Boekbespreking
1987-09-18
Drs K. Exalto Een pastorale gemeente - Jaargang 31
- nummer 35
Uitgave van de Willem de Zwijgerstichting , (40 blz., prijs f 7,50).
Reeds eerder vestigde ik de aandacht op het werk van deze Stichting (postbus 642, 7300 AP Apeldoorn). Haar arbeid "heeft ten doel verdieping en versterking der reformatorische beginselen in ons volksleven, alsmede de verlevendiging van het historisch besef en verdediging van het protestants-nationaal , karakter van ons volk, gelijk dit onder invloed van de Hervorming en onder leiding van Oranje zijn stempel ontving". Zonder veel ophef verricht zij dit werk al sedert vele jaren, o.a. door het uitgeven van brochures, 2 à 3 per jaar.
Zo verscheen vorig jaar hoger genoemd geschrift, dat handelt over Bucer (1491-1551 ), zijn werk en de plaats die deze 'reformator' heeft ingenomen als voorganger van de gemeente te Straatsburg.
Een broeder, die wat in de schaduw staat van de ons bekende reformatoren Luther, Zwingli, Calvijn.
Méér dan de andere hervormers heeft Bucer, volgens de schrijver, aandacht gegeven aan het praktische werk in en voornamelijk door de gemeente. Hij schreef een boek over "De ware zielszorg" (1538). Door aan deze titel toe te voegen “en de ware herdersdienst, zoals die in de kerk van Christus verordend is en dus ook verricht moet worden" gaf hij aan hoe onze Opperherder, de Here Christus, zijn gemeente verzorgen wil, wie dat behoort te doen, op welke manier." (15) Nu verkeerden de gemeenten in de 16e eeuw, vlak ná de grote uitleiding uit de Rooms-katholieke kerk, in een heel andere situatie dan thans. Maar toch - al lezende - merk je op hoe vele problemen in de loop van de tijd blijven bestaan. Want nadat Bucer heeft geschreven over de gemeente, haar aard en taak, geeft hij bijzonder aandacht aan de zorg voor elkaar: voor de verloren schapen, de dwalende, de gewonde en gekwetste schapen, de zwakke, maar ook de gezonde en sterke schapen. Hij beschrijft de tuchtoefening, die nodig is en die zich behoort te richten op het behoud en de bekering van de schapen, alle zaken die voor ons ook actueel zijn, die ook niet enkel tot de taak van de ambtsdragers behoren. De geméénte moet evenzeer daarin haar deel hebben.
"Het pastoraat, het apostolaat, de tucht, het is alles door Bucer in handen van de gemeente gelegd. Steeds zegt hij: Dit is de opdracht van 'alle gelovigen' of: van 'ieder lid van Christus'. Het ging Bucer niet slechts om pastoraat in de gemeente, maar ook om pastoraat door de gemeente." (21) Drs Exalto is van mening dat dit eigene "niet in die mate binnen het calvinisme is blijven voortleven. Dit eigene heeft bestaan in een krachtige activering van heel de gemeente."
Je kunt hier wel even de vinger bij leggen en vragen hoe hij dan wel oordeelt over wat in en na Afscheiding en Doleantie in de vorige eeuw is gebeurd.
Hoe onder Gods zegen gemeenten tot ontplooiing kwamen en óók de onderlinge band en daarmede de tucht geoefend werden en worden.
Het is een interessant geschrift, ook waar het de invloed van Bucer op Calvijn aangeeft. Donateurs van de Stichting (bijdrage min. f 10,- per jaar) ontvangen de brochures gratis.