‘Wij dachten dat we de enigen waren die tegen dergelijke problemen aanliepen’
2011-03-18
‘Binnen de samenleving van Nederland gaat er veel mis op het gebied van huwelijk en seksualiteit.’ Met deze zin opent de kerkenraad van de Samenwerkingsgemeente Alexanderpolder (SGA) in Rotterdam een document over huwelijkspastoraat dat vorig jaar in de gemeente is verspreid. In het stuk wordt een samenhangend beleid ontvouwd waarmee concreet inhoud wordt gegeven aan pastoraat op het gebied van seksuele opvoeding, relatievorming en huwelijk.- Jaargang 55
- nummer 6
De SGA wil met deze aanpak bijdragen aan de herwaardering van het huwelijk en deelt graag haar kennis en ervaring op dit gebied met andere gemeenten.
In het huwelijkspastoraat binnen de SGA (CGK/NGK) wordt specifiek ingezoomd op een aantal levensfasen: kinderjaren, puberjaren, de leeftijd waarop relaties ontstaan en de fase van getrouwd zijn. Elke fase heeft een eigen benadering en die komt terug in een drietal publicaties binnen de SGA. Voor pubers is er het boekje 'Het grote verschil – wat meiden van jongens moeten weten en omgekeerd'. In de tijd waarin wordt toegeleefd naar een huwelijk kunnen de boekjes 'Het huwelijk – Gods Idee en Gods Mysterie' en 'Huwelijksvoorbereiding' gebruikt worden.
Carrièreplannen
In de totstandkoming van het huwelijkspastoraat in de SGA hebben Jan-Willem en Marjon Bosman een grote rol gespeeld.
Beide zijn werkzaam als internetevangelist: hij bij Agapè (Jesus.net) en zij bij Youth for Christ (WaaromJezusVoorJou.nl). De noodzaak van gedegen huwelijkspastoraat werd hen al snel na hun eigen bruiloft duidelijk. Volgens Jan-Willem Bosman had hun huwelijk geen ideale start.
‘We volgden het patroon dat voor veel getrouwde stellen herkenbaar zal zijn: verliefd, verkering en vervolgens getrouwd, zonder vooraf al teveel nagedacht te hebben over de vraag wat het huwelijk precies inhoudt. En dan sta je er ineens middenin en word je geconfronteerd met allerlei vragen. Hoe combineren we twee verschillende levenspatronen en carrièreplannen en hoe gaan we om met seksualiteit?’ Met de komst van hun eerste kind werden deze vragen alleen maar prangender en werd het gevoel sterker dat er iets wrong in hun huwelijk. ‘Wij dachten dat we de enigen waren die tegen dergelijke problemen aanliepen’, vult Marjon Bosman aan. ‘Tot we ontdekten dat ook andere stellen met deze vragen worstelden.
Uiteindelijk bleek het eerder regel dan uitzondering te zijn dat getrouwde stellen tegen deze problematiek aanlopen.’ In die tijd werkte Jan-Willem bij de Evangelische Omroep en raakte betrokken bij de organisatie van de conferentie ‘Ready to Marry’. Op deze conferentie worden thema’s gepresenteerd die trouwlustige stellen kunnen helpen bij de voorbereiding op het huwelijk. ‘Het is heel belangrijk om te beseffen dat huwelijkspartners qua persoonlijkheid enorm van elkaar kunnen verschillen’, benadrukt Jan-Willem ‘Het inzicht dat onze karakters zo verschillend waren, werkte enorm bevrijdend.
Het is heel goed om als aanstaande huwelijkspartners eens een persoonlijkheidstest te doen.’ Ook seksualiteit is te lang een onderbelicht onderwerp geweest, vindt het echtpaar Bosman.
Jan-Willem vindt het ‘nuttig ieder aanstaand echtpaar een goede voorbereiding daarop te geven. De behandeling van dat thema bestond veelal uit niet meer dan dat de dominee vroeg: “Hebben jullie over kinderen nagedacht?” Wij hebben toen in de SGA voorgesteld om huwelijksvoorbereiding te introduceren.’ In de SGA zijn nu vijf echtparen die deze voorbereiding geven. Daarbij wordt gebruik gemaakt van het boekje Huwelijksvoorbereiding dat geschreven is door Jan-Willem en Marjon Bosman en voortkomt uit hun betrokkenheid bij de Ready to Marry-conferenties.
Herkenbaar
Arjen en Annemieke de Jong zijn in juni 2010 getrouwd en volgden huwelijksvoorbereiding bij Jan-Willem en Marjon.
Zij zijn daar erg positief over en raden andere aanstaande echtparen aan om ook een dergelijke voorbereiding te volgen. Tijdens drie sessies is gepraat voornamelijk aan de hand van het boekje Huwelijksvoorbereiding.
