Ik durf er te zijn
1988-07-01
In dit en de komende nummers plaatsen wede diverse referaten die op de laatstgehouden ontmoetingsdag te Barneveld zijn gehouden.- Jaargang 32
- nummer 26
Achtereenvolaens:
Victor van Heusden, Ik durf er te zijn.
W. Steenbergen, Ik mag er zijn.
H. Stolk, Ik zal er zijn.
Marc de Klijn, Christen, kerk en kunst.
Een wat vreemde titel misschien. De één zal zeggen: "Nou, nou,jij durft", terwijl de ander zich de vraag zal stellen: "Waarom zou je niet durven? Waar ben je eigenlijk bang voor?".
Goede vraag: waar is men bang voor?
- om als christen te leven ?
- Om niet populair te zijn ?
- Of ben je bang je handen vuil te maken ...?
- Of om je hart en je geloof te besmeuren of misschien wel te verliezen ...?
"Ik durf er te zijn" zegje waarschijnlijk als je iets hebt overwonnen.
After all... durf je dan toch (weer) ...
Graag wil ik deze toespraak op een paar punten toespitsen:
1. angst voor besmetting met de tijdgeest;
2. leven in onze 'eigen' kultuur;
3. waar haal ik het lef vandaan;
4. ik durf er te zijn.
Angst voor besmetting met de tijdgeest
Een gevoel van onraad/bedreiging.
De bijbel zet het tegenover liefde, die de angst uitdrijft (1 Johannes). Er is een gezonde angst/waakzaamheid, Bijvoorbeeld om over te steken - het gevaar dat je wordt overreden -; iets verkeerds te eten.
Er is ook een ongezonde angst.
We praten dan over fobieën, waanideeën, of zachtjes gezegd: iemand is overgevoelig en angstig voor iets waar je eigenlijk niet zo'n angst voor zou hoeven hebben.
De tijdgeest
De geest die de tijd drijft/beheerst. Hij is het gemiddelde van ons nationale leef- en denkklimaat. Oftewel: veel Veronica, Tros, AVRO en een scheutje NCRV en KRO afgemaakt met een druppeltje EO-essence.
Die tijdgeest zijn we dus voor een (groot?) deel zelf. Ofje dat nu leuk vindt of niet. Maar dat zit door alles heen. De manier waarop je je haar laat knippen tot en met de keus voor je opleiding. Het is allemaal beïnvloed door vraag en aanbod van onze samenleving.
Nee, het grootste deel van die tijdgeest zit in onszelf en dat is op zich prima.
Het is prima om een deel te zijn van deze kultuur, deze samenleving. Prima ook om je daar niet van te distantiëren.
Prima om er in op te gaan. Onze tijd .. heeft grandioze mogelijkheden in de sfeer van werkgelegenheid, kommunikatiemiddelen, uitgaansmogelijkheden etc. Op zich legitiem, tenzij het niet legitiem is.
Tenzij angst voor onze tijd een gegronde angst is.
Tenzij we slaaf worden van onze moderne produkten.
Tenzij machines niet meer kunnen stoppen en wij maar moeten blijven werken.
Tenzij door exact te moeten kiezen kreativiteit geen ruimte meer krijgt.
Ofwel: Tenzij we het schepsel boven de Schepper gaan vereren.
Dan komt carriëre boven relaties thuis te staan.
Werken boven van het leven kunnen genieten.
Voorbeeld: Ik ken een verkoper die 80 uur per week werkte, hij had een groot salaris. Maar zijn huwelijk werd steeds matiger. Hij koos voor een andere baan, werkt nu 40 uur per week, heeft een klein salaris.
Maar begint opnieuw te leven. Ze durven nu een tweede kind aan.
Met tijdgeest dienen we niet angstvallig om ons heen te kijken of er iemand op ons loert. Nee, hij zit midden in ons en om ons heen en we dienen hem de baas te blijven.
"Kies dan het leven, opdat je leeft", zegt God tegen Mozes en Zijn volk (Deut. 30 : 19).
Leven boven slaafsheid. God boven eigen gemaakte heerlijkheden.
Leven in onze kultuur
Ik heb al gezegd dat ik dat mooi vind.
Als je alleen dingen ziet die niet mooi zijn benje een somber mens. Natuurlijk moeten we zorg dragen voor zorgen.
