Psalmen in de nacht
1987-05-02
Onlangs heb ik een Dienst van Woord en Gebed geleid bij de crematie van een goede vriend, die buiten de kerk was geraakt maar het geloof had behouden.- Jaargang 31
- nummer 17
De dienst werd onder andere bijgewoond door een groot aantal leden van de voormalige Geuzenbeweging uit Rotterdam en omgeving. Allemaal oudere mannen dus. We zongen in de dienst van de oude berijming ,van Psalm 43: "Dan ga ik op tot Gods altaren, tot God, mijn God; de bron van vreugd". De psalm die hun vrienden die ter dood veroordeeld waren, gezongen hebben op hun gang naar het executiepeloton. Door de emoties ging het moeizaam, maar iedereen zong mee, christen en niet-christen.
Het heeft voor mij altijd iets hoopvols als een van het geloof vervreemde iets meezingt dat hij van vroeger kent: van moeder, die het zong achter het fornuis. Er is tenslotte een "oud vertrouwen", dat gevoed kan worden. Ik maak nu wel een erg. vrijmoedig gebruik van de oude psalm 42, maar zo gebruiken sommigen mijn preken ook wel eens en dat is af en toe best aardig, ik denk dan: hé, zat dat er,ook in? Er is tijdens de oorlogsjaren heel wat gezongen in nood. In kampen en gevangenissen, op transporten. Ook door mannen en vrouwen die het geloof kwijt' waren. Soms konden een paar christenen een hele wagon aan het zingen houden, een nacht lang. In zulke uren bleken wij, samen met buitenkerkelijken over een enorme schat aan psalmen en gezangen te beschikken, die iedereen mee kon zingen.
In deze dagen van herdenkingen komt het bij mij op dat dat nu wel goed voorbij is. De grote massa heeft geen christelijk verleden meer waaruit zij nog, psalmen en gezangen heeft onthouden. Maar ik vrees dat ook christenen niet meer over zo'n gezamenlijke schat beschikken. Het Liedboek telt bijna 500 gezangen en als ik het goed heb zijn er drie psalmberijmingen in gebruik. En nog is het einde niet. Hier en daar wordt al weer aan afzonderlijke bundeltjes gewerkt. Ik kan het mij allemaal wel voorstellen, maar als in dit deel van de wereld nu eens letterlijk en figuurlijk de lichten uitvallen en christenen over de kerkmuren bij elkaar een beetje steun en warmte zoeken, wie kan er dan nog een psalm of een gezang opgeven dat we allemaal mee kunnen zingen, net als toen? Er zijn dan geen psalmen meer voor in de nacht en dat kan een heel gemis worden.