Woord, water en wijn
1987-05-15
DR. C. TRIMP: "Woord, water en wijn" - gedachten over prediking, doop en avondmaal. Serie: Bijtijds geloven. Uitgave van J. H. kok, Kampen. 116 pag., prijs: f 19,50.- Jaargang 31
- nummer 19
Het wordt tijd, dat we aan dit boek van Dr Trimp aandacht geven. Waar het over de prediking, de doop en het avondmaal gaat, staan beheersende noties van de eredienst centraal. Door Woord en sacramenten wil de HERE het geloof werken, resp. versterken.
Prof. Trimp typeert terecht de prediking als kenmerk van de kerk en signaleert - evenzeer terecht - dat de preek in diskrediet is. Hij stelt met nadruk, dat de prediking als publieke verkondiging van het heil van God niet een product is van een bepaalde cultuur. Via de Reformatie van del Sde eeuw is ons opnieuw geleerd, dat God aan zijn volk geen kijkreligie of doe-religie, maar een hoorreligie heeft geboden. We moeten de preek niet isoleren uit het geheel van de liturgie. Dat betekent voor het besef van Trimp ook, 'dat wij geen 'kindernevendiensten' moeten organiseren. De Heer der gemeente wil zijn volk ontmoeten en ziet dus ook de kinderen graag voor Zich. De kerk is geen bejaardenvereniging of volwassenenclub. Ik ben dit met Trimp eens. Wij moeten ons verzetten tegen het objectivisme van de Roomse kerk en het subjectivisme van de dopersen. De gemeente mag kritiseren en, zo nodig, zelfs de ambtsdienst stuiten.
Omdat zij als gemeente van Christus recht heeftop het Woord van Christus.
De prediking heeft zijn eigen preekplaats te respecteren. Dus is bv.: de preekstoel niet de plaats voor commentaar op het nieuws van de dag en evenmin de plek om zonder kans op tegenspraak zijn eigen mening te ventileren. Dan maakt de dienaar van het Woord op die manier van zijn ambt een karikatuur. Over de doop worden goede en verhelderende opmerkingen gemaakt.
De doop is de toegangspoort van de kerk. Vandaag wil men de doop niet zien als een demonstratie van antithese (onderscheiding van de ongelovigen), maar als uiting van solidariteit met de mensen. Daarmee staat echter het sacrament van de doop als pure Verbondsaangelegenheid op de tocht! Trimp loopt vervolgens -de verschillende N.T. gegevens betreffende de doop na en reikt zodoende veel informatiemateriaal aan. God Zèlf hanteert , de doop als zijn instrument. De doop is geen expressie van menselijke gevoelens.
Prof. Trimp typeert in dit kader treffend de H: Geest als het grote geschenk van de eindtijd. Wij moeten rondom de sacramenten juist goed in de gaten houden, dat God zijn kerk niet samenstelt als een collectiviteit van vrome individuen, die elk voor zich de goede geloofsbeslissing hebben genomen.
Niet de menselijke beslissing, maar de goddelijke beschikking regeert over de 'samenstelling' van, zijn kerk. Ook aan het avondmaal wordt de nodige aandacht.
besteed. Het avondmaal mogen en moeten wij zien als geschenk van God en daad van ons. De auteur gaat in dit verband dieper in op de instellingswoorden van de Christus en benadrukt de betekenis van de sacramentele taal. Wij ontvangen brood en beker uit die nacht en uit die handen. Heel de liefde van Christus is daarin geconcentreerd en het is deze Iiefde, die op deze wijze ons wordt aangereikt. Wij vieren zo het heil, dat is: de 'heelmaking' van het leven tot eer van God en tot versterking van ons geloof, onze hoop en onze liefde. Temidden van onze problemen neemt God opnieuw het eerste woord. Tot slot wordt op de relatie tussen avondmaal, doop en prediking gewezen in een apart hoofdstuk. Alle leer omtrent prediking en sacramenten zal uiteindelijk de zaak van de liefde van God voor mensen prijzen. "Leer, die niet tot lof kan worden, is valse leer". Trimp heeft in zijn boekwerk heel wat te berde gebracht, dat ons enorm verrijkt in onze visie op Woord en sacramenten. Nog enkele opmerkingen: We hebben alle begrip voor het pleidooi, dat de Kamper hoogleraar houdt voor het monologisch karakter van de preek, maar zouden toch ook graag willen spreken van een dialogisch element. Er is toch ook van een horizontaal heen en weer gaan in 'de prediking sprake. De schrijver pleit voorts voor een eerherstel van het woord: 'bediening'. Maar wat hij aanvoert ter nadere illustratie in dat opzicht achten wij niet overtuigend. Hetzelfde zou kunnen gelden van de keus voor de term: verkondiging. Dr Trimp wil de toepassing inbouwen in het uitlegkundig gedeelte van de preek. Maar hier dreigt het gevaar, dat de toepassing in de exegese wordt opgesloten en dus niet meer uit de verf komt. We willen het bij deze kritische kanttekeningen laten.
We hebben het boek van de Kamper homileticus van de Broederweg met genoegen gelezen en bevelen het graag ter bestudering aan!