Volgens Arjen heeft die voorbereiding op het huwelijk erbij geholpen dat hij en Annemieke naar elkaar toe zijn gegroeid. ‘Het is goed dat je hoort over hele praktische zaken waar je tegen aan kunt lopen en dat wordt verteld hoe God een huwelijk ziet. Vooral aan het onderwerp communicatie hebben we veel gehad.’ Arjen de Jong vindt dat de fijne kanten van het huwelijk niet onderbelicht moeten raken door nadruk op eventuele moeilijkheden. ‘We wisten van te voren: een huwelijk is geven en nemen. Daar hebben we het met elkaar over gehad.
Er wordt gewaarschuwd voor valkuilen, maar ook de mooie kanten van het huwelijk komen aan de orde. Een huwelijk kan moeilijk en ingewikkeld zijn, maar het positieve ervan moet op de voorgrond staan.’ Door met een ervaren stel te praten in een sfeer van vertrouwen kan een aanstaand echtpaar een completer beeld krijgen van het huwelijk. ‘Het was interessant om te merken hoeveel overeenkomsten er zijn tussen relaties. Jan-Willem en Marjon gaven veel voorbeelden uit hun eigen huwelijk. Annemieke en ik konden dan bepalen in hoeverre dat herkenbaar was in onze relatie. Wat we erg leuk vonden, was elkaar een brief schrijven over de verwachtingen die we hadden van het huwelijk. We kwamen erachter dat we over veel punten hetzelfde dachten, maar er waren ook verschillen.
Het is goed om daar dan over door te praten.’
Verkeringsavond
In het gesprek met pubers over relatievorming is seksualiteit een beladen thema.
Waarom rust er op dit onderwerp nog steeds een taboe?
Volgens Jan-Willem Bosman is er sprake van valse schaamte. ‘Het is lastig voor ouders om erover te praten met kinderen. Een gesprek over seksualiteit vernauwt zich vaak tot een discussie over samenwonen.
En als het gaat over samenwonen, dan worden vaak stellingen betrokken: je bent voor of tegen. Maar bij seksualiteit gaat het niet om regeltjes, maar om principes.
Het gaat om het ontdekken van het mooie. Als je dat als uitgangspunt neemt, dan kun je met een onderwerp als samenwonen ook genuanceerd omgaan. Het gaat steeds om maatwerk, afgestemd op een specifieke situatie.’ In het huwelijkspastoraat in de SGA wordt voor jongeren van een jaar of twaalf het boekje Het grote verschil – wat meiden van jongens moeten weten en omgekeerd gebruikt. Het is gebaseerd op Het grote verschil van Dick Baarsen, dat door Jan-Willem en Marjon Bosman en het predikantsechtpaar van de SGA, Erjan en Jacolien van der Linde, inhoudelijk is geactualiseerd. Voor stellen die een serieuze verkering zijn aangegaan, wordt in de SGA een verkeringsavond gehouden. Marjon Bosman: ‘Het is een ongedwongen avond met lekker eten. Er wordt een mooie uitnodiging voor deze avond uitgestuurd en de stellen hebben zich mooi opgedirkt. Dat werkt erg goed. Hoewel het niet de bedoeling is op deze avond formeel het onderwerp huwelijk aan de orde te stellen, zie je dat de aanwezige stellen toch de gelegenheid te baat nemen om vragen te stellen. Deze positieve aandacht voor jongeren die verkering hebben, is een heel andere benadering dan op ze af te stappen wanneer er iets mis gaat. Iedereen ongeacht leeftijd met een serieuze verkering wordt uitgenodigd voor een verkeringsavond. Het is een natuurlijke opstap naar huwelijksvoorbereiding. Ook werkt het drempelverlagend voor een eventuele hulpvraag binnen de gemeente wanneer het stel tegen problemen aanloopt.’
Kort rokje
Het onderwerp ‘relaties en seksualiteit’ komt ook op jeugdclub Online aan de orde.
Deze club voor twaalf- tot vijftienjarigen in de SGA heeft een Boys Only / Girls Only avond georganiseerd die bij de jongeren zo goed is gevallen, dat er voor dit jaar weer één op het programma staat. Niels van Ginkel, die samen met zijn vrouw Katinka leiding geeft aan Online, vertelt hoe de avond verliep. ‘Voor deze avond hadden we een getrouwd stel uit de NGK Houten uitgenodigd. Zij zijn allebei jongerenwerker en hebben het onderwerp seksualiteit en relaties vanuit hun ervaring met jongeren die avond op een prima manier neergezet. Na de inleiding mochten de jongeren anoniem vragen opschrijven, die ze graag in de groep besproken wilden hebben. Dit ging over allerlei onderwerpen, zoals zelfbevrediging en seks voor het huwelijk. Voor de discussie gingen de meiden en de jongens naar aparte ruimten. In de groepen zijn de gestelde vragen als leidraad genomen voor het gesprek. Belangrijk hierin is dat helder wordt gecommuniceerd dat niemand wordt uitgelachen en dat de afspraak wordt gemaakt dat wat er besproken wordt, binnenskamers blijft! In de discussie ging het ook over zaken als de kleding van meiden waarmee ze zichzelf soms als ‘koopwaar’ neerzetten. Voor jongens is het dan moeilijk om daarbij geen bijgedachten te krijgen. Een erg kort en strak rokje is leuk, maar …. De avond werd gezamenlijk afgesloten, waarbij dit soort zaken
ook over en weer in alle openheid zijn verteld.’
