investering nutteloos.’
Verantwoordelijk
Als het voorgestelde project door deze controlefase heen is, volgt het fiat. Dan is er (maximaal) een jaar voor het inzamelen van het geld (meestal wordt het streefbedrag gehaald), waarna de uitvoering vaak ook wel een jaar kost. En dat wordt dan weer gevolgd door een verslag en verder worden er door Wilde Ganzen steekproefsgewijs projecten bezocht. Een project heeft dus al gauw een looptijd van zo’n twee en een half jaar.
Ellen: ‘We voelen ons bij elke aanvraag echt voor 100% verantwoordelijk. Ook al is het zo dat degenen die met een aanvraag komen doorgaans zelf 2/3 van het bedrag bij elkaar brengen, waarna er vanuit de pot van Wilde Ganzen nog 1/3 wordt toegevoegd. Maar wij zijn degenen, die zorg dragen voor de goede afloop van zo’n project’.
Pijnlijke keuzes
De meeste projecten zitten in de derde wereld. Maar soms komt het ook iets dichterbij, zoals een alfabetiseringsproject op het platteland van Turkije of de bouw van een clubhuis voor jongeren in een vluchtelingenkamp in Libanon. Ellen de Paauw: ‘De schrijnende nood is natuurlijk niet alleen iets van Afrika of Azië. Ook in het oosten van Europa loop je daar tegenaan – denk aan de geringe mogelijkheden, die er voor gehandicapten zijn. Maar we moeten kiezen. Zoals er steeds weer gekozen moet worden.’ Ellen vertelt van haar bezoek aan een kindertehuis in Zimbabwe, waar een psychisch gestoorde jongen niet te handhaven was en uiteindelijk uit het tehuis is gezet. ‘Voor zo’n jongen zijn er gewoon geen mogelijkheden en was hij gebleven dan was hij een gevaar geweest voor de andere kinderen. En dan moet je zo’n keus maken, ook al is dat onmenselijk moeilijk’.
Kostbaar
Ellen de Paauw benadrukt dat hulpverlening niet kan zonder menselijke aandacht en verbondenheid in geloof. ‘Dat hoorde ik ook in Afrika terug van de mensen. Natuurlijk vinden ze het bijzonder dat er in Nederland geld voor ze wordt ingezameld, zodat er van alles kan worden gebouwd. Maar dat er in Nederlandse kerken voor hen gebeden wordt en dat er vanuit zo’n ver Westers land wordt meegeleefd, dat doet de mensen ontzettend goed. Het ontroert me elke keer als ik dat van de mensen hoor. Dat we ons verwant voelen als broeders en zusters in Christus, waar we ook wonen op de wereld, dat is kostbaar’.
Drs. Freddy Gerkema is predikant van de NGK Amersfoort-Noord en redacteur van Opbouw.
| Masakhane-3 Een ander project dat tot stand kwam met steun van de Wilde Ganzen is de bouw van het Child Care Centre in Ndindindi. De gemeente van Ndindindi - ook ontstaan uit het zendingswerk in Natal - kwam eind 2008 met de vraag bij de NGZN om de vervallen kerk te vervangen door een multifunctioneel centrum dat tevens gebruikt kon worden door een lokale hulporganisatie voor armenzorg en kinderdagopvang (Zamimpilo). Medio 2009 startten de voorbereidingen voor dat project, onder de naam Masakhane-3. Begin 2010 vroeg Zendtijd voor Kerken de NGZN of er in dat voorjaar op het zendingsveld een kerkdienst opgenomen zou kunnen worden ter uitzending tijdens de WK voetbal. Gesuggereerd werd om die uitzending te combineren met een ‘vlucht’ van de Wilde Ganzen ten behoeve van een maatschappelijk doel. En dus werd het verzoek gedaan aan Wilde Ganzen om het project Child Care Centre te steunen. Omdat de kinderopvang ten goede komt aan de totale plaatselijke bevolking ging Wilde Ganzen akkoord. Op 27 juni vond de uitzending van de kerkdienst plaats en werd door Wilde Ganzen een oproep gedaan aan televisiekijkend Nederland om mee te helpen met de bouw van het Child Care Centre. Op dat moment was de eerste groep vrijwilligers al aan de slag gegaan: zij metselden de muren en plaatsten de kozijnen, dakspanten en dakplaten. Twee jongerengroepen, die in de weken daarna kwamen, voltooiden het werk op enkele kleinigheden na. In het bijzijn van de laatste groep werd op zondag 8 augustus in een ontroerende dankdienst de kerkzaal op zeer feestelijke wijze in gebruik genomen. Een hartverwarmende ontmoeting van jong en oud, zwart en blank. Na de laatste afwerking door een lokale aannemer kon de hulporganisatie Zamimpilo in september het Child Care Centre in gebruik nemen (zie ook Opbouwonline.nl, www-artikel 009834). |
| Elandskop Elandskop in Kwazulu Natal is één van de plaatsen waar door het Kamper zendingswerk een christelijke gemeente is ontstaan. Ds. P. Sithole, predikant van die gemeente, gaf in 2006 aan dat hij graag iets wilde doen voor de bevolking, die zwaar lijdt onder werkloosheid (40%) en Hiv-aids (45% besmet). In 2007 is door jongeren uit Zwolle en omstreken een Aids Behandel Centrum (ABC) gebouwd op het terrein van de kerkelijke gemeente. In de jaren daarna is vanuit dit centrum door de gemeente van ds. Sithole gewerkt aan begeleiding van Hiv-aids patiënten met medicijnen en goede voeding. Verder worden terminale patiënten bezocht en is er overleg met familie over de opvang van de achterblijvende kinderen. Families, die kinderen opnemen kunnen ondersteuning ontvangen in de vorm van kleding en voeding, waaronder wekelijks een warme maaltijd voor de kinderen. Een volgende stap is, dat Nederlandse jongeren in de zomer van 2012 samen met de locale bevolking een Multifunctioneel Dorpscentrum gaan bouwen (ook op het terrein van de kerk), voor onderwijs aan kinderen en cursussen voor volwassenen (alfabetisering, naaien, computer, telen van groentes). Wilde Ganzen steunt dit project, dat is gekoppeld aan de TV-kerkdienst van 6 maart a.s. uit NGK Zeewolde. Zie www.wildeganzen.nl, onder projecten en dan Zuid-Afrika, Elanskop. Giften zijn over te maken op giro 40000, onder vermelding van Websiteproject 2011.094. |