Meelijden met lijdenden. Maar er is ook veel goeds, moois. Mooie mensen, boeken, opleidingen, techniek, relaties, kunst, etc. Dingen die typisch bij onze tijd horen.
We moeten/mogen daar positief instaan.
We kunnen daarvan genieten.
Dat betekent dat we ondanks pijn, ontreddering, ongerechigheid toch mensen moeten zijn die vanuit de hoop leven, liever dan vanuit de wanhoop. Niet alleen omdat dat prettiger is. Nee, het is een opdracht.
Mozes zei: "Kies dan het leven".
Jezus zei: "Wees zout, niet smakeloos.
Wees licht, Mijn licht; doe niet zo duister"
Laat je niet naar de kant duwen vanuit een pessimistische levenshouding, leer je kracht te putten uitje eenvoudige geloof.
Kies voor de betrokkenheid met deze wereld. Kies voor mensen. Niet om ze te veroordelen. Niet om aan te wijzen wat ze allemaal verkeerd doen.
Niet om te moraliseren. Maar om van ze te houden. Houd jij van mensen? Of plaats je ze in hokjes? Het zou ons verboden moeten worden, iemand te (ver joordelen voordat we ze gezoend hebben.
Waar haal ik het lef vandaan?
Ach ... lef. Wat lef?
Lef isjezelf moed inschreeuwen. Ik kan natuurlijk een passende tekst noemen.
Misschien greep je al naar je bijbel. Dat doe ik deze keer niet. Want natuurlijk vind je een bemoedigende tekst. Neem dat maar mee als huiswerk. Wees er van overtuigd dat God aan de kant staat van hen die kracht bij Hem putten.
Maar er is nog iets anders. Iets dat we in onze kringen misschien te weinig tegen elkaar zeggen, namelijk: Moed is niet alleen een voorwaarde om een positieve levensinstelling te hebben, het is ook een vrucht. Een vrucht van een keuze, namelijk de keuze om te leven in toewijding aan God en deze wereld.
Toewijding aan Christus
Hij is de eerste en laatste. De Alpha en Omega. Hij is de Schepper. Wij, als schepselen, waren Zijn 'idee'. Zoals jij bent is er maar één. Uniek. Niet een toevalligheid, maar gewild. Hij heeft ons als zijn kinderen aangenomen.
Een donker, Chileens kind, werd eens geplaagd. "Jij hoort hier niet", was het verwijt. "Je bent hier niet geboren, je bent geen echt kind van je vader en moeder."
Het pientere kind dacht na en zei: "Daar heb je wel gelijk in. Maar bedenk wel, dat jouw ouders je gewoon 'kregen', maar dat mijn ouders voor mij hebben gekozen.
Toewijding aan de wereld
Toewijden is een keus. Niet een gevoel datje kan overvallen. Een keus om niets te min of minderwaardig te achten. Een keus om je van iemand of van niets dan het kwade te distantiëren. Een keus om nabij die ander te zijn. Een keus om je niet terug te trekken als iets moeilijk is.
Een keus om er te zijn als mensen lijden, ook al staje met een mond vol tanden.
Een keus om met hen feest te vieren ook al moet je het dansen nog leren.
De keus om iemand te groeten of voorbij te lopen.
De keus om het voor iemand op te nemen of om hem toch maar z'n eigen zaakjes te laten opknappen.
Toewijding aan Christus kan niet zonder toewijding aan deze wereld. Door de toewijding aan Hem wordt onze toewijding aan onze wereld versterkt.
Ik durf er te zijn
Twaalf verspieders gingen naar Kanaän tien waren slecht twee waren goed.
Je kent het liedje wel. Tien dachten: "die reuzen daar zijn zo groot, dat redden we nooit".
Maar die twee dachten: "die mensen daar zijn zo groot, als je daar op schiet, schiet je altijd raak".
De twee lieten zich niet door angst drijven maar door geloof. Het was immers beloofd, dat Kanaän.
Daar waren ze toch voor onderweg geweest?
Daar had het-urn toch om gedraaid': Uiteindelijk?
Ze waren gelovige, afhankelijke joden met visie voor de toekomst en daarom wisten ze de (toch niet bepaald gemakkelijke) omstandigheden te relativeren.
"Er te durven zijn", heeft dus niet te maken met simpele overmoed, maar met: achter onze Schepper staan die steeds opnieuw voor deze wereld in het algemeen en ieder individu persoonlijk gekozen heeft.