Boekbespreking
1987-08-14
Ds P. J, C. Stolp - Als de dood vroeg komt - Jaargang 31
- nummer 30
Uitgave Kok, Kampen - 103 blz., f15,90
Het lijkt een hachelijke zaak een bespreking van dit boek, dat handelt over omgaan met ernstig zieke kinderen, ter hand te nemen als je geen pastor of psycholoog bent. Je kunt je dan niet zonder bezwaar op hun specifieke vakterrein bewegen. Als, je dan bovendien een ziekenhuis nauwelijks kent, weegt dat bezwaar dubbel.
De schrijver neemt al deze bezwaren weg door op een vlotte, boeiende manier zijn taak te illustreren aan de hand van vele ervaringen, Hij is namelijk als ziekenhuispredikant verbonden aan het Academisch Ziekenhuis Groningen.
En hij kan vertellen!
Je wordt door dit boek geboeid, althans zo ging het mij. De dood is verschrikkelijk, maar hij spreekt daarover en over de belevingswereld van het doodzieke kind op een bijna ontspannen manier.
Het is de moeite waard om daar kennis van te nemen en zo in contact met de jonge patiëntjes te komen.
Naar hen luisteren telkens weer luisteren, zegt ds Stolp. Maar dan ook proberen te ontdekken wat het kind bedoelt.
Het spreekt je namelijk aan in zijn taal, die voor jou wel eens vreemd kan zijn. Want het kind gebruikt veelal een beeldtaal: een verhaal, een tekening.
En je moet trachten dóór te krijgen wat het er mee bedoelt.
Zo bijv. de jongen, die kanker had en er ernstig aan toe was. Telkens zei hij tegen zijn moeder dat ze vermageren moest. De moeder begreep het en ze deed haar best. De buik van het kind zette nl. op, werd steeds, harder en zwaarder en hij wilde of kon niet rechtstreeks zeggen dat hij niet meer beter zou worden, tenzij zijn buik weer 'gewoon' werd.
Of dat meisje dat droomde, telkens weer, van een vlinder die door het open raam wegvloog: beeld van haar komende sterven. Zo geeft hij vele voorbeelden.
Nu ziet hij de taak van ziekenhuispredikant - zijn pastoraat - vooral daarin dat "de pastor ook het beeldende spel met kinderen (speelt): als het spel van een levende taal, waar in de trancendente werkelijkheid, die wij God noemen, in het hier en nu gestalte krijgt" (49).
Als je dit tot je laat doordringen, vraag je je wel af of dit nu het werk van een herder is. Pastoraat is toch juist ook in doodssituaties het Woord van de Levende God brengen? Voor kinderen op eenvoudige manier, wel met een verhaal (soms), maar ook en juist met werkelijkheden.
En die zullen voor kinderen uit christelijke gezinnen eerder verstaanbaar zijn dan voor hen, die de HERE niet (niet meer) kennen. De schrijver verwerpt in feite dat verschil, hij brengt dat terug tot "verschil...in de naamgeving (van de beelden nl.), niet in de grondervaring" (24).
Het boek is helemaal doortrokken van die moderne geest.
En toch -laten we het lezen. Ziekte en dood zullen we vroeg of laat ontmoeten; daar kunnen ook onze kinderen bij betrokken zijn. We weten dan wat ze in een ziekenhuis zouden kunnen ervaren.
Het is goed om daarmee bezig te zijn, ook als het je nog niet direct raakt. En dan is er veel in dit boek, dat oriënterend is. Veel ook, waardoor de Waarheid van de Schriften ons duidelijker en rijk voorkomt, vergeleken bij de armoe van 'theologische' aspecten. En het boek leent zich zo goed voor onderlinge gesprekken.