Huwelijksweekend
Belangrijk fundament voor de samenhangende manier van huwelijksvoorbereiding en -pastoraat in de SGA is Bijbels onderwijs over het huwelijk.
Predikant Erjan van der Linde heeft een prekenserie aan het huwelijk gewijd.
Daarnaast is het boekje ‘Het huwelijk – Gods Idee en Gods Mysterie’, geschreven door Jan-Willem en Marjon Bosman en Erjan en Jacolien van der Linde, beschikbaar.
Alle gemeenteleden van veertien jaar en ouder in de SGA hebben een exemplaar gekregen.
Volgens Jan-Willem Bosman is het boekje goed ontvangen. ‘Het heeft meegeholpen dat we het onderwerp huwelijk breder konden trekken in de gemeente. Onderdeel daarvan was dat we in kaart hebben gebracht wat er voor elke leeftijdscategorie op dit gebied gedaan kan worden.
Het is goed als jongeren voor hun kennis over seksualiteit niet afhankelijk zijn van de straat. We hebben het boekje Het huwelijk met onze zoons besproken. Het helpt om drempels weg te halen.’ Op dit moment wordt in de SGA door drie getrouwde stellen huwelijkspastoraat verleend.
‘We schrokken van het aantal gesprekken dat gevoerd moest worden,’ onderstreept Jan-Willem het belang van huwelijkspastoraat.
‘Aanspreekpunt is predikant Erjan van der Linde. In elke situatie wordt bepaald door welk echtpaar het beste huwelijkspastoraat verleend kan worden. Er wordt altijd geprobeerd een goede match te bepalen, maar de stellen die voor hulp aankloppen, kunnen ook hun voorkeur uitspreken. Om echtparen te ondersteunen wordt elk jaar een huwelijksweekend georganiseerd. Tijdens dit weekend hebben de huwelijkspartners de gelegenheid in een gezellige
sfeer persoonlijke gesprekken te voeren.’
Heilzaam
Het beleid van de SGA heeft als doel duidelijk te maken dat God iets heel bijzonders op het oog heeft met het huwelijk.
Volgens Jan-Willem gaat het erom Gods bedoeling te leren kennen met de relatie tussen man en vrouw. ‘De verschillen tussen man en vrouw zijn geen obstakels voor een goede relatie. De uitdaging is om die verschillen niet te zien als verschillen, maar je partner te zien als een ‘tegenover’ die je aanvult. Dat helpt je om samen Gods beeld weer te geven.’ ‘Het gezamenlijk gebed speelt een cruciale rol in de huwelijksvoorbereiding en later in het huwelijk zelf, benadrukt hij. ‘Als ik een aanstaand echtpaar begeleid in hun huwelijksvoorbereiding, dan houd ik hen het belang voor van gezamenlijk bidden als partners. We vragen hen concreet om dat te doen als onderdeel van hun voorbereiding.
Als je daartoe als huwelijkspartners in staat bent, dan ben je volledig transparant naar elkaar toe. Dat is heel heilzaam, ook als je denkt aan de gevolgen van bijvoorbeeld pornoverslaving voor een huwelijk.’ Jan-Willem en Marjon Bosman – ‘partners for life’ zoals hun website aangeeftzijn uit eigen ervaring overtuigd van de noodzaak van goed onderwijs over het huwelijk en leveren daaraan graag een bijdrage. Ze zijn onder de indruk van de rijkdom die God geeft in het huwelijk.
Jan-Willem: ‘Na ruim twintig jaar huwelijk gaat onze ontdekkingstocht nog steeds verder.’
| De SGA stelt het beschikbare materiaal en haar kennis en ervaring op het gebied van huwelijkspastoraat graag ter beschikking aan andere gemeenten. Wie er gebruik van wil maken, kan dat kenbaar maken aan de redactie van Opbouw via redactie@opbouwonline.nl. Het is ook mogelijk een kijkje te nemen op de website van de SGA (www.desga.nl – onder ‘Bibliotheek’) en op de website van Jan-Willem en Marjon Bosman (www.partnersforlife.nl). |